03:00 Fakty

Więc uciski, uciski, uciski. Wczoraj z Jurkiem Owsiakiem i uczestnikami akcji rozmawiał reporter RMF FM Michał Dobrołowicz. A Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy ogłosiła też, że celem zbiórki pieniędzy w czasie kolejnego finału będzie zdrowie noworodków. Finał 31 stycznia. Świat kultury w Faktach. To miejsce, gdzie swoją karierę rozpoczynali między innymi Ewa Demarczyk, Marek Grechuta, Maryla Rodowicz, Grzegorz Turnał czy zespół Raz, Dwa, Trzy. W Krakowie trwa 62. edycja Studenckiego Festiwalu Piosenki. Czy ten gatunek ma swoje najlepsze czasy za sobą, czy jednak idzie z duchem czasu? Oraz czy gitara i pióro idą w parze? O tym z Mateuszem Marchewką, dyrektorem Studenckiego Festiwalu Piosenki w Krakowie, rozmawiał Paweł Konieczny. Czym jest Studencki Festiwal Piosenki?

Przede wszystkim jest konkursem, czyli właśnie takim zgromadzeniem, miejmy nadzieję, najzdolniejszych artystów młodego pokolenia. Autorska twórczość tutaj u nich dominuje. Prezentują naprawdę bardzo dużo nurtów muzyki różnej, wszelakiej. Studencki Festiwal Piosenki na stałe wpisał się już przez te 62 lata w historię Krakowa. Laureaci znakomici tworzyli historię polskiej sceny muzycznej. I jakby kontynuujemy tą tradycję i mamy nadzieję, że tegoroczny festiwal spowoduje, że po raz kolejny pojawi się jakaś wielka gwiazda. Piosenka studencka na przestrzeni lat na pewno się zmieniła. Nie mamy już Marka Grechuty, nie ma już Ewy Demarczyk. Dzisiaj taka muzyka, no trudno by było, żeby przebiła się do mainstreamu. Jak ta piosenka studencka dziś wygląda?

Wygląda dziś zupełnie inaczej, ale no jakby sięgając do laureatów lat ubiegłych, którzy zaistnieli na polskiej scenie muzycznej, to wygląda trochę, jest taką twarzą trochę Piotrka Roguckiego, który jest laureatem tego festiwalu, jest twarzą Natalii Grosia, która też jest mainstreamową artystką, a zaczynała w piosence autorskiej, więc ona jest inna, staje się mocno pewnie radiowa, szuka swojego nowego miejsca na rynku, natomiast no głównie wydaje mi się, że najważniejsza jest tekst, słowo i to, czym ta piosenka, co ona ma do przekazania. Muzyka oczywiście też jest bardzo ważna, ale tutaj stawiamy na tekst, na przekaz i na to, do kogo to dotrze. Piosenka studencka to nie tylko piosenka dla studentów, to jest ważne. Grzegorz Turnow, gdy wygrywał, nawet studentem nie był. Nawet ci, którzy, nazwijmy to, studentami Uniwersytetu Trzeciego Wieku dzisiaj by byli, pewnie mieliby szansę, żeby zaistnieć w piosence studenckiej.

Dokładnie, ta studenckość się zmieniła. Kiedyś to było, ludzie od 18 do 26 roku życia, dzisiaj tak naprawdę nie ma limitów. Natomiast my próbujemy to ograniczać mimo wszystko do tego, żeby to był głos nowego pokolenia. Staramy się, żeby ci ludzie, którzy wtedy, jak tu przywołany Grzegorz Turnał, miały 17 lat i śpiewali o problemach, To jakie w tekstach znajdziemy te problemy studenckie? No wydaje mi się, że akceptacja, że samotność, że taki szum medialny, że napływ wszystkich informacji.

Bardzo jest ta twórczość taka skupiona na tym, że ciężko jest dzisiaj odnaleźć siebie, taką własną tożsamość. I wszyscy mierzymy się z samotnością i z tak naprawdę jakimś lustrem, którym są social media, ale ten odbicie nas w nim jest tak naprawdę bardzo nieprawdziwe. I dzisiaj się na tym, myślę, głównie ta twórczość skupia. Zaraz przejdziemy do programu, ale chciałem zapytać właśnie o tę rzecz konkursową, o której mówiłeś na początku. Jak dostać się na Studencki Festiwal Piosenki? Bo to jest naprawdę długa droga poprzez różne festiwale w całym kraju. Dokładnie. Jakby tego regulaminu nie zmieniamy od 62 lat. On wygląda tak samo, czyli jest mnóstwo satelickich festiwali w całej Polsce. W tym roku było około 60. Naprawdę w przeróżnych najmniejszych i większych miejscach w kraju. I tam można zdobyć nominację nie do końca poprzez to, że ten festiwal się wygrywa.

Trzeba być po prostu odkrytym przez kogoś z jury i ewentualnie taką nominację otrzymać. Trzeba się czymś wyróżnić, trzeba pewnie jakościowo też oczywiście być na najwyższej próby. Natomiast potem ta nominacja prowadzi nas i te osoby, czy zespoły, czy wokaliści trafiają do nas na ten finał październikowy. A kto nominuje tych wykonawców? Nominują bardzo różni ludzie. Fundacja ma Radę Artystyczną, to są osoby związane z piosenką w Polsce, to są twórcy, artyści, to są osoby związane z różnymi instytucjami kultury, osoby związane z AX-em, SAWP-em, Muzeum Polskiej Piosenki, także... Nawet dyrektor Muzeum Polskiej Piosenki, który od lat u nas jest przewodniczącym jury, więc tych nominacji jest cała masa i one, przez co ten konkurs też jest różnorodny, bo one płyną od ludzi z bardzo różnych, związanych z muzyką, gdzie nie wszyscy są stricte związani z piosenką, niektórzy są właśnie związani z prowadzeniem instytucji, niektórzy są związani z radiem, niektórzy są związani z telewizją, jeszcze inni są akompaniatorami, więc jakby przez to też ta różnorodność jest na wysokim poziomie.

62. festiwal, a w tym roku wyjątkowy jubileusz 50-lecia pewnego zespołu, zespołu legendy. Tak, taką mam nadzieję, że zespołu legendy, zespołu założonego przez Jurka Filara i Jacka Cygana, dokładnie w roku 76. Panowie wówczas przyjechali na festiwal i go wygrali jako jeden z trzech, wówczas były trzy główne pierwsze nagrody. Natomiast ich przygoda z tą muzyką potoczyła się tak, że oni się bardzo rzadko zbierali, bardzo rzadko się widywali, nagrywali ten materiał i ten materiał za każdym rokiem okazywał się sukcesem. Przez co też ten skład był taki bardzo płynny, on się wielokrotnie zmieniał, dlatego koncert nosi tytuł Nasza Basia Kochana i Przyjaciele, bo tych przyjaciół przez te 50 lat twórczości ustanowili bardzo dużo i koncert naprawdę będzie taki nie dość, że różnorodny, to będzie sięgał przez te wszystkie 5 dekad i będzie sięgał do tych przyjaciół, nawet do współczesnych osób, które dzisiaj grają z Naszą Basią Kochaną, bo panowie koncertują od lat i koncertują od lat z sukcesem.

No tak, m.in. Kuba Blokesz to to młodsze pokolenie, ale też Wacław Juszczyszno, Wolna Grupa, Bukowino, no to można powiedzieć równolatkowie. Dokładnie tak. I to jest właśnie sięganie do tego nurtu piosenki turystycznej, tej, która dzisiaj powiedzmy już nie jest tak popularna na festiwalu i w ogóle nie jest popularna wśród młodych ludzi. Natomiast no tam też głównie chodziło o tekst, więc tutaj mamy jakąś tożsamą historię z tym, co jest dzisiaj. Oprócz naszej Basi Kochanej, kto jeszcze wystąpił w tym roku na festiwalu? Sobota, konkurs i nasza Basia Kochana, o której wspominaliśmy i niedziela. Niedziela, czyli koncert laureatów, koncert osób, które będą wiedziały, że jakąś nagrodę dostały, ale nie będą wiedziały, które miejsce zdobyły i dowiedzą się dopiero w niedzielę w Klubie Studio podczas koncertu finałowego. Tam zostaną przyznane nagrody, a później w drugiej części koncertu wszystko uświetni Beata Kozidrak koncertem Unplugged, taką swoją, przeglądem też swojej 50-letniej twórczości w kameralnym wydaniu.

Ponad 60 lat tradycji, ponad 60 lat historii. Jakie wielkie gwiazdy, jakie wielkie postacie w historii polskiej sceny udało się dzięki festiwalowi wykształcić? No zaczynamy chyba od Maryli Rodowicz, bo wydaje mi się, że to jest jakby już królowa polskiej piosenki i ona nam pierwsza przychodzi do głowy. No natomiast Marek Grechuta, tutaj wspomniany Grzegorz, który nauczy artyści powiedzmy piwniczni krakowscy, oni się oczywiście przebili, Piotr Ogódzki, Natalia Grosiak, Ewa Demarczyk lata temu, bardziej współcześnie Renata Przemyk, tych nazwisk jest cała masa. Raz, dwa, trzy. Raz, dwa, trzy, tak. Adam Nowak i zespół Raz, dwa, trzy oczywiście też festiwal wygrywał, panowie też wracali, więc cała masa artystów znanych, bardziej znanych, gwiazd polskiej sceny muzycznej właśnie wypłynęła ze Studenckiego Festiwalu Piosenki. Nie bez kozary zapytałem o ten zespół Raz, dwa, trzy, bo wielu gdzieś tam krytyków twierdzi, że właśnie na Raz, dwa, trzy ta piosenka studencka się zakończyła, ale ona się nie zakończyła, ona się dobrze ma.

Czego przykładem właśnie jest Studencki Festiwal Piosenki w Krakowie? Tak, ja ten festiwal robię od 10 lat, więc już mam jakiś przegląd tego, co w tych ostatnich latach się dzieje. No dekada to już jest pokaźna data, wobec czego mogę powiedzieć, że dzisiaj mamy tak naprawdę znowu powrót do tej piosenki, że liczba osób, które chcą śpiewać piosenkę studencką, piosenkę autorską jest dużo większa niż jeszcze te 10 lat temu. Liczba osób, które zgłaszają się na konkursy, liczba konkursów i festiwali w całej Polsce, która się pojawiła, bardzo mocno właśnie stawia na młodych, którzy chcą coś powiedzieć i potem, którzy tak naprawdę stają się też mainstreamowi, bo mnóstwo osób, które dzisiaj jest radiowa, zaczynała na jakimś festiwalu. Nie zawsze na naszym, ale płynie właśnie z festiwali piosenki autorskiej. Z dyrektorem Studenckiego Festiwalu Piosenki w Krakowie, Mateuszem Marchewką, rozmawiał nasz reporter Paweł Konieczny.