03:00 Fakty

Do 17.00 wejście jest darmowe. Przyrodnicza katastrofa w roztoczańskim Zwierzyńcu. Z powodu głębokiej suszy hydrologicznej zanikły popularne wśród turystów stawy echo. Ale to tylko jedna z wielu zmian zachodzących na coraz bardziej wysychającym Roztoczu, przyznaje Tadeusz Grabowski, dyrektor Roztoczańskiego Parku Narodowego, z którym rozmawiał reporter RMF FM Dominik Smaga. To widok, który napawa obawami. Cała ta dolina Świerszcza, strumienia, który zasila stawy Echo, w niej występują te deficyty wody. Świerszcz stracił źródła, które gdzieś tam wypływały ze skał paleogeńskich. Wody wypływają tylko z Międzyrzek, z Torfowiska, no i niestety ilość wody jest bardzo mała. To nie jest katastrofa, która się wydarzyła w przeciągu jednego roku.

Prowadzimy monitoring już od trzech dekad i niejako przewidzieliśmy tą sytuację w tym roku w oparciu o nasze analizy statystyczne, biorąc pod uwagę ilość i rozkład opadu, temperatury, wzrost tej temperatury. Tak te symulacje się układały, że mogło tej wody w stawach echo w tym roku zabraknąć i niestety zabrakło. To nie jest tylko problem turystów, ale problem przyrody. To jest problem przyrodniczy i przyroda nie znosi pustki. Dostocze ma swoją specyfikę, bo ona jest na pograniczu wyżyn, stepów, to jest taka strefa buforowa i tutaj te zmiany zachodzą najszybciej. I to zmniejszenie poziomu wody jeszcze by nie było takie straszne, gdyby ono nie skutkowało już zmianami tymi, które zachodzą w środowisku przyrodniczym.

Wszystkie te oczka wodne w zasadzie są suche, ale też i większe zbiorniki wodne, tak jak te nasze stawy Echo. W Świerszczu, gdzie przepływ wody z wielolecia to jest 50-60 litrów na sekundę, no Świerszcz prowadzi zaledwie 5-6 litrów wody na sekundę. Są bardzo duże niżówki w rzece Wieprz, są braki wody w Nieliszu. No, mamy nadzieję oczywiście, że to się odbuduje do tego dawnego poziomu wód i przepływów w naszych rzekach. Co musiałoby się stać, żeby ten proces odwrócić? Nie stanie się to na przestrzeni jednego, dwóch czy trzech lat. To jest proces, tak jak ten proces, w cudzysłowie, osuszenia, roztocza, trwa 30 lat.

Stawy Echo wyschły. Kto stracił mieszkanie w stawach? Ach, to jest olbrzymia grupa ryb. Przyroda nie znosi pustki. Zaraz się pojawiły ptaki drapieżne. Te wysychające stawy Echo spały się stołówką. Ryby zostały wyłapane. Tak, wyłapane przez drapieżniki, które po prostu żerują na tych rybach. Ale ryby to chyba najmniejszy problem, najmniejsze zmartwienie. Jest sporo małży, różnego rodzaju ślimaków, jest spora grupa ptaków, kaczki, perkozy, kurki wodne przestały na stawach echo się pojawiać, no bo wiadomo, że stawy to miejsce bytowania, żerowania, rozmnażania dla tej grupy, ale te stawy echo postrzegamy tylko poprzez pryzmat, który widzimy, a to jest cała dolina z czarnym stawem, stawem florianieckim,