02:00 Fakty

Pięknie. Panie Hor sobie zażyczył trymer. Z Panią Dorotą z Warszawy rozmawiała reporterka RMF FM Magdalena Greinert. Czas na rozmowę w Faktach RMF FM. Górnicy obchodzili niedawno swoje święto. Od kilku lat trwają już starania o wpisanie barburki na listę Światowego Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Z Beatą Piechą-Wanstrzachen, koordynatorką międzynarodowego wniosku, rozmawiała reporterka RMF FM Anna Kropaczek. Kiedy pojawił się ten pomysł, żeby barburkę wpisać na listę Niematerialnego Dziedzictwa UNESCO i na jakim etapie ten wniosek jest? To może zaczniemy od tego, że od pierwszego sukcesu, pierwszego stopnia, o tak zacznijmy. To się wydarzyło w 2018 roku, kiedy Barbórka Górniku Węgla Kamiennego na Górnym Śląsku została wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

No ale też sam kult Świętej Barbary jako takiej patronki górnictwa. No również tutaj można doszukiwać się pewnych korzeni właśnie w Właśnie w Austrii, bo tych patronów górnictwa również na Górnym Śląsku wcześniej było jednak sporo. Była też święta Anna, święty Józef, prawda? Czyli wszyscy, generalnie wszyscy tacy święci patroni, patronowie, którzy czuwali nad tym, żeby wierzący nie umarli nagłą, niespodziewaną śmiercią. Święta Anna, Święty Józef, o tym nie wiedziała. Tak, oczywiście i na przykład Święta Anna do dzisiaj jest patronką kumnictwa również w Niemczech, na przykład w Saksonii. Czy dlatego Niemcy nie bardzo tutaj godzili się na tą Świętą Barbarę?

Trochę tak, znaczy nie ze względu na Świętą Annę, ale ze względu na to, że element, który jest wpisany, niemiecki, na ogólnoniemiecką listę reprezentatywną, bo w Niemczech ta struktura jest bardziej skomplikowana, jeżeli chodzi o Rejestry Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, dlatego że każdy land prowadzi swój rejestr osobny, a oprócz tego jest prowadzony rejestr ogólnoniemiecki. I tylko te elementy, które są już wpisane w rejestr ogólnoniemiecki mogą brać udział w pracach nad wpisem na listę reprezentatywną. No a tutaj poszło no niestety o samą postać Świętej Barbary, ponieważ element, który jest wpisany na listę ogólnoniemiecką to są Parady Górnicze w Saksonii. No a tam jednak grupa stwierdziła, że oni jednak będą się trzymać swoich ewangelickich tradycji bardziej ściślej niż naszej Barbórki i samej Świętej Barbary.

Była i święta Anna, był święty Józef, dlaczego ta święta Barbara się tak ostała? No to w zasadzie trudno powiedzieć. Z jakiegoś powodu ona najbardziej się tutaj na Górnym Śląsku spopularyzowała. W Austrii równoległym patronem do świętej Barbary jest na przykład prorok Daniel, który też patronuje górnikom. No u nas ta Święta Barbara rzeczywiście króluje i dominuje na Górnym Śląsku, no tak bym powiedziała już od początku XIX wieku. Górnicy oczywiście mają swoje wyjaśnienie, tak jak czytamy w tych gawędach Wawrzyńca Hajdy z Piekar, tego niewidomego inwalidy górniczego, zwanego Śląskim Wernychorą, którego gawędy zapisał i wydał w międzywojniu Ludwik Musioł.

Z koordynatorką międzynarodowego wniosku o wpisanie Barbórki na listę Światowego Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO, Beatą Piechą-Wanshachen, rozmawiała reporterka RMF FM, Anna Kropaczek. Radio Muzyka Fakty. RMF FM.