02:00 Fakty

Już prawie godzina druga, słuchamy kolejnego wydania Fakty w RMF FM. Z nami Arkadiusz Stępień-Miernikowski. Dobry wieczór, zapraszam. Zmasowany nocny atak Rosji na Kijów. Są ofiary śmiertelne i ranni. Polscy deputowani nie zdołali przeforsować zapisów o odłożeniu ETS-2 o trzy lata. Ostatecznie będzie to tylko rok. Katowice chcą wprowadzić nocną prohibicję obowiązującą w całym mieście. Rosja przeprowadziła zmasowany atak rakietowy i dronowy na Kijów. Według wstępnych informacji uderzenie objęły budynki mieszkalne. Zginęły co najmniej dwie osoby, a kilka zostało rannych.

Mer miasta, Witalij Kliczko, poinformował, że odłamki drona trafiły w pięciopiętrowy blok. W dzielnicy Darnyckiej wybuchł pożar, a na miejscu pracują służby ratunkowe. Ogień pojawił się również w budynku mieszkalnym na Padole. Skala zniszczeń i liczba poszkodowanych są ustalane. Atak poprzedził szeroki alarm powietrzny ogłoszony w całej Ukrainie po starciu rosyjskich myśliwców MiG-31K, nosicieli pocisków Kinzhow oraz po wykryciu dużej fali dronów. Tuż po północy ukraińskie siły powietrzne ostrzegły przed szybko zbliżającymi się celami kierującymi się na Kijów. Potwierdzono wystrzelenie pocisków balistycznych z obwodu Bryjańskiego w stronę stolicy. Porażka polskich eurodeputowanych w sprawie ETS2. Nie zdołali przeforsować zapisów o odłożeniu o trzy lata kontrowersyjnego podatku od ogrzewania mieszkań i tankowania samochodów.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego na negocjacje z Radą Unii Europejskiej przewiduje więc ostatecznie odłożenie ETS2 tylko o rok, informuje nasza korespondentka Katarzyna Szymańska-Borginą. Trudno znaleźć winnych, bo zarządzono tajne głosowanie w tej sprawie. Jak powiedział mi eurodeputowany PSL Adam Jarubas, który jest autorem poprawki o trzyletnim odłożeniu ETS2, była szansa, jednak zwyciężyło w europarlamencie przekonanie, że to, co zostało wypracowane przez państwa członkowskie Unii, a więc odłożenie ETS2 o rok, to dobry i wyważony kompromis. Porażka polskich eurodeputowanych oznacza, że nowe prawo klimatyczne, które zostanie uzgodnione na początku przyszłego roku, Będzie zawierać przedłużenie ETS2 tylko do 2028. Polskie władze liczą jednak, że rewizja unijnej dyrektywy ETS w przyszłym roku stworzy okazję do kolejnej próby przesunięcia na 2030 rok kontrowersyjnych przepisów.

Władze Katowic chcą wprowadzić nocną prohibicję w całym mieście. Ma to nastąpić w przyszłym roku. Oficjalnie ogłosił to wczoraj prezydent miasta. Na razie te zasady obowiązują tylko w niektórych dzielnicach. Konsultować zatem nie będziecie czy wprowadzać, ale będziecie pytać mieszkańców o coś innego, o co konkretnie. Będziemy chcieli skonsultować w jakich godzinach ta prohibicja ma funkcjonować. Czy to ma być o 22, czy o 23, a może o 21 i do której ma trwać. Czy do 6 rano, tak jest do tej pory u nas w mieście, czy należy ten czas wydłużyć, ponieważ też zauważyliśmy pewien wzrost sprzedaży alkoholu w godzinach porannych w małych ilościach, czyli te przysłowiowe małpki najbardziej schodzą właśnie w godzinach porannych.

No i jeżeli wprowadzimy przedłużoną taką prohibicję do godziny 8, to podejrzewam, że ta ilość spadnie. Z prezydentem Katowic Marcinem Krupą rozmawiał Marcin Buczek. Słuchacie Fakty w RMF FM. Małopolska policja szuka osób, które oszukał 27-latek z Krosna na Podkarpaciu. Mężczyzna płacił fałszywymi banknotami za telefony kupowane w internecie, informuje reporter RMF FM Maciej Sołtys. Mężczyzna kontaktował się ze sprzedającymi telefony na portalach ogłoszeniowych. Nalegał na spotkanie i wtedy płacił podrobionymi banknotami, najczęściej o nominale 20 i 50 euro. Fałszywe pieniądze pojawiły się w Lgocie, Andrychowie, w Krakowie, Radomiu czy Skarżysku Kamiennej. 27-latek jest już w rękach policji, zaś funkcjonariusze apelują do pokrzywdzonych o kontakt z Komendą Powiatową w Wadowicach lub pod numerem alarmowym 112.

Mężczyzna przyznał się do winy, został tymczasowo aresztowany na 3 miesiące. Grozi mu do 10 lat więzienia. W przyszłym tygodniu na Podhalu może zrobić się biało. W Faktach zaglądamy teraz do prognozy pogody i szukamy pierwszych oznak zimy. Ochłodzenie, które w weekend dotrze do Polski, w poniedziałek zawędruje też pod Tatrę. W poniedziałek te opady deszczu zaczną przechodzić w deszcz ze śniegiem, a w wyżej położonych terenach także w śnieg. Dodatkowo mogą być one o natężeniu umiarkowanym, więc nie wykluczamy W tych wyżej położonych obszarach wyraźnego przyrostu pokrywy śnieżnej. W nocy z poniedziałku na wtorek nastąpi to wyraźne ochłodzenie. Temperatura w nocy spadnie w Zakopanem nawet do około minus 3 stopni, a we wtorek, mimo poprawy pogody, będzie w miarę słonecznie i bez opadów, to i tak będzie zimno, ponieważ w ciągu dnia temperatura nie wzrośnie powyżej zera.

Prognozuje Anna Gryczman z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Fakty RMF FM na tropach historii. Jedno z najpopularniejszych muzeów we Wrocławiu, Hydropolis, świętuje w tym roku dziesiąte urodziny. Z tej okazji otwarto nowe, niedostępne do tej pory przestrzenie, na przykład kotłownię, w której 155 lat temu zaczęła się cała historia wrocławskich wodociągów. Zwiedzała ją przedpremierowo reporterka RMF FM, Martyna Czerwińska, która rozmawiała też z szefem muzeum i wiceprezesem MPWiK we Wrocławiu, Przemysławem Gałeckim. Stoimy przed kotłownią. Ona była zamknięta. Co się w niej znajduje? Czego mogą się spodziewać już od dziś zwiedzający? Kotłownia to jest integralny fragment kompleksu wieży ciśnień. Wieża ciśnień wrocławska to jeden z symboli naszego miasta.

Widać ją niemal zewsząd. I faktycznie było to miejsce do tej pory niedostępne. Duże prace zostały wykonane, które trwały łącznie 9 lat. Tak, aby dziś móc otworzyć to miejsce dla naszych zwiedzających. Kotłownia Wschodnia staje się elementem Hydropolis, czyli Centrum Edukacji Ekologicznej. No i cóż tam zobaczymy? To jest oczywiście piękna, industrialna przestrzeń, gdzie mamy silniki, pompy, gdzie mamy przestrzeń na węgiel, bo kilkaset metrów stąd znajdował się tak zwany port węglowy. I barkami tony, tony węgla trafiały właśnie do kotłowni wschodniej, aby w tym miejscu wytworzyć ciśnienie, ciśnienie niezbędne, żeby tłoczyć wodę z Odry do górnej części wieży ciśnień. Bo właśnie taki system był opracowany w czasach niemieckiego Breslau.

Woda była najpierw tłoczona do wieży ciśnień, a następnie grawitacyjnie rozpływała się rurami, systemem rur do mieszkańców ówczesnego miasta. Ktoś nam o tym wszystkim będzie opowiadał, czy możemy tylko dotknąć, zobaczyć tych wszystkich mechanizmów? Zawsze mówię o tym, że Hydropolis to takie magiczne miejsce, które łączy zabytkowość z wysoką technologią, ale to wszystko jest bez znaczenia, bo naszą siłą są edukatorzy. 15 osób, które umieją wszystko niemal na temat zmian klimatu, przyrody, Matki Ziemi, a także kosmosu. Dziś są także ekspertami, jeśli chodzi o infrastrukturę XIX-wieczną i opowiadają tę historię, bo hydropoli znajduje się w dawnym zbiorniku wody czystej, który ma także grubo ponad 100 lat, a od dzisiaj będą także oprowadzać po starej kotłowni, więc ta opowieść trwa około 40 minut.

Nie można jej zwiedzać. Ta infrastruktura wymaga jeszcze dużo pracy, ale dzięki dwuminutowej produkcji możecie Państwo się poczuć tak, jakbyście tam byli. Na 30 metrze, 40 metrze poczuć tak, jakbyście byli wewnątrz zbiornika, który wówczas służył do nawadniania właśnie kamienic i domów w czasach Breslau. A po tej 40-minutowej wycieczce możemy odpocząć na dachu Hydropolis, bo to kolejne nowe miejsce na mapie tego obiektu. Dziękuję, że do tego pani redaktor nawiązuje. Tak, obiecaliśmy na początku tego roku, roku magicznego dla nas, bo roku dziesiątych urodzin Hydropolis, że zazielenimy ten dach. Duża inwestycja, dość powiedzieć, że same rury nawadniające tę przestrzeń to 17 km. Tysiące roślin, byliny, trawy, rośliny cebulowe, blisko cztery tysiące metrów kwadratowych, mat rozchodnikowych, ale też rozety sensoryczne, które pomagają przy integracji sensorycznej, więc najmłodsi z pewnością będą mieli co dotykać, czym pokręcić, ale także lunety.

Dwie bardzo ważne dla nas lunety, ponieważ na prawie dachu wieży ciśnień. Właśnie patrzymy w tamtym kierunku. Ja to widzę, państwo sobie musicie wyobrazić. Widzimy małego gnoma. To jest wrocławski krasnal, symbol naszego miasta przecież. Jest ich już około pięciuset. Nikt nie wie skąd one się biorą i gdzie się pojawiają, ale jeden z takich krasnali, krasnal spółki MPWiK, właśnie wybrał sobie wieżę ściśleń za swój dom. I w związku z tym, że tak jest daleko, około 40 metrów nad ziemią, to te lunety pomogą nam zaobserwować naszego krasnala. Ja powiem, że on nie jest takim zwykłym krasnalem. Te klasyczne są zbudowane z brązu, ale ten ma w dłoni szkło. Szkło, które pochodzi z Huty Julia, czyli bardzo ważnej przestrzeni turystycznej Dolnego Śląska, magiczne miejsce na południu naszego regionu.

No to zostaje mi życzyć chyba hucznych urodzin, bo wiem, że sporo atrakcji planujecie z okazji tych dziesiątych urodzin. Tak, zapraszamy na Zielony Dach do Kotłowni Wschodniej, ale jeszcze do końca roku dwa ważne wydarzenia, czyli dwa nowe elementy wystawy w dawnym zbiorniku wody czystej. Nie zdradzę o co chodzi, ale będą tu nawiązania do Tytanica i nie chodzi o sztuczne rekwizyty, tylko o elementy właśnie z tegoż statku.

To teraz czas chyba o Heweliuszu pomyśleć. Zapraszamy. Na razie Titanic, ale będą też elementy z Brytanica. Nie wszyscy pamiętamy o tym, że nie tylko Titanic był elementem tej znanej floty, ale także Brytanic. On również skończył tragicznie. Elementy z tegoż statku także znajdą się w naszej wystawie Hydropolis. To już za kilka tygodni. A 5, 6, 7 dzień grudnia to specjalny urodzinowy weekend. Te roczne wydarzenia, kilkadziesiąt wydarzeń we Wrocławiu, na Dolnym Śląsku, w Polsce, nowe inwestycje, zielony dach, stara kotłownia, która jest udostępniona dla mieszkańców, to wszystko spuentujemy magicznym weekendem urodzinowym, 5, 6, 7 dzień grudnia. To też Mikołajki, w związku z tym podobno niebieski Mikołaj u nas się pojawi 6 grudnia, wtedy też pokroimy urodzinowy tort.