Mentionsy Mentionsy
Fakty w RMF FM
Fakty w RMF FM

01:00 Fakty

14.11.2026 ·12 min 28 s · 8 rozdziałów · 1 sponsor
0:27 · Lotniczy chaos w USA 1

Blisko 400 połączeń odwołano. To dopiero trzeci przypadek w najnowszej historii Stanów Zjednoczonych, kiedy wstrzymano starty samolotów w całym kraju. Pierwszy miał miejsce po zamachach terrorystycznych z 11 września 2001 roku, drugi w styczniu 2023 roku, kiedy awarii uległ system przekazywania pilotom ostrzeżeń o zagrożeniach. Associated Press potwierdza, że awaria dotknęła wszystkie 22 regionalne Centra Kontroli Ruchu Lotniczego. Administracja zapewnia, że wszystkie samoloty znajdujące się w powietrzu są monitorowane i kierowane do bezpiecznego lądowania. Waszyngton Paweł Żuchowski. Europa nie zgodzi się na zmianę architektury bezpieczeństwa, czego domaga się Putin, mówił premier Donald Tusk po nieformalnym unijnym szczycie w Dublinie, gdzie prowadzono między innymi rozmowy na temat udziału w negocjacjach dotyczących zakończenia wojny w Ukrainie.

2:17 · Reakcje polityków na sytuację 1

Polska ma odegrać kluczową rolę w rozmowach USA, Ukrainy i Rosji. Premier podkreślił też, że nie można iść na niepotrzebne ustępstwa wobec Moskwy. A więc nie ma mowy o rewizji architektury bezpieczeństwa w Europie, to czego domaga się Putin. Będziemy i musimy rozmawiać o pokoju na Ukrainie, sprawiedliwym, o przyszłości Ukrainy, jeśli chodzi o Unię Europejską, NATO, ale na pewno nie będziemy zgadzali się w żadnym wypadku na zmiany w architekturze bezpieczeństwa europejskiego, zmiany na korzyść Rosji. Wszyscy poparli ideę formatu E5, a więc formatu Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy i Polska plus liderzy instytucji europejskich. I ta grupa będzie odpowiedzialna za dalszy przebieg negocjacji.

4:39 · Obraz z gleby 1

Projekt przygotowany został przy współpracy z ruchem o nazwie Safe Soil, który zwraca uwagę na problem degradacji gleb. Jest jednocześnie apelem do uczestników Międzynarodowej Konferencji Klimatycznej, która odbywa się obecnie w Turcji. Jak podkreśla artysta, współpraca z naukowcami uzmysłowiła mu jak szybko kurczą się zasoby ziemi uprawnej. Wystarczy wrócić na pola z dzieciństwa, dodaje, by zauważyć, że warstwa gleby staje się coraz cieńsza. O tym niezwykłym dziele mówił z Londynu korespondent RMF FM Bogdan Frymorgan. Fakty, opinie, komentarze. Wracamy do porannej rozmowy w RMF FM. Marcin Napiórkowski, dyrektor Muzeum Historii Polski w Warszawie, był gościem Tomasza Terlikowskiego. Panie profesorze, był pan na Marszu Niepodległości w tym roku?

5:34 · Marsz Niepodległości 4

No niestety, ja jestem 11 listopada bardzo zajęty. A w ogóle pan był kiedyś? Nie miałem takiej okazji. Ale obserwuje Pan, zakładam, Marsz Niepodległości. Obserwuję Marsz Niepodległości, obserwuję bez przerażenia, ale z daleka. Moje poglądy polityczne są bardzo dalekie od tych... Ale uczestnicy mówią, że to jest dla wszystkich otwarte, że przecież każdy może przyjść. Wczoraj w tym studiu Mateusz Morawiecki mówił, Donald Tusk mógłby przyjść i no nie wiem, czy zostałby przywitany z miłością, ale na pewno by się odnalazł. To prawda, nie mam też w sobie przerażenia na wieść o tym, że ktoś odpala racę, ale w Muzeum Historii Polski mieliśmy... Nie odpalacie rac. Nie odpalamy rac, mieliśmy też inne propozycje, nie da się być w dwóch miejscach naraz. No tak, ale pytanie, pytam się o to dlatego, że to jest jednak pewien paradoks, że jeden, znaczy nie jeden, największy marsz w Polsce i największy marsz w Warszawie robi organizacja stosunkowo niewielka, a nie państwo.

Do teraz w tych badaniach, które leżą u źródeł strategii, Widzimy bardzo wyraźny problem, brak nam skryptu wspólnotowego świętowania, to jest coś, co musimy konsekwentnie wypracowywać. Czyli nie mamy jeszcze skryptu 11 listopada, bo mam wrażenie, ja od dawna mam takie wrażenie, że 1 listopada jest czymś, do czego skrypt mamy, rodzinny, indywidualny, nawet powiedziałbym społeczny, niezależnie od wyznania czy światopoglądu, ale do 11 listopada go nie mamy. 1 listopada czy Wigilia są takimi wzorcowymi świętami, na których bardzo wyraźnie widać, do czego powinniśmy dążyć. Każdy mniej więcej wie, jak wygląda tradycyjna polska Wigilia, ale z lotu ptaka, kiedy przyjrzymy się jej uważniej, okazuje się, że zróżnicowanie regionalne, zróżnicowanie rodzinne jest ogromne Ale nie mamy wrażenia, że jeśli ktoś je barszcz, a nie grzybową, to robi coś niepolskiego, antypolskiego albo jest przeciwko nam.

No właśnie jest ogromna przestrzeń pomiędzy odgórnym powiedzeniem jaka ma być jedyna wersja historii Polski, a powiedzeniem każdy sobie rzepkę skrobię. Paradoksalnie badania nam pokazują, że sposobem na walkę z atomizacją, na walkę z tą kulturą nowego egoizmu nie jest narzucenie jednej wersji, z którą zawsze się ktoś będzie nie utożsamiał, Ale szukanie takich ośrodków krystalizacji, gdzie możemy być razem. Ale z drugiej strony, mówił Pan o Wigilii, czy o 1 listopada, to akurat ja bardziej mówiłem, to tam oczywiście nie ma jednej wersji, ale skrypt jest bardzo wyraźny. To znaczy mniej więcej wiemy, jak Wigilia wygląda. Jest to płatek, no chyba, że jakby ktoś jest wschodnim chrześcijaninem, wtedy dzieli się prosforą. Jest pewien model tego świętowania, to znaczy on nie jest jednorodny, ale jest dość jednolity.

I dokładnie o tym mówię. I dokładnie o tym mówię. Te zróżnicowania regionalne to jest coś, nad czym musimy pracować. I 11 listopada również mamy z czego wyrzeźbić. Mamy te elementy, tak jak pan redaktor wspomniał. Mamy odpowiednie pieśni. Ja się o to nie boję. Dajmy sobie czas, dajmy sobie przestrzeń. Uniknijmy tylko takiego poczucia, że Orety jest już marsz, to powinniśmy być albo nim przerażeni, albo do niego dołączyć. Jest wiele możliwości. One mogą działać równolegle, powstawać, zmieniać się, bo i Polska Wigilia i Polskie Święto Zmarłych zmieniało się znacznie szybciej i częściej na przestrzeni dziejów, niż nam się wydawało. Dobrze, jest to jeszcze tylko pytanie, czy my mamy wspólną pamięć o tym 11 listopada, bo to jest fascynujące dla mnie pytanie. Nie mamy. Niestety badania, które wykorzystywaliśmy na potrzeby tej strategii pokazują, że duża część respondentów nie potrafiła w ogóle powiedzieć, co w zasadzie wydarzyło się w roku 1918.

11:21 · Zakończenie rozmowy 1

I tutaj, jeżeli chodzi o podstawę, mamy ogromną pracę do wykonania. Może 4 czerwca, bo chyba to byśmy bardziej wiedzieli, chociaż dla dnia byśmy byli dużo bardziej podzieleni prawdopodobnie interpretacyjnie. Co wydarzyło się 4 czerwca? Niestety badania, którymi dysponujemy pokazują, że jeszcze mniejsza część społeczeństwa jest w stanie odpowiedzieć Upadek komunizmu nie jest takim momentem świadomościowym, ważnym? Pojawiają się odpowiedzi, że to nie żart niestety, 4 czerwca podpisano porozumienia sierpniowe, pojawiają się odpowiedzi, że to jest data okrągłego stołu, jest bardzo wiele różnych możliwości. Usłyszał Tomasz Terlikowski od Marcina Napiórkowskiego, dyrektora Muzeum Historii Polski w Warszawie. Całą rozmowę mamy dla Was na rmf24.pl, a kolejny jej fragment usłyszycie w Faktach o 2.

Pokazano wszystkie 8 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.