01:00 Fakty

Na zegarach pierwsza, czas na najnowsze Fakty w RMF FM. Zapraszam, Katarzyna Podraza. Śledzimy akcję gaśniczą w Jastrzębiu Zdroju. Wieczorem zapalił się tam dach Biedronki przy ulicy Niepodległości. Dzień po ataku nożownika szkoły w Ostrołęce zmieniają tryb pracy. Zamiast lekcji, pomoc psychologów. W faktach także niecodzienne znalezisko psa poszukiwawcza. Miał szukać trufli, a znalazł kokainę wartą 25 tys. euro. Do rana może potrwać akcja gaszenia pożaru Biedronka przy ulicy Niepodległości w Jastrzębiu-Zdroju. Jak podawaliśmy w faktach, nikt nie został poszkodowany. Na razie nie wiadomo, dlaczego zapalił się dach sklepu i znajdujące się tam panele fotowoltaiczne.

Wcześniej, żeby ustalać przyczynę pożaru, w chwili przyjazdu pierwszych zastępów straży pożarnej na miejsce zdarzenia pożarem objęty został dach budynku, na którym oczywiście znajduje się instalacja fotowoltaiczna. Przekazał RMF FM oficer prasowy, komendanta Miejskiego PSP w Jastrzębiu Zdroju, młodszy brygadier Łukasz Cepiel. RCB wysłało do mieszkańców ART z ostrzeżeniem przed zanieczyszczonym powietrzem. Do akcji gaśniczej w Jastrzębiu Zdroju będziemy wracać w kolejnych Faktach. Dzisiaj w ostrołęckich szkołach nie odbędą się lekcje. Zamiast tego uczniowie mają możliwość spotkania z psychologami i pedagogami. To reakcja na wczorajszy atak nożownika w Zespole Szkół Zawodowych nr 4 w Ostrołęce.

19-letni uczeń zaatakował kolegów i nauczycieli oraz osoby postronne. W sumie 9 osób. Ranił także siebie. Prokuratura wszczęła już śledztwo w sprawie o usiłowanie zabójstwa. Podjęliśmy decyzję o tym, że we wszystkich szkołach będzie udzielana pomoc psychologiczna uczniom, będziemy rozmawiać na temat tego, co się wydarzyło. Natomiast mogę Państwa zapewnić, że uczniowie są bezpieczni i wszelkie działania możliwe ze strony Urzędu Miasta zostały podjęte. Mówiła wiceprezydent Ostrołęki Elżbieta Mierzejewska-Nicewicz. Wsparcie psychologiczne będzie dostępne dla nauczycieli i rodziców. Dodatkowo przed szkołami pojawi się więcej patroli policji i straży miejskiej.

To już ostatnie dni wyborczej dogrywki w Krakowie. W niedzielę druga tura przedterminowych wyborów prezydenta miasta. Czy krakowianie pójdą do głosowania i kogo poprą? O to pytaliśmy na ulicach małopolskiej stolicy. Ja ogólnie nie chodzę na żadne wybory. Co będzie, to będzie. Także nie będę tu głosował na żadnego prezydenta, co raz będzie w Krakowie, ani nie mam żadnego faworyta. No wiadomo, mój kandydat gibała. Dlaczego? No bo działo się niedobrze w tym Krakowie. Podwyżki, bilety i zadłużony Kraków jest. No niestety to będzie trochę mniejsze zło niż taki świadomy, zdecydowany wybór. Czy idzie pani w niedzielę głosować? Tak. Mogę się zapytać na kogo? Wolałabym nie odpowiadać na to pytanie. Z mieszkańcami Krakowa rozmawiał reporter RMF FM Maciej Sołtys, a w drugiej turze zmierzam się Monika Piątkowska i Łukasz Gibała.

Komitet noblowski w Sztokholmie ogłosił wczoraj laureatów Nagrody Nobla z chemii. To Francuz Henri Cagani, Japończyk Kenzo Soai. Naukowców wyróżniono za badania asymetrycznej syntezy organicznej. Co to odkrycie zmieniło i dało nauce? Potwierdzenie, że pewne idee, pewne zjawiska mogą się pojawiać pomimo tego, że ich się tak naprawdę nie do końca spodziewaliśmy. Były teorie, które mówiły tak, to może być tak, że cząsteczki same się będą napędzać i będą się skręcały w jednym kierunku, ale nikt tego wcześniej nie dowiódł. Jest to nagroda, która buduje się na barkach Ludwika Pastera, który w dawnych, dawnych czasach rozdzielał kryształki pewnego związku, które powstawały i te kryształki losowo powstają w dwóch formach. Ponad 100 lat później jesteśmy w stanie pokazać,

Że tego typu zjawiska, rozdzielania kryształów, tego, że one mają jedną bądź drugą formę, mogą się samodzielnie napędzać. Wyjaśniał dr Wiktor Lewandowski z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego, z którym rozmawiał reporter RMF FM Jakub Rybski. A już dzisiaj dowiemy się, w czyje ręce trafi literacki Nobel. W faktach teraz Włochy. Pies tropiący trufle znalazł w lesie w Abruzji 270 gramów kokainy wartej około 20-25 tysięcy euro. Piorun, bo tak się wabi ten niezwykły tropiciel na czterech łapach, wykopał z ziemi trzy pakunki. Jego właściciel początkowo myślał, że pies znalazł wyjątkowo duże trufle. Gdy zauważył plastikowe opakowania, zawiadomił karabinierów.

Narkotyki najprawdopodobniej zakopali handlarze. Publicystyka w Faktach RMF FM. Wracamy teraz do porannej rozmowy w RMF FM. Tomasz Terlikowski pytał Katarzynę Pełczyńską-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej, o nowy budżet unijny. Posłuchajmy. Możliwe jest ucięcie środków wspólnotowych na polskie rolnictwo i regiony, bo słyszymy cały czas, że ta polska koperta będzie mniejsza niż była. Trwają w ogóle negocjacje nad wielkością całego budżetu. I to są negocjacje, które cały czas są. Wiemy, że jest grupa państw, które opowiadają się za tym, żeby cały budżet unijny był mniejszy. Które to państwa? No to są tak zwane, my to nazywamy skąpe państwa, oni mówią, że to są państwa...

Oszczędne, wszystko jedno, które? No to jest między innymi Holandia, to jest między innymi Dania, no to są te państwa, które uważają się za płatników netto i są nimi i uważają, że budżet powinien być mniejszy. I teraz kluczowa sprawa, oprócz wielkości budżetu, my chcemy, żeby był większy, to jest jego architektura, to znaczy co tam w środku jest. I co jest dla nas taką czerwoną linią, z której nie zrezygnujemy? Naszą czerwoną linią powinno być, są dwie pule tego budżetu. Jedna jest centralnie zarządzana przez Brukselę i ona jest na konkurencyjność. Druga część jest na spójność. Polska powinna stać po stronie spójności. My nie możemy dopuścić do tego, żeby pieniądze europejskie szły Na to, żeby bogaci stawali się coraz bogatsi, a biedni coraz biedniejsi, bo to rozwali wspólnotę europejską i demokrację unijną.

A my będziemy płatnikiem netto już od tego budżetu? Bo pojawiają się jeszcze takie głosy, że będziemy już płatnikiem netto, że my też będziemy płacić więcej niż dostajemy. W tym budżecie jeszcze nie. Natomiast tak jak mówię, kluczowe dzisiaj, o co musimy po prostu zawalczyć, to jest niedopuszczenie do tego, żeby środki poszły na konkurencyjność rozumianą, że najbogatsi dostają i to jest 20 najbogatszych regionów, 20 najbogatszych uniwersytetów, 20 najbogatszych biznesów. I wtedy, znaczy to po prostu rozwali Unię Europejską i jest skrajnie niekorzystne dla Polski, więc ja zwracam uwagę na to, że wielkość budżetu jest jedną rzeczą, ale tak naprawdę kluczowa dla Polski jest jej jakość i ta części na spójność powinna być jak największa.

Pani minister rozliczyła Pani już KPO do końca? To trwa, ze względu na to, że taki jest timing. Wszystko zrobiliśmy o czasie. Ostatni wniosek o płatność na największy, 55 miliardów, wyszedł do Brukseli. Następnego dnia po tym, jak wyszedł ten wniosek, przyszły pieniądze z poprzedniego. Wszystkie 9 wniosków. Zostały rozliczone ze stuprocentową efektywnością, czyli wszystko co złożyliśmy, otrzymaliśmy refinansowanie. Pod choinkę mniej więcej wpłynią ostatnie środki z KPO i tym samym 100% KPO zostanie zainwestowane. I chcę powiedzieć, że to jest chyba największy projekt równościowy, inwestycyjny, jakie zrobiliśmy w Polsce w XXI wieku. Pani wyliczyła, że KPO odpowiada za 1,5% PKB.

To oznacza, że bez KPO nasze PKB będzie mniejsze, niższe? To są szacunki europejskie, które mówią, że już w tym roku KPO, ta wielka fala inwestycyjna, za którą też poszły nowe miejsca pracy, rozwój wielu przedsiębiorstw, dało nam około plus 1,5% wzrostu. Natomiast KPO jest tak pomyślane i te inwestycje zostały tak zrobione, Żeby przynosić wzrost i rozwój na wiele lat do przodu. Zresztą te inwestycje, one będą trwały. To, że samo rozliczanie KPO się kończy, to nie znaczy, że inwestycje zostały zakończone. One będą trwały przez najbliższą dekadę. I podkreślam, istotą KPO jest to, że to jest projekt równościowy. Taki, który wyrównuje szanse Polski lokalnej z metropoliami.

Chcieliby i tak... Rozumiem, że chcieli, tylko się nie udało. Tak. Na to wygląda. I to jest szersze zjawisko. Dzisiaj po prostu, i trzeba to sobie uczciwie powiedzieć, administracja amerykańska uważa, że ma prawo ingerować w sprawy wewnętrzne państw europejskich, nie tylko przecież Polski. Wypowiedź ambasador amerykańskiej w Grecji, że jak chcą, to mogą każdy rząd wywrócić. No, no, powiedziała, że zmienili w Rumunii rząd, tak bardzo uczciwie. Tak jest i mogą każdy inny wywrócić, jak tylko sobie zechcą. Bardzo jasne wypowiedzi, dosadne prezydenta Trumpa, który się opowiada po bardzo konkretnej stronie sporu niemal w każdym kraju europejskim. Jednym popiera, drugim zwalcza. Natomiast jeżeli wzywa się, czy spotyka się z wicepremierem i proponuje mu zmianę koalicji, to to jest krok dalej.

To znaczy, no to jest już taki moment, w którym Donald Trump, no tak się zdaje, uważa się za władcę wszechświata. Każdy polski patriota w takiej sytuacji odpowiada parlamentarnie, to trzeba powiedzieć, ale idźcie po prostu w cholerę. Znaczy, polski rząd jest ustanawiany przez Polaków w polskich wyborach i nawet bardzo sojuszniczy państwo amerykańskie nie ma prawo ingerować w nasze sprawy wewnętrzne. I to jest kuriozalne. Nie wiem, co odpowiedział pan premier. Się kochać. O, pan redaktor ujął to ładniej. Nie wiem dokładnie, co odpowiedział, natomiast na pewno sprawę koalicyjnie ujawnił.

Ale przed czy po spotkaniu? No bo to jest tak, został zaproszony... Panie redaktorze, to jest już do zapytania do pana premiera. Ja muszę powiedzieć, że bardzo szybko po spotkaniu o tym wiedziałam i wiedziałam, że... A dlaczego to nie wypłynęło? Znaczy, no bo to się wydarzyło w marcu, mamy październik... Kluczowe nie jest wypłynęło, nie wypłynęło, tylko po pierwsze, że dzisiaj wiemy, że Amerykanie ingerują w sprawy wewnętrzne i każdy, kto z tego korzysta i tu trochę apel do pana prezydenta i uważa, że będzie miał mocniejszą władzę przez to, że pozwoli Amerykanom meblować nam scenę polityczną w środku Polski. Nie powinien tego robić, bo suwerenność polega na tym, że Polacy decydują kogo wybierają. To co powinniśmy z tym zrobić?

Jak już wypłynęło, wszystko jest jasne. To co zostało zrobione. Nikt nie wziął tych słów w żaden poważny sposób. Nikt nie pozwolił w Polsce meblować naszej wewnętrznej sceny politycznej siłą zewnętrznym. I te siły zewnętrzne, nieważne czyje są, nie mają prawa. I nikt na to nie dał zgody i za tymi życzeniami amerykańskimi poszło okrągłe zero działań. Całą rozmowę Tomasza Terlikowskiego z Katarzyną Pełczyńską-Nałęcz znajdziecie na rmf24.pl, a nowe Fakty w RMF FM już za niecałą godzinę. O drugiej przybita się z Wami Arkadiusz Stępień-Miernikowski. Już teraz zapraszam, a ja dziękuję za uwagę i do miłego usłyszenia.