01:00 Fakty

Zbliża się powoli godzina pierwsza. Przy mikrofonie Mateusz Bożek. Zapraszam na kolejne wydanie Fakty w RMF FM. Były wiceminister sprawiedliwości Michał W. z zarzutami. Chodzi o niedopełnienie obowiązków i przekroczenie uprawnień dla uzyskania osobistych korzyści. W Faktych również ostrzegamy dziś na Podkarpaciu i Lubelszczyźnie ćwiczenia z użyciem syren alarmowych. Leo Messi żegna się z reprezentacją Argentyny. Za niespełna trzy tygodnie rozegra ostatni mecz w barwach narodowych. Prokuratura postawiła zarzuty posłowi Prawa i Sprawiedliwości, byłemu wiceministrowi Sprawiedliwości Michałowi Wu. Jest podejrzany o przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Według prokuratury chodzi o podpisywane przez niego decyzje, postanowienia administracyjne oraz wewnętrzne akty dotyczące służby więziennej. Michał Wu został przesłuchany, nie przyznał się do winy. Dziś na Podkarpaciu i Lubelszczyźnie ćwiczenia z wykorzystaniem syren alarmowych dotyczą powiatów Krośnieńskiego i Krasnostawskiego. Ćwiczenia w tym pierwszym będą trwać od 8 do 15, w drugim krócej, około 3 godzin, od 10 do 13. Mieszkańcy obu powiatów otrzymali powiadomienia od Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. To był trudny dzień dla powodzian z ziemi kłodzkiej. W takie dni, bardziej niż kiedykolwiek, wracają bolesne wspomnienia. 15 września, dwa lata temu, runęła tama w Stroniu Śląskim. Woda ruszyła z takim impetem, że niszczyła wszystko na swojej drodze. Wśród poszkodowanych był pan Jan z ulicy Polnej, który do dziś odbudowuje dom.

Cały czas remontujemy. No i ciężko o tym mówić. Ta woda zniszczyła dużo. Z fundamentu wszystko wychodzi. Jeszcze wilgota, no ale się robi, no bo trzeba gdzieś w czymś mieszkać. Mury wciąż są wilgotne, dwa lata po. Jeszcze są wilgotne. No i wszystko teraz zaczyna też wsiadać. U góry wszystko, ściany popękały, co nie było zalane. Udało się panu już utrząsnąć w te dwa lata po tej tragedii? Czy tak naprawdę wy wciąż żyjecie tym, co się wydarzyło? No to się żyje, bo się uciekało w wodzie, to się żyje cały czas. Usłyszała nasza reporterka Martyna Czerwińska. Odsetki naliczane od rządowych obligacji 10-letnich są najwyższe od ponad 3 lat. Rentowność, czyli zysk płynący dla inwestorów, przekroczył już 6,5%. To złe wieści dla budżetu państwa. Dlaczego rosnąca rentowność obligacji jest groźna dla państwowej kasy?

O tym dziennikarz RMF FM Igor Skrzypek. Te odsetki z obligacji musi zapłacić państwo. Obligacje to nic innego jak forma pożyczki dla państwa. Rząd mówi kup papier wartościowy, a my go za jakiś czas odkupimy i jeszcze dołożymy premię. I ta premia rośnie. To jest bardzo ważny sygnał ostrzegawczy. W pewnym momencie koszty obsługi, czyli koszty spłacania odsetek są na tyle duże, że stanowią sporą część naszego budżetu. I tych pieniędzy będzie mniej, bo one będą musiały iść na zapłacenie tych odsetek. Wyjaśniał w radiu RMF24 profesor Bartłomiej Biga z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Już wiosną, gdy rentowność wzrosła powyżej 5%, Ministerstwo Finansów przyznało, że być może trzeba będzie sięgnąć do środków z tzw. poduszki płynnościowej. Jeśli sytuacja utrzyma się na dłużej, niewykluczone, że potrzebne będą większe korekty w budżecie.

Za kilka dni ukaże się nowa książka o przygodach panny Marple, sympatycznej starszej pani rozwiązującej zagadki tajemniczych morderstw. Po raz pierwszy zachwyciła czytelników w 1930 roku. Pięćdziesiąt lat po śmierci Agathy Christie jej spadkobiercy zatwierdzili kolejną książkę. Napisała ją według utartego wzorca uznana autorka powieści kryminalnych. Fabułę tej książki można opisać kilkoma prostymi słowami. Klaustrofobia, intryga, splendor, morderstwo i panna Marple. Tak opisuje swoje dzieło brytyjska pisarka Lucy Foley. Kiedy gość luksusowego hotelu w Alpach zostaje znaleziony martwy, staje się jasne, że wśród innych pensjonariuszy znajduje się morderca.

O zabójczo ciekawych fabułach informował z Londynu nasz korespondent Bogdan Frymorgan. 6 października, we wtorek, Leo Messi rozegra pożegnalny mecz w reprezentacji Argentyny. Wicemistrzowie świata w Buenos Aires zmierzą się towarzysko z Beninem. O pożegnalnym występie legendarnego zawodnika poinformował prezes Argentyńskiej Federacji Piłkarskiej Claudio Tapia. Messi ogłosił koniec kariery w reprezentacji około dwóch tygodni temu. W barwach narodowych rozegrał ponad 200 meczów, zdobył 125 bramek. Lepszy bilans strzelecki ma tylko Cristiano Ronaldo. Oprócz Mistrzostwa Świata w 2022 roku, Messi wywalczył z drużyną narodową dwa tytuły Copa America w 2021 i 2024 roku. Czas na rozmowę w Fakty w RMF FM.

Nowy pakiet rządowej pomocy dla gospodarstw rolnych ma rekompensować wyższe ceny nawozów. Przekonywał w porannej rozmowie w RMF FM minister rolnictwa Stefan Krajewski. Odniósł się w ten sposób do pomysłu dopłaty do zakupu nawozów w wysokości do 500 zł na hektar. Zdaniem Krajowej Rady Izby Rolniczych nie jest to wystarczająca kwota, żeby pokryć rosnące koszty, które muszą ponosić rolnicy. Posłuchajmy fragmentu rozmowy z Tomaszem Terlikowskim. Mamy określony na to budżet. Są konkretne założenia wynikające z przepisów, które powstały w Brukseli. Chociażby termin, że może to być zapłacone po 1 marca, czyli w momencie, kiedy wystąpił konflikt na Bliskim Wschodzie. Panie ministrze, ale te ceny będą rosły. Wszystko na to wskazuje jeszcze bardziej.

To znaczy mamy kolejne zerwane... Ale do przodu przecież nie zabezpieczymy w tej chwili tych pieniędzy. Jeżeli będzie Ta sytuacja trudna się utrzymywać. Będziemy tutaj starali się zabezpieczyć pieniądze i z budżetu krajowego i tak samo środki unijne, żeby rekompensować te straty. I też nie zapominajmy, że to nie dotyka tylko rolników, to dotyka i przetwórców, przedsiębiorców, wszyscy, którzy zużywają gaz, paliwo do wytworzenia swoich produktów, ponoszą koszta trwającego, przedłużającego się konfliktu. Ale sugeruje też Krajowa Rada Izb Rolniczych, że proponowana dopłata 52 grosze do litra oleju napędowego jest za niska, a nabór od 1 do 16 października za krótki.

Widzimy, że czasem przypadkowo ten dron może gdzieś się zagubić, zabłąkać, jak to niektórzy mówią, i uderzyć nie tam, gdzie był nawet cel, ale mogą być i celowe ataki. Ale jesteśmy przed tym ostrzegani? Ma pan takie informacje, że to się może wydarzyć? Nie wiem, silosy z żywnością, magazyny. Wiemy, że Rosjanie atakują w Ukrainie magazyny. Przekazywane są informacje dotyczące infrastruktury krytycznej, w tym duże zakłady przetwórcze, bo przecież to stanowi o bezpieczeństwie żywnościowym kraju. Wróćmy jeszcze na chwilę do rolników. Pana zdaniem, w tak krótkim czasie, no bo to jest krótko rzeczywiście, rolnicy są w stanie przekodować wszystkie niezbędne dokumenty? Panie redaktorze, oni mają wszystkie dane potrzebne, bo jeśli ktoś kupował nawozy, ma fakturę. Przedstawia tylko tę fakturę w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Na przykład tam Izba pyta, czemu to Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji. Rolnictwa, a nie urzędy gmin mają wypłacać te pieniądze. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest jedyną agencją, akredytowaną agencją płatniczą, która może dzielić środki unijne. To jest też pytanie do rolnika. Czy przy obecnych cenach nawozów, paliwa i w ogóle kosztów produkcji rolnictwo jest jeszcze opłacalne? Zależy, która część tego rolnictwa mamy. Naprawdę różne sytuacje na rynkach. Jedne ceny idą w górę, inne spadają. Tu nie da się też mówić w takim ujęciu. Kilkudniowym, kilkotygodniowym czy kilkomiesięcznym nawet, bo są lata lepsze, lata gorsze i tak jak chociażby rynek ziemniaków.

Wydaje się, że odbija ta sytuacja po bardzo trudnym 2025 roku. No ale słyszymy też, że ziemniaki będą drożeć i to radykalnie. Nawet niektórzy mówią, że będą nawet za cenę złota niemalże. Może aż tak to nie, ale widzimy, to są anomalia pogodowe, które występują w różnych częściach Europy, świata i to oczywiście później dyktuje warunki brzegowe ceny na rynkach międzynarodowych. Mówimy sporo o bezpieczeństwie, ale też widzimy wyraźnie, wszystkie te wydarzenia międzynarodowe, ceny wzrastające przełożą się ostatecznie. Zawsze, Panie Redaktorze, trudna sytuacja, konflikty przekładają się na ceny żywności, ale też widzimy, że kiedy jest spokój, kiedy jest nadprodukcja, to też rolnicy nie mogą spać spokojnie, bo te ceny spadają.

Do końca miesiąca lekarze urzędowi, lekarze weterynarii, żeby użyć tego sformułowania, mogły uliczyć te zapłaty. Mogę ich jedynie przeprosić za tą sytuację, że te pieniądze nie wpłynęły na czas, na konta, bo każdemu za wykonaną... A co się stało? Tak jak powiedziałem, nie zostały zapotrzebowane te dodatkowe środki. Środki zostały wykorzystane, te, które były zapisane w poszczególnych rozdziałach, w poszczególnych... W działach dotyczących akurat tej zapłaty i tej grupy lekarzy. Pieniądze są przesunięte, już są w tej chwili przesyłane na konta lekarzy i mam nadzieję, że to się sprawnie zakończy. Do końca miesiąca, czyli mamy jeszcze prawie trzy tygodnie. No ale to wolę zaryzykować i powiedzieć o dłuższym terminie niż powiedzieć, że do jutra, a na przykład pieniądze wpłyną pojutrze.

Panie Ministrze, a co z rolnikami, którzy ponieśli straty przez przymrozki? To jest kolejna sprawa bardzo groźna. Są tacy, rozmawialiśmy wczoraj z jednym z nich, który mówi, że poniósł straty w okolicach 95% zbiorów. Tak, no i tutaj wypłacimy dla tych rolników odszkodowania specjalną pomoc, zwłaszcza dla tych, którzy właśnie utracili prawie 100% swoich plonów, czy tutaj pan redaktor mówi 90%. Już od 50% w górę trzeba mocno wspierać tych, no bo oni nie mają tak naprawdę środków dzisiaj, żeby zabezpieczyć swoją przyszłość. Taki budżet jest, zbieramy te wszystkie dane, spływają kolejne protokoły, mamy już wstępnie oszacowane, jaka to jest ilość, milion dwieście tysięcy hektarów, to dotyczy tych przymrozków, które wystąpiły na wiosnę, no i tutaj ta pomoc będzie wypłacała.

Część mówi, że dostaną te pieniądze dopiero pod koniec roku. Gdyby zebrali plon i zaczęli sprzedawać, to też te pieniądze pewnie w podobnym czasie by wpływały. Całą rozmowę Tomasza Terlikowskiego z ministrem rolnictwa Stefanem Krajewskim znajdziecie na rmf24.pl. Kolejne fakty w RMF FM punktualnie o 2.00. Zapraszam w imieniu Karola Płaczkiewicza. Radio Muzyka Fakty. RMF FM.