01:00 Fakty

Jak brzmią wielkie liczby totalizatora sportowego? Tak brzmią ponad 4 miliardy złotych przekazane na kulturę. A tak brzmi ponad 19 miliardów złotych przekazane na polski sport. Totalizator sportowy. Dajemy miliardy powodów do szczęścia. Ostatnie sekundy dzielą nas. Od pierwszej zatem czas na Fakty w RMF FM. Karol Płaczkiewicz zapraszam ponownie. To jawna eskalacja tego konfliktu. Tak wczorajszy atak Rosji na tereny przygraniczne z Polską komentuje szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski. O tym jak wyglądał ten poranek powiedzą też mieszkańcy Szczecyna na granicy Lubelszczyzny i Podkarpacia. Będą też doniesienia ze Śląska. Nastolatkowie uciekali przed policją na elektrycznych motocyklach. Mandaty dostali ich rodzice.

Obecne czasy, które są teraz, no to są bardzo niepokojące dla wszystkich. Usłyszała nasza reporterka Magdalena Greinert w miejscowości Szczecin na pograniczu Lubelszczyzny i Podkarpacia. Na zegarach dwie minuty po pierwszej to są Fakty w RMF FM. Sąd rodzinny w Rybniku zajmie się sprawą dwóch nastolatków, którzy uciekali przed policją na elektrycznych motocyklach. Zostali zatrzymani po pościgu. Rodzice nastolatków otrzymali mandaty. Za co dostali te mandaty, skoro to nie oni uciekali? Rodziców ukarano za to, że udostępnili motocykle do jazdy po drodze publicznej osobom, które nie posiadały do tego uprawnień. Pierwszy z zatrzymanych nastolatków miał 14, a drugi 16 lat. Obaj jechali po chodniku. Zaczęli uciekać, kiedy policjanci próbowali ich zatrzymać.

W czasie pościgu obaj stracili panowanie nad motocyklami i uderzyli w metalową barierę. Na miejsce wezwano pogotowie ratunkowe, ale na szczęście nic poważnego się nie stało. Obaj kierujący nie posiadali uprawnień do kierowania motocyklami elektrycznymi, pojazdy nie były dopuszczone do ruchu, nie miały też tablic rejestracyjnych ani ubezpieczenia. Te fakty zebrał nasz reporter Marcin Buczek. Są i takie fakty. Księżniczka poszukiwana do musicalu Kraina Lodu w disneyowskiej wersji w Teatrze Muzycznym w Łodzi do obsadzenia roli Elzy i Anny. Przyszła księżniczka w wieku od 9 do 12 lat musi być uzdolniona wokalnie, aktorsko i ruchowo tłumaczy reżyser musicalu Tadeusz Kabicz. Szukamy dziewczynek, które też mają podobne cechy charakteru do naszych disneyowskich księżniczek.

To teraz o tym instrumencie właśnie, bo wydaje się, że to jest jednak niszowy instrument. Nie znam chyba innych osób, które grałyby na liże korbowej. Masz jedyną grupę akademicką w Polsce, która uczy się gry na liże korbowej. Tak, ja uczę gry na liczbie korpowej w ramach podyplomowych studiów z zakresu muzyki tradycyjnej na Akademii imienia Karola Szymanowskiego w Katowicach. Prowadzę też warsztaty i instrument tak, jest niszowy, ale ta nasza nisza jest bardzo żywotna. Ludzie, którzy na tym instrumencie grają nigdy Nie wchodzą w niego tak na pół gwizdka, tylko od razu się bardzo angażują, chociaż zaczynają na nim grać z różnych powodów, wchodzą z różnych miejsc, ale bardzo nas łączy wspólna miłość do niego.

Tutaj usłyszałam i chciałabym zapytać, czy to rzeczywiście tak jest, że można wydobyć z liry korbowej nawet takie dźwięki przypominające dźwięki gitary elektrycznej? Można. Najbliżej mi jest do traktowania liry jak takiego mechanicznego syntezatora. Mój instrument też jest dosyć rozbudowany i daje mi rzeczywiście takie możliwości. Myślę, że też taką dużą wartością tego instrumentu są dźwięki, które pierwotnie, jak ktoś zaczyna grać, nie są mile widziane, czyli różne hałasy, piski, trzaski. Wszyscy lirnicy z tym walczymy, żeby jakoś to opanować. Przychodzi taki moment w życiu lirnika, kiedy godzi się z tym, że nie należy z tym walczyć, tylko zaprzęgnąć to do swojej muzyki.

Czyli nie tylko muzyka dawna? Nie, zdecydowanie nie. Ja na przykład jestem lirnikiem współczesnym, mimo że gram też muzykę dawną, gram muzykę tradycyjną polską, chociaż robię to też w taki uwspółcześniony sposób, czyli po prostu gram rzeczy, tradycyjne rzeczy, których tradycyjnie nie grano na lirze. Ale najbardziej jej lubię używać jako instrumentu współczesnego. I zresztą to jest instrument współczesny w takim sensie, że może ma korzenie, które sięgają XI wieku, jak większość instrumentów, które znamy, ale jako jeden z niewielu instrumentów jest ciągle rozwijany. I ciągle rozwijany w kontekście mechanicznym, a nie tylko jakiegoś przetwarzania go elektronicznie.

Większość instrumentów orkiestrowych zamknęła się już w XIX wieku. Z Pawłem Płoskoniem rozmawiała nasza śląska reporterka Anna Kropaczek. To wszystko na teraz. Fakty wracają punktualnie o drugiej. Radio Muzyka Fakty. RMF FM.