Skimming – jak kradną dane z Twojej karty?

Witajcie w kolejnym odcinku naszego cyklu o najpopularniejszych przestępstwach finansowych. Dziś porozmawiamy o zagrożeniu, które dosłownie może czaić się na rogu ulicy, a dokładniej przy bankomacie albo na stacji benzynowej. Albo w sklepie, albo w restauracji. Brzmi niepokojąco i słusznie. Dzisiejszy temat to skimming, czyli sposób na kradzież danych z Twojej karty płatniczej. Prosto, szybko i niestety wciąż bardzo skutecznie. Opowiemy jak działają złodzieje, gdzie możemy się na nich natknąć i najważniejsze, jak się przed tym skutecznie chronić. Podamy Wam 7 złotych zasad bezpieczeństwa. To są FINANSE OD DRUGIEJ STRONY, Wasz podcast o przestępczości finansowej, a mówi do Was Szymon Matczak i Paweł Wiliński. Serdecznie zapraszamy.

Wypłacał pieniądze z bankomatu w centrum handlowym w Polsce. Minęło może z 5 dni, a nagle dostał powiadomienie z banku, że dokonano dużej transakcji na jego karcie gdzieś w Tajlandii. Totalny szok. I co ważne, to nie musiał być wcale bankomat. Skimming może się zdarzyć również w wielu innych miejscach, często tych, w których czujemy się najbezpieczniej. Przykładowo w parkomacie, gdzie spieszymy się, żeby szybko zapłacić kartą i złapać bilet, albo w samoobsługowej kasie w markecie. To miejsca, gdzie nasza uwaga jest często najbardziej rozproszona. Tak, możliwości jest bardzo wiele. Zagrożeniem może być nawet terminal płatniczy w restauracji. Co prawda w Polsce normalną praktyką jest już przynoszenie terminala do stolika klienta, jednak osobiście spotkałem się z sytuacją na wakacjach za granicą w Bułgarii, gdzie kelner zamiast przyjąć płatność przy stoliku, poprosił o kartę, aby zabrać ją na zaplecze, mówiąc, że tam jest terminal.

Jest to potężny sygnał alarmowy i nie wolno nigdy na coś takiego się zgodzić. My spuszczamy kartę z oczu na dosłownie kilka sekund, a nasze dane zostają skopiowane przez małe, przenośne urządzenie. Oczywiście może też zostać przyniesiony nam zmodyfikowany terminal, który kopiuje dane z karty i zapamiętuje PIN za pomocą specjalnej nakładki. Więc zawsze powinniśmy zachować czujność, ale o tym za chwilę. I tu leży sedno problemu. W naszym poczuciu bezpieczeństwa i w rutynie. Skimming często ma miejsce w kraju, w którym używamy karty codziennie, a złodziei dopiero później używają tych danych poza granicami Polski, żeby uniknąć szybkiego wykrycia. To sprawia, że śledzenie tego typu przestępstw jest o wiele trudniejsze. Jednak czym jest dokładnie skimming? Rozbierzmy to przestępstwo na czynniki pierwsze. Skimming to nie jest jakaś nowa, skomplikowana technologia rodem z filmów science fiction.

Wręcz przeciwnie, to nielegalne kopiowanie danych z paska magnetycznego znajdującego się na naszej karcie płatniczej. Tej samej, której używamy do płatności w sklepie czy wypłat z bankomatu. W skrócie, tworzeniu duplikatu. Dokładnie, przestępcy wykorzystują do tego specjalne miniaturowe urządzenia zwane skimmerami, które montują np. na bankomatach czy terminalach płatniczych. Te urządzenia są tak skonstruowane, że dla przeciętnego użytkownika wyglądają zupełnie neutralnie. Mogą być idealnie dopasowane do szczeliny na kartę, imitować jej kształt i kolor, albo być ukryte w okolicach klawiatury. Ich celem jest jedno, niezauważalnie odczytać dane z naszej karty w momencie, gdy po prostu wkładamy ją do urządzenia. Ale samo skopiowanie danych to jeszcze nie wszystko, to tylko połowa sukcesu dla przestępców. Skuteczny atak skimmingowy często łączy się z przechwyceniem naszego kodu PIN.

Mogą to robić nawet w innym kraju, gdzie standardy bezpieczeństwa są niższe, a wykryć transakcje jest utrudnione. Wyobraź sobie, że Twoje pieniądze znikają w egzotycznym miejscu, podczas gdy Ty pijesz kawę w Polsce. Gdzie najczęściej dochodzi do skimingu? Czerwone flagi, na które warto uważać. Według statystyk do skimingu najczęściej dochodzi w miejscach, gdzie nie ma stałego nadzoru nad urządzeniem. To dla przestępców wręcz idealne środowisko. Pomyślmy, bankomaty zlokalizowane na zewnątrz budynków i w odludnych, mało uczęszczonych miejscach. Tam, gdzie nikt nie patrzy, złodziej ma czas i spokój, by zamontować swoje urządzenie. Tak, to typowe. Stacje benzynowe i ich samoobsługowe terminale to kolejny cel. Ludzie są tam w pośpiechu, często w nocy, skupieni na tankowaniu, a nie na sprawdzaniu czytnika kart.

W takim razie jak się chronić przed skimmingiem? Dobra wiadomość jest taka, że możemy się przed skimmingiem skutecznie bronić. Wystarczy wyrobić sobie kilka prostych, ale bardzo skutecznych nawyków. Oto 7 złotych zasad bezpieczeństwa. Po pierwsze sprawdzaj bankomaty i terminale. Zanim włożysz kartę, przyjrzyj się urządzeniu. Jeśli coś wygląda nietypowo, lepiej nie ryzykować. Zwróć uwagę czy czytnik karty jest stabilny, czy nic z niego nie wystaje, czy nie ma żadnych śladów kleju, czy nie wygląda na doklejony element. Czy klawiatura nie wydaje się naklejona lub zbyt gruba. Spróbuj ją poruszyć. Jeśli jest luźna, to sygnał ostrzegawczy. To proste, a tak często zaniedbywane. Drugi nawyk to zasłanie klawiaturę dłonią. To absolutna podstawa. Nawet jeśli gdzieś jest ukryta kamera, nie nagra Twojego pinu, jeśli go nie widać.

Punkt 5. Nie udostępniaj karty nikomu. To brzmi banalnie, ale wciąż ludzie to robią. Nigdy, przenigdy nikomu obcemu nie oddawaj swojej karty. Kiedy przykładowo kelner na wakacjach proponuje, że zabierze Twoją kartę na zaplecze, na chwilę, żeby ją przeciągnąć, zawsze poproś, żeby terminę przyniósł do stolika. A jeśli nie ma takiej możliwości, najlepiej zapłacić gotówką lub inną metodą. To właśnie w takich sytuacjach może dojść do kopiowania danych. I szósty, niezwykle ważny element prewencji. Ustaw limity płatności i wypłat. W aplikacji mobilnej banku lub w bankowości internetowej możesz ustawić dzienne i miesięczne limity dla transakcji kartą. Zarówno dla płatności bezgotówkowych, jak i wypłat z bankomatu. Jeśli przestępca nie będzie mógł wypłacić większej kwoty, to nawet jeśli dojdzie do skimmingu, Twoje straty będą znacznie ograniczone.

Pamiętaj, że policja potrzebuje Twojego zgłoszenia, aby móc działać. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa, że odzyskasz swoje środki i że przestępcy zostaną ukarani. Nie ma co zwlekać. Skimming to realne zagrożenie, ale jak widzicie, nie jesteśmy wobec niego bezbronni. Wystarczy uważność i kilka prostych nawyków, by znacząco zmniejszyć ryzyko. To jak z pasami bezpieczeństwa w samochodzie. Nie widzisz ich działania na co dzień, ale w krytycznej sytuacji mogą uratować Ci życie. Tutaj Twoje finanse. Dokładnie tak. Edukacja i świadomość to nasza najlepsza broń w walce z przestępczością finansową. Jeśli ten odcinek okazał się dla Ciebie pomocny, udostępnij go dalej. Może Twoja mama, brat, koleżanka z pracy albo ktoś z zespołu też powinien wiedzieć, jak uchronić się przed kradzieżą danych z karty. Jedno kliknięcie może komuś uszczędzić nieprzyjemnych problemów.