#19 - Herstoria jest widoczna - Zofia Rojek

Tak samo trudno szukało ci się materiałów do twojej słynnej już teraz wystawy Niewidoczne. Historie warszawskich służących. To było jeszcze trudniejsze dlatego, że mamy do czynienia z postaciami, które nie pozostawiały po sobie żadnych materialnych śladów. Kobiety, które na przykład pełniły w jakimś stopniu, były mieszczankami, ziemiankami, pochodziły z klas posiadających. Miały zupełnie inny wpływ na funkcjonowanie codzienności i na pozostawianie po sobie jakichś widocznych śladów, niż kobiety, które nie potrafiły nawet czytać i pisać i które też były bezimienne. Służące często po prostu nawet traciły własne imię i nazwisko, były nazywane

Tak, tak, tak. Takie jej było główne założenie. To była wystawa z założenia Herstoryczna. Miała opowiadać o wpływie służących na funkcjonowanie po prostu XIX-wiecznych i XX-wiecznych mieszczańskich domów. To było bardzo ważne, żeby podkreślić ich rolę, znaczenie. A także chociażby takie kwestie jak reprezentacja w kulturze pop, kulturze nawet współczesnej, kulturze wizualnej XIX i XX wieku. Po prostu je sprawić, żeby przestały być niewidoczne, jak w tytule wystawy. Miały być głównymi bohaterkami historycznej opowieści. Myślę, że to się udało i rzeczywiście można było je tam bardzo mocno zobaczyć, natomiast Rzeczywiście prowadzenie badań herstorycznych, niezależnie od tego, czy bada się grupę kobiet z najniższej klasy społecznej, albo inaczej, że bada się grupę kobiet z klasy ludowej, czy bada się jednostkowe życiorysy mieszczanek albo ziemianek, to są dwie zupełnie różne rzeczy.

A to też jest ciekawe, dlatego że często na przykład mieszczanki, które Musiały niejako ze względów statusowych i wielu innych pełnić funkcję matki, gospodyni, zarządczyni domowego ogniska. Bardzo zazdrościły robotnicom fabrycznym, które mogły zarabiać własne pieniądze i być niezależne. Ta niezależność i niezależność także ekonomiczna no po prostu jest niezwykle ważna i była niezwykle ważna dla wielu kobiet i wiele pierwszych polskich feministek. Podkreślało, że najważniejsze jest finansowe uniezależnienie się kobiet od mężczyzn. Zawierdzi nią Ulf i jej słynnym własnym pokojem. Tak, własny pokój jest ikoną, jest tekstem, który czytałam na studiach z wypiekami na twarzy i z łzami w oczach, bo to pokazuje, że chociażby właśnie nieposiadanie własnej przestrzeni