Wojna dusi rosyjską gospodarkę

że tam właściwie zaczęły się rozwijać dwa kryzysy jednocześnie i z każdym z tych kryzysów myślę, że Rosja spokojnie by sobie poradziła, ale nie wiem jak sobie poradzi, kiedy one są dwa. Jakby wziąć jedną rzecz z tych wszystkich, która wydarzyła się w Rosji i to świadczy najlepiej o tym, w jakiej oni są sytuacji, jest to, że w projekcie przyszłego rocznego budżetu jest obcięcie wydatków na wojsko. Można by było z tego wyjść, gdyby nagle się w Rosji pokazał znowu jakiś nowy, żwawy wzrost gospodarczy, jakieś ożywienie, ale oni tego nie zrobią. Nie ma w ogóle takich prognoz. Ich własne prognozy mówią o tym, że oni będą rosnąć o 1-1,5% przez najbliższe 3 lata, bo jest problem strukturalny polegający na tym, że wzięli ludzi do wojska, inni uciekli jak się wojna zaczęła i tam nie ma kto pracować. Są ogromne braki na rynku pracy. Wystawiłeś fakturę na pół miliona złotych.

Bardzo międzynarodowo się zrobiło w ostatnich odcinkach ekonomicznie, ale trudno inaczej, kiedy wiemy, jak wygląda sytuacja w Argentynie, kiedy wiemy, jak wygląda sytuacja w Rosji i obie wyglądają nieciekawie, choć oczywiście z różnych zupełnie powodów. Rosja jest na wojnie, właściwie mam wrażenie, z całym światem, szczególnie tym najbliższym nam, zaczepia nas swoimi dronami i samolotami, jeśli chodzi o Estonię, Polskę i inne kraje coraz mocniej, ale ich gospodarka, masz poczucie, że dotknęła właśnie kolejny raz bardzo silnej ściany? No, zaczyna to wyglądać naprawdę ciekawie. Chociaż ja nigdy nie byłem w gronie osób, które twierdziły, że za chwilę stanie się coś złego z rosyjską gospodarką i że sankcje nałożone na tą gospodarkę doprowadzą tam do jakiegoś przełomu. Ale okazuje się, że po trzech latach faktycznie...

zaczyna być widać różnicę. W tej chwili, kiedy to nagrywamy, tam w ogóle sytuacja się robi dynamiczna, więc nie wiem, czy za kilka tygodni to będzie dalej aktualne, ale w tym momencie tam właściwie zaczęły się rozwijać dwa kryzysy jednocześnie i z każdym z tych kryzysów myślę, że Rosja spokojnie by sobie poradziła, ale nie wiem, jak sobie poradzi, kiedy są dwa naraz. Po pierwsze, to jest taki klasyczny problem fiskalny z budżetem państwa i z tym, że zaczyna im brakować pieniędzy, a drugi problem to jest problem paliwowy. Mhm. polegający na tym, że tam zaczyna brakować paliwa, co oznacza, że się ludzie wściekną. Producentowi paliwa zaczyna brakować paliwa? Tak, i to jest bezpośredni efekt działań wojennych Ukrainy, która im bombarduje rafinerię po prostu i różnego rodzaju inne instalacje. Robią to od jakiegoś tam czasu i mam wrażenie, że wszyscy żeśmy się przyzwyczaili do tego, że codziennie są newsy o tym, że rosyjskie drony zbombardowały jakieś miasto w Ukrainie, a ukraińskie drony zbombardowały jakąś rafinerię.

no to tutaj opada zasłona tak właściwie. I już mam wrażenie, że tutaj każda propaganda umiera w zetknięciu z takim faktem. Zwłaszcza w przypadku Rosji. Więc to może wywołać ciekawe... Chociaż nie spodziewam się jakiejkolwiek rewolucji w Rosji absolutnie. Natomiast to może z kolei mieć wpływ na postawę najbliższego kręgu Putina i jego współpracowników. Bo jednak mam wrażenie, że to jest taki układ... polegające na tym, my cię wspieramy, a ty nam zapewniasz wygodne życie w komfortowych warunkach, w spokojnym państwie. Oni sami mogą widzieć, że to się wywraca do góry nogami i mogą dojść do wniosku, że coś tu trzeba zmienić jednak. Rosja nie jest demokracją w rozumieniu zachodnim, ale mam wrażenie, że ten...

Pogadajmy o tych ekonomicznych problemach, bo brak paliwa na stacjach w Rosji wydaje się kuriozalny, ale rzeczywiście jest faktem. Drugie to jest kilka różnych wydarzeń w ekonomii, wzrost podatków, m.in. odebranie niektórych ulg, które też służyć mają, jak rozumiem, temu, żeby w budżecie trochę więcej pieniędzy do wydania na wojnę było. Jakby wziąć jedną rzecz z tych wszystkich, która wydarzyła się w Rosji, to najciekawsze z tego wszystkiego chyba jest to, i to świadczy najlepiej o tym, w jakim oni są sytuacji, jest to, że w projekcie przyszłego rocznego budżetu jest obcięcie wydatków na wojsko. Oni tną wydatki na wojsko. W środku wojny. Ale są i tak gigantyczne, więc... Oczywiście, że są gigantyczne i wcześniej bardzo mocno rosły, ale wydawałoby się, że jeśli prąd do zwycięstwa, to będą w nieskończoność się zwiększać, tak?

Bo to jest jakby ich przewaga nad Ukrainą, tak? Mogą sobie pozwolić na więcej. I tną wydatki. No chyba, że to ma związek z tym, że tak się zmieniła technologia prowadzenia wojny, że prowadzisz ją dronami, a drony generalnie są tańsze niż czołgi, więc generalnie możesz skutecznie prowadzić działania niższym kosztem. Więc być może to jest w jakimś stopniu z tym powiązane. Ale to jest naprawdę niesamowite zaskoczenie, że oni nagle postanowili obciąć wydatki na wiele różnych rzeczy i na wojsko też. No a z drugiej strony podnoszą VAT z 20 do 22%. Podnoszą VAT rok po tym, jak podnieśli PIT i CIT. Więc to jest kolejna podwyżka podatków w Rosji. Ta ubiegłoroczna już miała spowodować, że skończy się problem z tym, żeby państwo mogło normalnie funkcjonować, prowadząc wojnę jednocześnie.

Okazało się, że nie. i że trzeba podnosić VAT. Deficyt w przyszłym roku ma być najwyższy od lat w Rosji i sięgnąć jakieś tam 2,5% PKB. I to jest śmieszna kwota w porównaniu do Europy Zachodniej. My mamy prawie 7%, oni mają 2,5%. I podnoszą podatki. Trzeba im bić brawo. Tak tylko dlaczego oni są w takiej sytuacji? Bo jest bardzo istotna różnica. Polegająca na tym, że my mamy prawie 7%, ale my mamy dostęp do rynków finansowych i możemy pożyczyć zawsze. Pożyczając zwiększamy dług oczywiście, to jest inna sprawa, ale możemy to zrobić. Mamy dostęp, jesteśmy w komfortowej sytuacji. Rynki nam ufają, chętnie kupują nasze obligacje. Rosja nie ma dostępu do rynków. Ma swój własny rynek wewnętrzny, który jest zbyt płytki.

Rosyjskie banki niespecjalnie chcą wfinansować ten dług, więc od początku wojny Rosja zasypuje sobie deficyt w budżecie, korzystając z ich takiego funduszu. narodowego. Oni stworzyli jakiś czas temu taki fundusz, wymyślili, że będą odkładać w tym funduszu pieniądze na czarną godzinę i to będą pieniądze, które sami sobie sprowokują, pieniądze z nadwyżek ze sprzedaży eksportowej ropy i gazu. Tam ustawowo sobie określili jakiś poziom ceny ropy i gazu i wszystkie dochody powyżej tej ceny idą do tego funduszu. I to zaczyna wysychać? Tam było ponad 100 miliardów dolarów na początku wojny. Jest około 45 w tej chwili, więc jest mniej niż połowa poszła w trzy lata, co mogłoby oznaczać, że jak tak dalej pójdzie, to jeszcze na kolejne trzy lata im wystarczy.

Chiny mogą im pomóc, ale to jest coś za coś. Trzeba pamiętać, że w każdej takiej rozmowie to Chiny występują z pozycji siły. więc to się nie musi Putinowi wcale opłacać. Chociaż no zgodzili się na to, że zbudują rurę większą do Chin i będą tam sprzedawać gaz. No ale budowa rury trwa. Nie zrobią tego w miesiąc przecież. Wiesz, no generalnie do tej pory to tak wyglądało, że Chiny i Indie ratowały Rosję kupując ich paliwa, ale trącił się ten Trump, który się chyba naprawdę zirytował dość mocno i teraz grozi nałożeniem bardzo wysokich ceł właśnie na wszystkie państwa, które kupują od Rosji ropę, więc to jest dodatkowa komplikacja. Tak, to prawda, chociaż w W jego przypadku, dopóki się to nie stanie faktem, to nie przesadzajmy. Tak, on po trzech dniach może powiedzieć zupełnie coś innego. No ale już jakiś czas trwa przy tym swoim stanowisku. Bardzo mocno namawiał Erdogana, prezydenta Turcji.

Turcja jest największym odbiorcą rosyjskich paliw w Europie. Jeśli chodzi o rozmowę z Erdoganem, on go tak wabił tym, że odblokuje Turcji dostęp do technologii wojennych amerykańskich, bo Biden zablokował Turcję z powodu łamania praw człowieka w Turcji parę lat temu. I oni są odcięci. Ale słyszałem teraz, że F-35 zaczynają już tam w cudzysłowie przylatywać do Turcji. No właśnie i Trump im mówi, chodź tu, chodź tu do mnie, dam ci F-35, tylko przestań kupować tę Europę od Putina. I z punktu widzenia Erdogana, wiesz, to jest do rozważenia, no może rzeczywiście. I wtedy, gdyby się to tak potoczyło, no to wtedy jeszcze bardziej komplikuje się sytuacja Rosji, której gospodarka nie rośnie. cały czas tam się utrzymuje dość wysoka inflacja.

Podniosą VAT, to znowu im inflacja podskoczy, no bo wyższy VAT to są wyższe ceny w sklepach. Ale chyba nie będzie aż tak wysoka jak w Turcji, więc wciąż jest... Nie, no oczywiście, oczywiście, że nie taka, ale jednak tam jest oczekiwanie, że rosyjski bank centralny będzie obniżał stopy procentowe, żeby pobudzić gospodarkę. I on stara się obniżać, ale nie może obniżać tych stóp procentowych zbyt szybko. Rosja to też jest kraj, kolejny kraj z bardzo wysokimi oczekiwaniami inflacyjnymi ludności. Nie tak wysokimi jak w Argentynie czy w Turcji, ale jednak to jest pewien problem. W związku z tym tam nie można zbyt szybko obniżyć stopy procentowych, bo to natychmiast podnosi inflację. A wysokie stopy hamują wzrost gospodarczy. Bez wzrostu gospodarczego nie ma wpływu podatkowych do budżetu. Trzeba zasypywać dziurę z funduszu, a fundusz się kończy tak właściwie.

Te wszystkie dane, które mamy w tej chwili, pokazują, że oni już są na tej drodze. I chyba nie ma dobrego sposobu na to, żeby z niej zejść, jak się już raz na nią weszło. Międzynarodowy Fundusz Walutowy jej nie pomoże. No właśnie, nie pomoże Rosji Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Stany Zjednoczone, nie wiadomo, ale wygląda to rzeczywiście... Nie ma innych instrumentów, które mogłyby to pobudzić. Wiem, że trudno szukać teraz nadziei dla gospodarki rosyjskiej w sytuacji, w której ona robi to, co robi, ale czysto ekonomicznie. Znaczy można by było z tego wyjść, gdyby nagle się w Rosji pokazał znowu jakiś nowy, żwawy wzrost gospodarczy, jakieś ożywienie, ale oni tego nie zrobią. Nie ma w ogóle takich prognoz. Ich własne prognozy mówią o tym, że oni będą rosnąć o 1-1,5% przez najbliższe 3 lata, bo jest problem strukturalny polegający na tym, że wzięli ludzi do wojska, inni uciekli jak się wojna zaczęła i tam nie ma kto pracować.

Jedno to jest Szanghaj, gdzie właśnie były Indie, były Chiny, była Korea Północna. Oczywiście byli też inni, ale to się przebiło. I drugie to Alaska, nieudane, ale też z czerwonym dywanem. Rozumiem, że w interesie Putina dzisiaj na tych spotkaniach jest nie tylko polityczny uzysk Polityczne, ale także gospodarcze, czyli szukanie takich rynków zbytu, które mogłyby mu pomóc w sytuacji, w której jest wokół niego jednak mimo wszystko zbudowany mur na świecie. Tak, tak, na pewno on jakoś tam próbuje cały czas szukać, no bo to jest cały czas gospodarka oparta o eksporcie, który w dużym stopniu teraz jest uznawany za nielegalny w wielu miejscach, więc on stara się znaleźć takie miejsca, w których jednak uzyska dostęp do pieniędzy. Natomiast wiesz, no Różnica polega na tym, mam wrażenie, że to się zmieniło, że wcześniej Putin mógł wierzyć w to, że czas gra na jego korzyść i że on czekając odpowiednio długo w końcu wygra z Ukrainą, a teraz wydaje się coraz wyraźniej, że czas gra na niekorzyść Rosji, że to nie zmierza w dobrą stronę i że może być tylko gorzej.

Bo ich eksport to jest ropa, gaz, to naturalne, ale też całe rolnictwo, prawda? Tak, oczywiście. No i oczywiście nie mówimy o sytuacji, w której jest totalna katastrofa całej rosyjskiej gospodarki. Tak, oni cały czas mają jakieś tam dochody, chociażby jeśli chodzi o eksport zboża, nawozów, węgla oczywiście. No i też to nie jest tak, że to jest tylko i wyłącznie eksport, jakiś tam rynek wewnętrzny w Rosji też cały czas oczywiście. Natomiast to stopniowo zaczyna coraz bardziej być kulawe. No i tak jak już mówiłem, w pierwszych latach wojny rosili sobie imponująco, właściwie można powiedzieć, napędzani przez tą machinę wojenną o 4% realnie. Teraz w prognozach 1,5%, a w realu mniej niż 1% w tym roku, a na początku tego roku byli na minusie nawet, więc...

Ale to tak samo jak Francja i Wielka Brytania, mimo że są otwarte i mogą szaleć. Tak, tylko że we Francji stopa procentowa jest 2%, a w Rosji 17%. I we Francji inflacja jest 1%, a w Rosji 8,5%. To robi różnicę dużą jednak. Jak jesteś biznesmenem i masz przedsiębiorstwo w Rosji, to marne widoki są w tej chwili. Zostaje ci tylko rynek wewnętrzny i koniec. No tak, tak, a który się słabo kręci i też nie za bardzo nie ma jak go podkręcić, bo wiesz, najlepszy sposób, żeby podkręcić rynek wewnętrzny to przez zwiększanie deficytu i dosypywanie pieniędzy, a żeby dosypać pieniądze musisz pożyczyć, a oni nie pożyczą. No chyba, że wyszłyby Chiny i powiedziały, dostajecie od nas, tak jak Argentyna 20 miliardów dostaje od funduszu walutowego, to Rosja dostanie od Chin tam 30 miliardów yuanów, no bo chyba nie dolarów, tak?