Mentionsy Mentionsy
Drogowskazy
Drogowskazy

Co nam dała „Lalkomania”? DROGOWSKAZY

16.10.2026 ·45 min 1 s · 12 rozdziałów

Rekordy wyświetleń na platformie streamingowej i tłumy w kinach, a “Lalka” jest odmieniana przez wszystkie przypadki. Od tygodni toczy się dyskusja na temat obu tegorocznych produkcji opartych na powieści Bolesława Prusa: argumenty dotyczą potraktowania literackiego pierwowzoru, obsady, języka używanego przez bohaterów czy przedstawienia Warszawy. Dlaczego ekranizacja powieści, z którą wielu z nas miało po raz ostatni styczność w szkole średniej, wywołuje aż takie emocje? Z drugiej strony, dlaczego jednocześnie aż dwóch reżyserów postanowiło zmierzyć się z “Lalką”, która już dwukrotnie została przeniesiona na ekrany? Czego spodziewamy się po adaptacjach i czy interpretacja w świecie kina ma jakieś granice? O przyczynach zamieszania oraz lalkomanii, która ogarnęła Polskę, mówiła w Drogowskazach Katarzyna Wajda, filmoznawczyni, historyczka filmu polskiego związana z Filmoteką Narodową Instytutem Audiowizualnym. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.Cenisz wartościowe treści? Posłuchaj reportaży z cyklu "POLSKA NA UCHO":Spotify: https://open.spotify.com/episo...YouTube: https://youtu.be/jIFp_81qTWQApple Podcasts: https://podcasts.apple.com/pl/...Spreaker: https://www.spreaker.com/episo...

4:53 · Motywacja do adaptacji lalki 2

No bo wydaje mi się, że sprzeciwu, jeżeli możemy o nim mówić w przypadku serialu Netflixa, nie budziło jakieś nowatorskie podejście czy jakieś ciekawe rozwiązania. Nie chcę tutaj wchodzić w rolę krytyczki filmowej. Budziło to, jak daleko te postaci są od pierwowzorów, że my tutaj nie dostaliśmy klasyki. Znów trochę poromantyzuję, że ta potrzeba klasyki w nas jest. Ileż można mieć te baladyny na motocyklach? No chcemy film kostiumowy. Dlatego myślę, że ta kinowa lalka nas pogodzi, w sensie, że ona łączy. Być może, jak to powiedział mój przyjaciel, to jest lalka, na którą czekaliśmy. Ja się nie ośmielę zdefiniować opisy tego, co znaczy klasyczna adaptacja. Kwestia wierności. Oczywiście, jeżeli w powieści bohaterka umiera, a my ją zostawiamy przy życiu, wydajemy za mąż albo odwrotnie, no to tutaj możemy już mówić.

Ale wiemy, że nie chodzi tylko o tę literę tekstu. Chodzi właśnie o ducha, o intencje. Oczywiście nie zawsze. Nam się wydaje, że wiemy, bo nie zawsze przecież. Pisarze zostawili eksplikację, o co im chodziło, ale w przypadku tej lalki netflixowej, ja muszę powiedzieć, że to jest seria, która budzi mój sprzeciw właśnie w sposobie wykorzystania pierwowzoru literackiego. To znaczy, to jest dla mnie, to jest ten cyniczny gest, takiego sięgnięcia po znany tytuł, Ściągnięcia skóry z bohaterów i wypchania ich czymś zupełnie innym, co jest absolutnie różne, odmienne, sprzeczne z tym, co robił Prus. Oczywiście znamy platformę, znamy Netflixa.

23:23 · Porównanie adaptacji lalki i Dumi i Uprzedzenia 1

XIX wieku. Pokazał bardzo niefajnych bohaterów, w sensie mało sympatycznych postaci i tak dalej, tylko nie chciałabym, żeby w to był wmieszany Prus. Bo gdyby powstał taki serial, który nazwano by Borsukowie, to przecież nie mielibyśmy tego Top Ten Netflixa, nie mielibyśmy tej dyskusji. Więc dlatego mówię tutaj o pewnym cynizmie, że się chce opowiedzieć jakąś swoją historię i bierze się właśnie jako pretekst coś, co wszyscy znamy. I o co się na pewno pokłócimy, jeżeli pod tym szyldem zobaczymy taką opowieść. Więc mam wrażenie, bo przecież, mój Boże, powstała wersja zombie. Duma i uprzedzenie. Ale to jest w tytule. Duma i uprzedzenie i zombie. Wiemy, że to jest zabawa.

35:29 · Znachor i adaptacje literackie 1

Tomasz Szuchart za chwilę będzie Bogumiłem Niechcice. I ja już się boję, bo to jest kolejna adaptacja Netflixa. Co tam będzie krzyczała Barbara, do Bogu miła. Znaczy myślę, że w przypadku Sandy Drzymalskiej, że ona jest na takiej fali w Gdyni, bo w filmach wiele cię widziała, w którym zagrała rolę główną. Więc myślę, że w jej przypadku to jest jakby kolejne nacięcie na kolbie, że ona jest na tej fali. Nie myślę, żeby ta rola Izabeli była tutaj jakoś szufladkująca. Absolutnie. Oczywiście to jest bardzo wyrazista rola. W przypadku Kamili Urzędowskiej, która też ma ten drobek Jagna w chłopach. Obie panie są aktorkami, które wystąpiły w filmach, które biły się o Oscara. Tak, to jest też nabilitujące chłopi, też bardzo specyficzna konwencja.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.