Mentionsy Mentionsy
Do Trzech Razy Skóra
Do Trzech Razy Skóra

40. Naturalne perfumy z Jan Barba i Bartkiem Puzio

08.06.2021 ·30 min 13 s · 9 rozdziałów

Dzisiejszy odcinek z Bartkiem Puzio z marki Jan Barba wyjaśni Ci świat perfumiarstwa i naturalnych perfum. Poznasz różnice między perfumami naturalnymi a konwencjonalnymi, dostępnymi w każdej drogerii. Jeśli oceniasz jakość perfum przez pryzmat trwałości, to sprawdź, czy słusznie. Dowiesz się jak wygląda proces tworzenia perfum i z czego się składa. Bartek powie jak wygląda praca nad zapachem i jak długo trwa ten proces. Mój gość wyjaśni czym są naturalne perfumy, co je charakteryzuje i czego możesz się po nich spodziewać. Rozwiniemy takie pojęcia jak tynktury, absoluty, projektory i wzmacniacze zapachu. Pytam, co dla Bartka potrafi być inspiracją do stworzenia konkretnego zapachu. Czasem są to nieoczywiste rzeczy, jak np. opis przyrody w starej książce. Zdradzi, czym kieruje się przy wyborze zapachu, jakie są jego ulubione nuty i czy w codziennym życiu szczególnie zwraca uwagę na otaczające go zapachy. Czy Bartek jako perfumiarz odbiera zapachy nieco inaczej niż my? Czy czuje je intensywniej i potrafi rozpoznać jakie nuty zapachowe są w perfumach osoby, którą mija na ulicy? Powie mi też, czy robi jakieś ćwiczenia trenujące węch. Poza tym dowiesz się dlaczego te same naturalne perfumy w zależności od flakonu mogą różnić się między sobą zapachem. Bartek powie co perfumy mają wspólnego z kawą, cukrem, czy ptasim mleczkiem. Mój gość opowie, co bierze pod uwagę tworząc perfumy. Czy ma wizję konkretnej osoby lub charakteru. Pytam też o plany na przyszłość marki, nowe zapachy, pomysły i inspiracje.

0:09 · Wstęp i przedstawienie gościa 2

Podcast Do Trzech Razy Skóra. Cześć! Witaj w kolejnym odcinku podcastu Do Trzech Razy Skóra. Dzisiaj moim gościem jest Bartosz Puzio, który wraz z partnerką Martą tworzy markę Jan Barba, która jest rodzinną, niszową manufakturą czerpiącą z najlepszych tradycji rzemieślniczych. Bartek w marce odpowiada za receptury kosmetyków. Jest zakochany w Żoliborzu i warszawskich Bielanach. Pasjonuje go design, Natura i zdrowy styl życia. Lubi włoskie jedzenie i architekturę, a w wolnym czasie uwielbia chodzić na lekcje włoskiego. Przesiaduje w kawiarniach, lubi gwar i jazz, mówi, że to go uspokaja i wtedy najlepiej mu się czyta i pracuje.

Bardzo zależy mu, aby marka Jan Barba była unikalna w swojej recepturze, dlatego zdarza mu się przeszukiwać antykwariaty ze starymi zielarskimi książkami. Cześć Bartek, witaj serdecznie. Cześć. Wasze pierwsze produkty Jan Barba to były kosmetyki do pielęgnacji twarzy, więc skąd pomysł na perfumy? Jak to się wszystko zrodziło? Naturalne perfumy to jest coś, co w ogóle powinno istnieć, a ze względu na rozwój różnych syntetycznych substancji gdzieś tam po drodze zatraciła się wiedza na temat naturalnych perfum na rzecz trwałości, długości trwania perfum. No bo to są jakieś takie wyrzeczenia, które trzeba było podjąć. Branża perfumeryjna zdecydowała się na to, że dla klienta ważniejsze jest to, żeby perfumy trwały bardzo długo, żeby ten

1:16 · Pierwsze produkty i pomysł na perfumy 2

Okres trwania perfum, ich emisja tego zapachu była sztucznie podbita, bo też był taki moment kiedyś, że w ten sposób oceniano jakość perfum, jak długo one zostają na skórze. A to można osiągnąć w bardzo prosty sposób i to w żaden sposób nie jest powiązane z jakością perfum. W każdym razie bardzo chcieliśmy stworzyć coś unikalnego. Zaczęliśmy od wody kolońskiej, bo jest to taka klasyka. Pierwszy komercyjny zapach, który odniósł taki sukces na świecie i stworzył właściwie całą kategorię produktów. Potem ta nazwa woda kolońska troszeczkę zmieniła znaczenie. To przestała być nazwa dla zapachu, dla rodzaju zapachu, a stało się synonimem perfum o bardzo niskim stężeniu.

W takim razie z czego się składa i jak wygląda proces tworzenia perfum, tym bardziej perfum naturalnych? Przy każdych z naszych perfumach ten proces wyglądał troszeczkę inaczej, bo też my nabieramy doświadczenia i łatwiej nam jest zdefiniować to, czego szukamy. Przy Superiore mam wrażenie, że to troszeczkę było na początku takie błądzenie po macku. Dopiero z czasem wyklarowała się ta idea, jak mają wyglądać te perfumy. Przy każdym następnym to wygląda bardziej tak, że mamy jakieś założenia, że wyznaczamy sobie jakieś, właściwie ja sam sobie wyznaczam jakieś Jakąś gamę zapachów czy jakąś nutę przewodnią, którą chciałbym bardziej rozwinąć. Ostatnie perfumy, które zaprezentowaliśmy, Ayoku, to są perfumy, które nawiązują do Japonii.

3:39 · Tworzenie perfum naturalnych 3

Właściwie do tych perfum zainspirowała mnie książka o Japonii, Japonia utracona Alex Sakera i opisy przyrody, które były w tej książce, opisy tych tradycyjnych chat japońskich, drewna. Rzeczywiście te opisy były inspirujące, a że zbiegły się z czasem też właśnie nad pracą taką koncepcyjną, nad nowym zapachem, to zdecydowanie zainspirowały oku. Musisz mieć ogromną wyobraźnię, skoro same opisy w książce pozwoliły ci wykreować zapach, bo powiedziałabym, że najpierw chcemy coś poczuć, zobaczyć ten składnik, powąchać go i dopiero wtedy je wszystkie razem połączyć, a u ciebie jest to totalnie odwrotnie. Też przy innych perfumach to zauważyłem, że czytając o różnych składnikach, jestem w stanie sobie mniej więcej wyobrazić, jak będą pachnieć i to później wkomponować w jakąś finalną kompozycję.

Może to działa też przez jakieś skojarzenia, przez jakieś inne doświadczenia, które miałem w przeszłości, czy z danym zapachem, czy np. z potrawami, które zawierają składowe tej rośliny. To nie wygląda tak, że siedzę przy stole i patrzę w okno i myślę nad zapachem. Raczej zaprzątam gdzieś głowę w codziennej pracy. Dopiero jak już mam jakąś taką koncepcję, którą wiem, że to mógł być fajny zapach i jest tam jakiś akord, który chciałbym pogłębić wiedzę na jego temat i wydaje mi się ciekawy, wtedy zazwyczaj siadam gdzieś do biurka i sobie najpierw spisuję tak wstępnie, jakby mogły wyglądać takie perfumy, ich proporcje i składniki. Potem sprawdzam, czy to, co wymyśliłem ma jakikolwiek sens.

Czy z zapachami jest tak jak w kuchni, że smaki się uzupełniają i warto dobierać na przykład albo przeciwstawne smaki, albo podobne? Czy w perfumach jest tak samo? Jak dobierasz sobie zapachy, to wiesz mniej więcej co powinno stać obok tej pierwszej nuty, którą sobie wymyśliłaś? Czy to jest kompletna wariacja i po prostu sprawdzasz sobie na bieżąco? To jest bardzo indywidualna sprawa. W moim przypadku ja pracuję na naturalnych substancjach. Jeden olejek eteryczny czy absolut może mieć 200 różnych substancji w sobie zapachowych. Też te ich proporcje będą się delikatnie zmieniać w zależności od sezonu. Przepraszam, nie sezonu, w zależności od roku, w którym były zbierane te rośliny, od kraju.

7:29 · Skład perfum i proces tworzenia 3

To jest troszeczkę tak jak z kawą. Z arabiką z Etiopii smakuje kompletnie inaczej niż z Kenii czy z Brazylii itd. I tak samo jest z roślinami. Nie zawsze tak jest, bo są takie rośliny, które muszą rosnąć w danym kraju i są takie, na które ta lokalizacja nie ma aż takiego wpływu. Jest wiele lokalizacji na całym świecie, gdzie uprawia się wetiwerię i z każdej lokalizacji będzie pachnieć inaczej. Z jednej lokalizacji będzie bardziej żywiczna, z innej będzie ostrzejsza, trawiasta. Jeszcze z innej będzie pachnieć bardziej zimiście. To będą takie zauważalne różnice. Szczególnie one będą zauważalne w kompozycji.

Jeżeli chcemy, żeby dana kompozycja zmierzała w jakimś kierunku, to musimy odpowiednio dobrać te składniki. Jak długo trwa praca nad jednym zapachem? Ambitnie staramy się wprowadzić dwa nowe zapachy rocznie. Wiadomo, że w pewnym momencie będziemy robić tego mniej, bo już mamy pięć zapachów dostępnych. Szósty jest już gotowy, a siódmy jest prawie skończony. W prowadzeniu każdego nowego produktu prostu jest czas i robimy wszystko zgodnie z literą prawa, w związku z czym musimy zrobić nowym perfumom wszystkie niezbędne badania, dokumentację. Tak jak to się robi do kosmetyków do pielęgnacji, ponieważ tą pracę nad nowymi perfumami zaczęliśmy po nowym roku, po tym okresie świątecznym, bo 2 czy 3 stycznia byliśmy w laboratorium i zaczęliśmy coś mieszać, a dopiero niedawno powstała ta finalna wersja tych następnych perfum, a te kolejne jeszcze chcę je potestować, zanim powiem, że są skończone.

Trochę dążenie do doskonałości, czyli potrzebuje Cię około pół roku i czasem jeszcze potrzebujesz, żeby trochę odstały i żeby je dopieścić. Naturalne perfumy mają też to do siebie, że te składniki muszą się troszeczkę przejść. Jeżeli tworzymy jakąś kompozycję i tak naprawdę robię ją po raz pierwszy według pomysłu, który sobie wcześniej nakreśliłem, to te perfumy będą zupełnie inaczej pachnieć zaraz po wymieszaniu, a zupełnie inaczej za dwa tygodnie. I ta wersja za dwa tygodnie jest dla mnie najcenniejsza, bo ja wtedy mogę tak naprawdę ocenić, jak one będą pachnieć u klienta. Że ma w sobie taką harmonię, że wszystko to się łączy, że on jest ciekawy, że ma głębię.

10:29 · Czas pracy nad perfumami 1

To jest najciekawsze w naturalnych perfumach jest to, że one potrafią mieć głębię taką, wiesz, że czujesz te wszystkie warstwy. Czy jesteś w stanie przewidzieć, jak te perfumy będą pachniały za dwa tygodnie i dłużej? Jestem w stanie przewidzieć tylko na tyle, na ile znam te surowce. Jeżeli już pracuję na nich długo i dobrze je znam, to tak to wiem, że ten surowiec później z czasem wybije się bardziej, ta nuta cytrusowa w tych perfumach, ale i tak będę chciał to sprawić. Nie zaufam swojej intuicji, tylko poczekam te dwa tygodnie. Powiedziałeś, że perfumy naturalne mają głębie i myślę sobie, że powinnam na samym początku zadać to pytanie, czym są w ogóle naturalne perfumy i z czego się składają?

11:39 · Naturalne perfumy i ich cechy 1

W latach 1880 uzyskano wanilinę i kumarynę, to są składniki. Wanilina jest z wanilii, z absolutu z wanilii, kumaryna z absolutu z nasion tonki. I one stworzyły taką podwalinę pod syntetyczne perfumy. Wydaje mi się, że w ostatnich latach pojawiło się takie pojęcie jak perfumy naturalne. I one rzeczywiście są w stu procentach naturalne. Co to znaczy? Każdy producent troszeczkę na własną rękę określa to, natomiast my tworząc perfumy cofnęliśmy się dotychczasów sprzed wymyślenia waniliny i kumaryny. Czyli założyliśmy, że w naszych perfumach, które będą na bazie alkoholu, będziemy używać tylko olejków eterycznych, będziemy używać naturalnych absolutów i będziemy używać tynktur, czyli takich substancji zapachowych uzyskiwanych z żywic wonnych różnych roślin.

16:28 · Różnice między naturalnymi perfumami a syntetycznymi 2

To są substancje, dzięki którym np. jak ktoś wchodzi do pokoju i nagle w całym pokoju już pachnie jego perfumami. Z perfumami jest troszeczkę jak z cukrem, że przyzwyczajamy się do niego w produktach, więc producenci zaczynają używać go coraz więcej, żebyśmy go czuli. I jak ktoś bardzo długo nie jadł ptasiego mleczka i sobie kupi paczkę i nagle myśli, kurde jakie to jest słodkie, nie? I zapamiętałem, że to był troszeczkę bardziej jednak wytrawny smak. No i tak mniej więcej tak jest z perfumami. Przyzwyczajamy się do ostrych zapachów, bo z nimi codziennie obcujemy. Bo środki do sprzątania, wszystko ma zapach i to ma intensywny zapach, bo w ten sposób oceniamy, czy coś jest dobre, czy nie.

Jak bierzemy kosmetyk do ręki, to najpierw go wąchamy w sklepie. Węch jest tym takim zmysłem, który pozwala nam ocenić, czy coś nam się spodoba, czy nie. W związku z czym producenci podbijają ten zapach, bo wierzą, że wtedy jak my podejdziemy do półki sklepowej, psikniemy tymi perfumami, tak naprawdę dobrze je poczujemy. To nas zainspiruje do zakupu. Tak, mam wrażenie, że trwałość i tak zwany ogon perfum jest bardzo pożądane, że one muszą być bardzo długotrwałe i ciągnące się i tak jak powiedziałeś, że jak wchodzimy do pokoju, to czujemy, że one tam są. Są perfumerie, które się reklamują w ten sposób, że ich zapach trwa trzy dni. Dla mnie byłoby to po prostu męczące przez trzy dni czuć ten zapach.

20:54 · Oczekiwania na naturalne perfumy 1

Chodziłbym, że to takie najważniejsze. Jak wybierasz dla siebie zapach, to po czym go oceniasz? Jeżeli wącham jakiś zapach, to bardzo lubię, jak jest harmonijny, jak perfumiarz, który go stworzył, miał pomysł na ten zapach. Mogę powiedzieć, że lubię, jak zapach jest ładny, ale myślę, że niektóre zapachy, które mi się podobają, chyba nikt by nie powiedział, że są ładne, oprócz mnie. I lubię zapachy ciekawe, które potrafią zaskoczyć, chociaż to nie oznacza też, że nie docenię wody kolońskiej czy jakichś takich klasycznych kompozycji. Zaintrygowało mnie, jak powiedziałeś, że podobają ci się zapachy, które inni uznaliby nie do końca za ładne. Co to są za zapachy? Podaj przykłady.

21:55 · Wybór perfum i ćwiczenia węchu 8

Mokra ziemia, wilgoć. Nigdy nie miałem tych perfum. Nie wiem, czy bym je w ogóle nosił. Nie wiem też, czy to są naturalne perfumy, czy syntetyczne. Raz miałem przyjemność je wąkwać. Przyjaciel nam je pokazał i rzeczywiście to jest taki zapach, który gdzieś mnie zaintrygował. Bardzo doceniam w ogóle to, jak ktoś go skomponował, natomiast właśnie to taka nieoczywistość tego zapachu. I wiem, że ta marka, która wypuściła ten zapach, później zrobiła reformulację i on już nie pachnie tak niszowo, jak ta oryginalna wersja. To też jest właśnie zmora rynku perfumiarskiego reformulacji. A to jest inny temat, to nie wchodź, bo tutaj bym zbyt dużo powiedział, co na ten temat myślał. Dobrze, rozumiem.

Czy jako perfumiarz zwracasz uwagę na każdy zapach? Czyli na przykład jak powiedziałeś o tej mokrej ziemi, to od razu skojarzył mi się jakiś letni wieczór, kiedy jest upalnie, zaczyna padać deszcz i właśnie ta ziemia pachnie taką wilgocią. I zastanawiam się, czy jak wychodzisz do parku, to masz lepszy odbiór zapachów niż taki, powiedzmy, nasz klasyczny nos? Zwracam na nie uwagę, bo wydaje mi się, że jest to kwestia wyćwiczenia ręku. Też te substancje, które są w powietrzu, to co my czujemy, te zapachy, nie wiem, forsycje czy jakieś trawy, które zaczynają kwitnąć, czy kwiaty. To, co czujemy, to są olejki eteryczne, to są takie naturalne olejki, które z tych roślin być może nie udałoby się ich wydestylować, bo są zbyt delikatne, być może po prostu nie pachniałyby ciekawie po destylacji, ale unoszą się w powietrzu.

I one też pozytywnie wpływają na nasze zdrowie. Tak jak idziemy do lasu i czujemy ten zapach świerków i na pewno możemy znaleźć jakieś opracowania naukowe, które stwierdzają jak ważne jest to dla naszego zdrowia i psychicznego i fizycznego. Powiedzałeś o ćwiczeniach węchu. Robisz sobie jakieś ćwiczenia węchu? Są jakieś specjalne? Chodziło mi bardziej o wyćwiczenie węchu. W momencie, kiedy zaczynamy zwracać uwagę na zapachy, kiedy wąchamy nowych substancji, ta nasza biblioteka, którą mamy w mózgu zapachów, zaczyna się rozbudowywać. Pewnie powstają jakieś nowe połączenia neuronowe, które potem pomagają nam w skojarzeniach, w rozpoznawaniu zapachów. Każdy zmysł, jak go ćwiczysz, jak poświęcasz mu czas, to on po prostu zaczyna lepiej działać.

Czy jak mijasz kogoś na ulicy albo wąchasz jakiś kosmetyk, to jesteś w stanie odszukać w swojej bibliotece, który to jest zapach, jaki to jest składnik? Tak, znaczy jestem w stanie rozpoznać główne nuty zapachowe. To też zależy od zapachu. Czasami jestem w stanie rozpoznać też te zapachy. Natomiast zapachów jest generalnie tyle na rynku, że ciężko byłoby znać je wszystkie. Natomiast rzeczywiście jest taka grupa najbardziej popularnych perfum i one się powtarzają. I zwracam uwagę, tak jak ktoś mnie minie, to rzeczywiście zwracam uwagę na zapach. Tej osoby i na jej perfumy i właśnie co chciała przez to powiedzieć i jak to się łączy z wyglądem danej osoby, to też jest ciekawe. Też nie chcę, żeby słuchacze mnie odebrali, że tak chodzę po ulicy, oceniam wszystkich.

Nie, absolutnie po prostu lubię zapachy i jest to część mojej pracy i to do tego. Czy jak tworzysz jakiś zapach, to masz wizję osoby, do której najlepiej by ten zapach pasował? Nie, nie wydaje mi się. Absolutnie, nasze zapachy są w ogóle unisexowe i takie przypisywanie zapachu do płci to już jest przeszłość. Nawet czasopisma branżowe, prasa branżowa, która opisuje zapachy mainstreamowe, wydaje mi się, że tak mogę je nazwać, te po prostu popularne zapachy, które są ogólnie dostępne, Nawet oni już odchodzą od takiego jednoznacznego stwierdzenia, że dany zapach jest męski albo żeński. Mam nadzieję, że to się już tak zmieni na dobre, że nie będzie takich określeń, bo nosisz te perfumy, one są damskie.

Czy możesz mi zdradzić, czy teraz pracujesz nad jakimś zapachem, albo może jakie masz wizje w głowie na przyszłość, na nowe zapachy? Jestem bardzo ciekawa, czy coś się tworzy w twojej głowie, czy masz jakiś plan? Tak, mamy szósty zapach gotowy, siódmy jest na ukończeniu i rzeczywiście mam pomysł na ósmy zapach, ale on jest na razie tak na etapie pomysłu. Pewnie zacznę nad nim pracę jak już ten szósty i siódmy już będą tak gotowe do wprowadzenia. Szósty już będzie na rynku, a siódmy już będzie gotowy do wprowadzenia i wtedy tak ze spokojną głową będę mógł zacząć pracę nad kolejnym. Mam pomysł na ten zapach i zazwyczaj to jest tak, że jeżeli mam pomysł na jakiś zapach, no to mnie strasznie fascynuje, ale zobaczymy też jak to wyjdzie, czy podałam.

Prowadzenie nowego zapachu jest na tyle kosztowne, że prowadzenie zapachu na rynek i w ogóle wszystkie badania i to jest bardzo czasochłonne i kosztowne, tak jak wspomniałem, szczególnie dla mojej manufaktury dwuosobowej, że ja muszę być w stu procentach przekonany do tego zapachu. Co było inspiracją? Też jedna książka bardzo stara, właściwie wzmianka taka, dosłownie w jednym zdaniu wzmianka w tej książce na temat akordu perfumeryjnego. I to mnie zaciekawiło, że ktoś kiedyś takiego akordu użył i jestem go bardzo ciekaw i pewnie chciałbym go jakoś rozwinąć. Właściwie to ja nie wiem czy on był kiedykolwiek użyty. Próbuję sobie teraz przypomnieć, w jakim kontekście to było napisane, ale chyba sobie nie przypomnę.

Bardzo mocno trzymam kciuki za kolejne nowości i za kolejne pomysły i dziękuję Ci za dzisiejszą rozmowę. Moim gościem był Bartek Puzio z marki Jan Barba. Dziękuję.

Pokazano wszystkie 23 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.