Datownik 13.01.2023 - David Bowie
10 stycznia minęła już 7. rocznica śmierci Davida Bowie - niezwykłego Artysty, który wyprzedzał swoją epokę. Jego twórczość rezonuje i inspiruje do dziś. Gościem red. Pawła Błędowskiego w "Datowniku" był znakomity dziennikarz muzyczny, Redaktor Naczelny Radiowej Jedynki - Marcin Kusy.
Dobry wieczór Państwu. Przed mikrofonem Paweł Błędowski. Witam bardzo gorąco w kolejnym odcinku Datownika. Zapraszamy zatem na kolejne spotkanie z historią. Trzy dni temu minęła już, trudno w to uwierzyć, ale jednak, siódma rocznica śmierci wspaniałego artysty Davida Bowie. I dzisiaj o jego twórczości i jego biografii. Porozmawiam ze znakomitym dziennikarzem muzycznym, z redaktorem, naczelnym Radiowej Jedynki Marcinem Kusem. Dobry wieczór Marcinie. Dobry wieczór. Witam Ciebie Pawle, witam słuchaczy. Powiedz mi na początku, zanim poruszymy temat twórczości Bowiego, jak wyglądało twoje wtajemniczenie w jego muzykę? To przypadło na taki okres, powiedzmy sobie, jak są jacyś ludzie, którzy się habilitują z Davida Bowiego, to powiedzą, że to jest najmniej istotny okres jego działalności.
To były lata 80. i to był absolutny boom, jeśli chodzi o piosenkę Let's Dance, China Girl, Tonight i Modern Love i tak mógłbym jeszcze dużo wymieniać. To wszystko stało się, zdaje się, dzięki przebojom dwójki, czyli telewizyjnej dwójki wtedy. I tych obrazków, bo tych klipów wtedy było całkiem dużo. I zwrócił uwagę moją David Bowie swoją plastycznością, swoim tembrem głosu i tym, jak zręcznie poruszał się w poszczególnych stylach i gatunkach, bo tu było coś rockowego. Tutaj była taka piosenka Day In, Day Out, to z późniejszego okresu. Tak, tak. I to wszystko narysowało mi postać, która mnie absolutnie zafascynowała i wciągnęła.
Oczywiście było takich artystów bez liku, bo ja tak dryfowałem między, śmieję się, Anthraxem i Slayerem, a Bowiem U2, a potem jeszcze i Roxette wchodziło. Ale ten David Bowie mi gdzieś z tyłu głowy został. No później upłynęło trochę wody w Wiśle, zanim zająłem się nim tak na poważnie. Wciągnęła mnie i ta ciekawość jego w ogóle natury jako człowieka, człowieka, który w jakimś kontraście czy też w opozycji do społeczeństwa starał się być jakąś awangardą. Wątek samotności w jego tekstach, który mnie zawsze bardzo poruszał i który szalenie mnie zainteresował, ale także pewnej odrębności artystycznej. No to później się stało, ale początek to był bardzo błahy. Po prostu to były wielkie przeboje, które wpadały w ucho i po prostu mi się podobały.
Rzeczywiście Marcinie, tak jak powiedziałeś, ten okres lat osiemdziesiątych, kiedy między innymi David Bowie współpracował z Nilem Rodgersem, to był ten najbardziej przebojowy, najbardziej mainstreamowy okres jego działalności, ale przypominam sobie taki film bodajże w produkcji BBC, gdzie zapytano wielu znanych artystów pod koniec lat siedemdziesiątych, to był bodajże rok siedemdziesiąty dziewiąty, kogo uważają za najważniejszą postać lat siedemdziesiątych, kto był kimś takim jak Beatlesi dla lat sześćdziesiątych. Między innymi Andy Summers z grupy The Police, I chyba Bob Geldof powiedział bez zastanowienia. Oczywiście, że David Bowie, nawet jeśli nie był na pierwszych stronach gazet, czy nie był artystą tak popularnym jak, nie wiem, ABBA, to jednak ten wpływ był bardzo silnie wyczuwalny. Później minęło 50 lat i teraz chyba ten obraz jest jeszcze bardziej jaskrawy. Obraz tego, jak bardzo inspirował. To jest w ogóle postać, do której biorąc pod uwagę w ogóle popkulturę jako całość, zjawisk kulturowych, to to jest postać, do której można się odwoływać w rozmaitych kontekstach.
W kontekście socjologicznym, w kontekście artystycznym oczywiście, ale także jeśli mówimy o pewnym wyprzedzaniu swojej epoki, o odwadze w przekazywaniu swoich myśli artystycznych, To myślę, że David Bowie jest taką postacią zdecydowanie, przepraszam za sformułowanie, przykrywającą niektóre, powiedzmy sobie, przereklamowane zjawiska, choćby z lat 70., 80. Mamy to szczęście, że możemy patrzeć, szczęście w nieszczęściu, bo go już nie ma z nami, ale mamy to szczęście, że patrzymy już na pewien koncept, na pewną całość, Jego kariery i tego, w jaki sposób kreował najpierw swoich alter ego, a tak naprawdę po wszystkich Starmenach, Ziggy Stardustach, Nathana Hadlerach czy Finn White Dukach, przyszedł Bowie na płycie Black Star, który po prostu powiedział nam, oto jest David Bowie, tak naprawdę wyglądam.
Natomiast to spojrzenie na całość, no myślę, że nie starczyłoby Datownika, albo nawet dwóch, gdybyśmy chcieli rozbierać na czynniki pierwsze jego twórczość. Natomiast niewątpliwie miał niesłychany zmysł i do pięknych melodii, i do tego, w jaki sposób konstruować piosenki i teksty, ale miał też zmysł, i mówię o tym absolutnie otwarcie, on też o tym mówił, do doboru znakomitych muzyków, producentów, Można wymienić tego pierwszego, który miał duży wpływ na brzmienie, to jeszcze powiedzmy sobie glam rockowe, czyli Micka Ronsona, Tony Visconti, oczywiście Brian Eno, o którym David Bowie mówił, czy też żartował, że właściwie co Brian Eno robi przy moich płytach.
No właściwie nic, ale wychodzi mu to tak świetnie. Ale jest. Wspomniało się o Nilo Rodgersie, no to znany jest ten wątek, kiedy Rodgers trochę podśmiewując się opowiada o tym, jak powstaje Let's Dance, kiedy jeszcze dopiero się poznawali i Bowie zagrał mu dwa akordy. Na gitarze akustycznej. Tak, to będzie wielki przebój, a Rodgers się roześmiał i mówi, stary, naprawdę? No i dopiero później cała ta historia. Natomiast chcę powiedzieć, że Bowie nie wstydził się tego, że te pomysły jego były proste, że one wychodziły właśnie, on się śmiał ze swojego grania na gitarze, z tego, że gram tak jak gram i nic już nie zrobię w tej sprawie, ale to mi wystarcza, żeby Żeby nadać pewnych kolorów i jakiś koncept wymyślić. Słowem, to jest też człowiek, który pokazał, jak muzyka rockowa może być ważna, jakie tematy może poruszać i wcale nie są to tematy polityczne czy kontrkulturowe, ale tematy dotyczące samego człowieka, jego natury.
No niewątpliwie dla mnie taką, już kończąc tę myśl, dla mnie takim wyznacznikiem jego wielkości, w ogóle jego interpretacji poszczególnych piosenek i tego jak bardzo one były jego, jest liczba udanych coverów jego piosenek. Ich tak naprawdę jest... Prawie ich nie ma. Prawie ich nie ma. Oczywiście powstawały płyty w hołdzie dla Davida Bowiego, ale jeżeli dzisiaj, czy ty, czy ja, mielibyśmy tak z głowy wymienić sobie jakieś wersje, które nam bardzo... To byłby problem. To byłby problem. Też bardzo interesująca jest jego determinacja i taka przemyślność działań artystycznych, dlatego że pierwszy wielki sukces to mamy rok bodajże 69, Space Oddity. Wydaje się, że ta kariera wystartuje na podstawie, jeżeli tak mogę powiedzieć, tej piosenki. Tak się nie dzieje i Bowie bardzo długo szuka. Wychodzi fantastyczny album Hunky Dory, który
Niestety w zasadzie przechodzi bez echa i później jest ten pomysł Zigiego Stardusta, a później są bardzo odważne uśmiercania tych Alterego. To też jest niezwykła odwaga u szczytu popularności powiedzieć, kończę z Zigim, będę teraz innym artystą. Wiesz, tu Bowie za każdym razem odcinał się. Już w latach 90-tych to, co on opowiadał w wywiadach, to w ogóle nie chciał mieć nic wspólnego ani z Księciem, ani z Iggym Stardustem. Powiedział, że to były po prostu jakieś twory, które wówczas były jakąś koncepcją artystyczną, ale nic w tym nie znajduje obecnie dla siebie i w żaden sposób tego nie można powiązać. Masz rację, to jest odwaga, to jest odwaga tej zmiany. Oczywiście ja nie do końca lubię to określenie kameleon rocka, Ono jest krzywdzące, absolutnie jest spłaszczające właściwie i sprowadzające go do człowieka, który zmieniał marynarkę i za chwilę stawał się kimś innym, podczas gdy absolutnie to chodzi o pewne walory, wartości artystyczne, on szukał zdecydowanie głębiej, mówił wprost.
Natomiast potrafił bardzo mocno dobrze wyczuć i dla siebie zaabsorbować pewien styl, żeby powiedzieć coś bardzo osobistego. No tak to widzę, no a potem odwaga, to co powiedziałeś, odcięcia się. To był ten wyjazd do Berlina między innymi, ale takich Momentów przełomowych odcięcia się od pewnej koncepcji było bardzo wiele w jego przypadku. Doskonałym przykładem także cały koncept albumu Young Americans, gdzie on też wiele ryzykował, bo nagle zaczął flirtować z amerykańskim soulem. On sam mówił, że to jest bardzo plastikowy soul, ale jednak płyta broni się po latach. Oczywiście, bardzo lubię ten album. W ogóle zauważyłem ostatnio, że wracam do płyt, które Które w przypadku Bowiego są gdzieś tam odsądzone od czci i wiary i prawdę mówiąc bardzo mi się podobają, tak jak właśnie Young Americans, które uważane jest za nieco, tak jak powiedziałeś, plastikowe, że to był taki skok w bok i tak dalej.
Ale numer jeden w Ameryce, jeśli chodzi o single fame, więc to bardzo mi się podobało. Ale oczywiście. Nagrany zresztą z Johnem Lennonem, jeśli mnie pamięć nie myli. I to był też Bowie, który pokazał się z zupełnie innej strony. Zresztą tych zainteresowań innymi stylami też miał mnóstwo. Natomiast muszę powiedzieć też o takim momencie. Young Americans było tuż przed Station to Station. I proszę zauważyć, jak te dwie płyty obok siebie, kiedy je zestawimy, to jest w zasadzie można powiedzieć, że to są lata świetlne. Jeśli chodzi o podejście do muzyki, jeśli chodzi o koncept, jeśli chodzi o w ogóle wypowiedź artystyczną. I nie krzywdząc oczywiście ani jednego, ani drugiego albumu. Ja mówię to w absolutnych superlatywach. Tak, ale tylko kilkanaście miesięcy różnicy. Kilkanaście miesięcy różnicy pobytu w Stanach Zjednoczonych.
Co tu dużo mówić, no on przyznawał, że niewiele pamięta z sesji. Był raczej na dnie, tak. To był jego bardzo mroczny okres, a jednocześnie nawet jak teraz myślę sobie o tym, jak wyśpiewał Wild is the Wind, to mam ciary w tej chwili, przepraszam też za kolokwializm taki, ale to są rzeczy, czy Station to Station, który rozpoczyna płytę, to są rzeczy po prostu dzisiaj absolutnie ponadczasowe i też wracam do tego albumu bardzo często, chociaż aura, która jemu towarzyszyła była w przypadku Bowiego bardzo mroczna. Jest też płyta Blackster, o której już wspomniałeś, płyta niezwykle poruszająca. Mówisz, że to Bowie jako David Bowie, że to już nie ma żadnej maski, że on się żegna z nami. Tony Visconti w wywiadach, bo przecież on także produkował tę płytę, mówił, że to był naprawdę przypadek, że to się tak ułożyło, że płyta ukazała się w 69. urodziny Bowiego, a dwa dni później otrzymaliśmy tę straszną informację o jego śmierci, że to nie było zaplanowane, ale jednak my, fani, czujemy, że on to przewidział.
Jak myślisz, jak to było? Trudno nadinterpretowywać tutaj. Myślę, że Visconti był człowiekiem niezwykle bliskim i Bowie mu szalenie ufał w swoich wyborach artystycznych. Jak powiadam, może się narażę tym wszystkim, którzy uwielbiają Briana Eno, ale wydaje mi się, że zwłaszcza w tych ostatnich koncepcjach myślę, że Tony Visconti był niezastąpionym druhem. I absolutnie nie chciałbym podważać tych słów, natomiast dzisiaj niezależnie od tego co mówi Tony Visconti, my tak czy inaczej to po prostu czytamy to jak swego rodzaju ostatnia jakaś taka odezwa do nas, jako pewien testament artystyczny. No ja sobie, być może ktoś powie, że redaktor Kusy nadinterpretowuje sobie po swojemu, ale taka też moja rola dziennikarza i publicysty, że mogę to powiedzieć.
Uważam, że absolutnie Bowie na tej płycie staje niemal nagi przed nami, zrzucając wszystkie swoje dotychczasowe wcielenia i chcąc nam coś powiedzieć, czy to było zamierzone, czy on wiedział, że to jest jakiś kres tej drogi, tego pewnie już się nigdy nie dowiemy. Niemniej niezależnie od tego, czy to zaplanował, czy tak po prostu wyszło, to na pewno ten Black Star, ta płyta niezwykła, poruszająca niezwykle, to jest takim dopełnieniem, jest taką klamrą w przypadku jego twórczości. I także, mimo że jest ostatnią jego studyjną płytą, jest bardzo symptomatyczne to, że on nadal działa niezwykle odważnie artystycznie. Tutaj mamy Donę McCaslina i jego zespół alt jazzowy, jeżeli tak mogę powiedzieć, więc on szukał do samego końca. Tak, ta koncepcja jest szalenie interesująca.
My tu mówimy o poruszających kwestiach oczywiście, bo aura tej płyty jest taka jaka jest, ale szalona odwaga tutaj współpracy z zespołem, z którym dotychczas, przynajmniej jeśli chodzi o stylistykę, niewiele miał wspólnego. Więc tak jak mówisz, to jest taka jeszcze chęć jeszcze poszerzenia nie tyle swojego Elektoratu wśród słuchaczy, chociaż pewnie też, ale to przede wszystkim chęć zrobienia czegoś jeszcze nowego, czegoś, czego nie dotykałem. Ja powiedziałem po jego śmierci, przypomniałem sobie tak, sumując pewne moje wypowiedzi dotyczące Bowiego i przemyślenia rozmaite, ja zawsze mówiłem wtedy zaraz po jego śmierci, że to był facet, który Może nie o jakieś lata świetlne, ale on zawsze starał się pewne rzeczy wyprzedzać, a nawet jeżeli nie wyprzedzał, to starał się tak artystycznie je przetworzyć, żeby ktoś powiedział, że właściwie to David Bowie wymyślił muzykę Jungle, bo zagrał tak na airfield.
Fling, nie Goldie, nie inni, tylko właśnie Bowie, bo to Bowie z tego skorzystał. Podobnie jest tutaj na tym albumie. Jest i pod względem lirycznym, ale także pod względem instrumentalnym. Bardzo, bardzo free ta płyta jest. Ja tak bym ją nazwał. Ona jest oczywiście konceptem, ale tam jest bardzo dużo wolności w tej muzyce, także ci razzmani naprawdę dają radę i myślę sobie, że to też był taki konglomerat i taka synteza tego wszystkiego, co David Bowie dał zespołowi i zespół dał Bowiemu. Niech to będzie piękne podsumowanie naszej rozmowy. Marcinie, bardzo ci dziękuję za nią. Marcin Kusy, dziennikarz muzyczny Radiowej Jedynki, był gościem Datownika. Bardzo dziękuję za zaproszenie. Pozdrawiam państwa, pozdrawiam ciebie, dobranoc.
Pokazano wszystkie 16 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Paweł Błędowski przedstawia gościa, Marcin Kuse, dziennikarza muzycznego Radiowej Jedynki, na temat twórczości i biografii Davida Bowia.
Marcin opisuje, jak zainteresował się twórczością Davida Bowia w latach 80., podkreślając jego plastyczność i tembrem głosu.
Marcin opowiada o okresie 1980-1990, podkreślając wpływ Davida Bowia na muzykę i kulturę, a także jego twórczość w tym okresie.
Marcin omawia konceptalbumy Davida Bowia, takie jak Young Americans i Black Star, podkreślając jego determinację i odwagę w tworzeniu.
Paweł Błędowski podziękowuje Marcinowi Kuse za rozmowę i zakończa rozmowę, podkreślając znaczenie twórczości Davida Bowia.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
10 stycznia minęła już 7. rocznica śmierci Davida Bowie - niezwykłego Artysty, który wyprzedzał swoją epokę. Jego twórczość rezonuje i inspiruje do dziś. Gościem red. Pawła Błędowskiego w "Datowniku" był znakomity dziennikarz muzyczny, Redaktor Naczelny Radiowej Jedynki - Marcin Kusy.