Erich Fromm, Putin i narcyzm dyktatorów

Po drugie, kiedy sprawujesz wysoką funkcję, która polega na tym, że posiadasz władzę nieograniczoną i niekontrolowaną, zaczyna cię dopadać choroba zwana narcyzmem. Pisał o tym Erich Fromm w swojej książce SERCE CZŁOWIEKA. Erich Fromm, niemiecki socjolog, filozof i psycholog, analizował przypadki dwudziestowiecznych dyktatorów, między innymi Hitlera i Stalina. Zauważył, że narcyzm u ludzi władzy polega na tym, że zaczyna im się wydawać, że świat powinien dopasować się do ich wyobrażeń. Hitler, który nie lubił Żydów, uznał, że można by zmienić strukturę etniczną Europy poprzez zbudowanie obozów koncentracyjnych i krematoriów. W ten sposób można by się pozbyć kilku milionów Żydów zamieszkujących Europę.

Byłoby wtedy więcej miejsca dla Niemców. Pomysł jak sennych fantazji szaleńca, a jednak przy nieograniczonej władzy, Jeśli ktoś przedstawiał Stalinowi odrębne zdanie, mógł być zagłodzony na śmierć. To przytrafiło się kilku milionom ukraińskich chłopów w latach 30 XX wieku. Albo ktoś taki był usuwany z wyobraźni władcy za pomocą strzału w tył głowy.

Tak tracili życie najbliżsi współpracownicy Stalina, kiedy okazywało się, że przestawali pasować do jego wyobrażeń. Narcyzm jako zaburzenie, na które zwykle zaczynają cierpieć dyktatorzy, polega na tym, że jeśli świat nie pasuje do wyobrażeń dyktatora, to to nie jest jego problem. Problem ma świat i dyktator chce ten świat wziąć brutalnie pod but i dopasować do swoich fantazji. Do czego zmierzam? Słuchajcie, między innymi do tego, że dzisiejszy władca Rosji świetnie pasuje do syndromu narcyzmu, o którym pisał Erich Fromm w swojej książce SERCE CZŁOWIEKA. Władimir Władimirowicz Putin też rządzi w Rosji bardzo długo.

Za dopasowywanie świata do wyobrażeń Hitlera zapłaciło życiem 50 milionów ludzi. Za dopasowywanie świata do wyobrażeń Stalina zapłaciło życiem 20 milionów ludzi. Ciekawe jaki będzie koszt dopasowywania świata do wyobrażeń Władimira Władimirowicza. No dobrze, wróćmy jeszcze do metafory babci, która pojawiła się na początku mojej opowieści, mojego wywodu. Czy ci przywódcy, których wymieniłem, byli tymi babciami z piosenki Wojciecha Młynarskiego? Słuchajcie, ktoś musiał utwierdzać Hitlera w przekonaniu, że jego pomysł na urabianie świata na miarę jego chorej wizji ma szansę powodzenia.

Może nikt nie chciał go denerwować, bo bał się jego złości i gwałtownej reakcji. Po co wodzowi przekazywać niewygodne treści? Lepiej przekazać mu treści, które chce usłyszeć. Niech się cieszy. Syndrom babci zamkniętej w bezpiecznym, odizolowanym od reszty domowniku w pokoiku miał z pewnością Józef Stalin. Kapuściński w swojej reportażowej książce Imperium, która opowiada o Rosji i o mentalności Rosjan, Kapuściński opisuje w niej, jak Stalin izoluje się od otoczenia. Labiryntem korytarzy prowadzących do jego gabinetu, wielką ilością punktów wartowniczych, które powielekroć filtrują każdego gościa podążającego na spotkanie z przywódcą ZSRR. Stalin im większą ma władzę, tym bardziej odgradza się od świata.