DIGITAL FESTIVAL #027 – Hejt w sieci

Cześć, nazywam się Piotr Miszkowski i prowadzę z gośćmi studio festiwalowe, w którym eksperci dzielą się wiedzą na temat nowych technologii, wprowadzamy do cyfrowego świata, pomagamy się w nim odnaleźć, ale też pokazujemy jego szare lub nawet czarne strony, mówimy jak sobie radzić z fake newsami, mówimy również o tym, gdzie odnaleźć rzetelną wiedzę na temat chociażby szkodliwości, domniemanej szkodliwości pola elektromagnetycznego, A w dzisiejszym odcinku porozmawiamy o tym, jak może spotkać nas hejt, jak sobie z nim radzić. Moim i Waszym gościem jest Maciej Kawecki, prezes Instytutu Lema oraz dziekan Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie. Cześć Maciej. Witam Państwa bardzo serdecznie. Cześć Piotr. Jak już wspomniałem, dużym problemem w sieci, szczególnie w mediach społecznościowych, co też podkreślają różnego rodzaju publikacje, jest hejt.

Hejt nas spotyka szczególnie w mediach społecznościowych, bo dzisiaj wystarczy umieścić jedno zdjęcie, ono nie znika i w pewnym momencie możemy stać się obiektem zalewu agresji internetowej, często bardzo anonimowej. Ciężko na to zareagować. Jesteś ekspertem w tym obszarze, robiliście jako Instytut Lema fajną akcję Stop Hejt. Gdybyś mógł powiedzieć właśnie o samym zjawisku, co robiliście, no a pewnie porozmawiamy też o tym na koniec, jak sobie w ogóle z tym radzić, bo jest to zjawisko, które dotyka nie tylko dorosłych, ale również dzieci i może mieć to bardzo poważne konsekwencje. No jeżeli mówisz o dzieciach, to po pierwsze musimy pamiętać o tym, że Polska jest drugim krajem w Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o liczbę samobójstw wśród dzieciaków.

Pisało się na ścianie szkoły, nienawidzę Julki, albo inne wyzwiska wobec określonych osób się adresowało. Tylko, że taki napis można było bardzo łatwo zamazać. Poza tym dowiadywała się o nim ograniczony krąg osób. Uczniów danej szkoły, ewentualnie nauczycieli czy rodziców. Po pierwsze tego co dzieje się w Internecie zamazać się nie da, a po drugie krąg osób, które zapoznają się z tą treścią jest nieograniczony. My rzeczywiście jako Instytut LEMO organizowaliśmy akcję Ogarnij Hejt i tak naprawdę czas przeszły jest tutaj złym czasem, ponieważ my ją cały czas organizujemy i będziemy organizować. To jest istota działalności Instytutu Lema. Postawiliśmy sobie za cel walka z mową nienawiści. Ale mówię o tym dlatego, bo jednym z elementów jest organizowanie lekcji w szkołach. I one przebiegają zawsze w takiej samej formule, czyli najpierw spotykamy się z dziećmi, uczniami szóstej klasy szkoły podstawowej, następnie z nauczycielami i na końcu wieczorem z rodzicami.

Mi ciągle brakuje takiej edukacji medialnej, ale medialnej w rozumieniu tej cyfrowej, wprowadzającej w te wszystkie również trudne zagadnienia, bo dzisiaj, tak jak powiedziałeś, ta nienawiść, agresja, to nie jest tylko na przerwie, na korytarzu może kogoś spotkać, ale właśnie według mnie przede wszystkim w czasach, kiedy dzieci mają smartfony, kiedy korzystają już z tego cyfrowego świata, bardzo łatwo paść tego typu ofiarom, więc powiedz, Kto może działa? Czy macie jakichś sojuszników? Czy są jakieś raporty? Gdzie w ogóle więcej się o tym dowiedzieć, żeby można było sobie spokojnie poczytać? Mamy oczywiście sojuszników. Naszym partnerem jest NASK, czyli Naukowa Akademicka Sieć Komputerowa. To jest państwowy instytut badawczy, który

No właśnie, myślę, że w tym obszarze jest sporo do zrobienia, miejmy nadzieję, że czy to może Ministerstwo Edukacji, czy może jakieś inne instytucje, no wprowadzą więcej zajęć, a przynajmniej będą lepiej dystrybuowały te materiały, bo materiały, jak słyszę, są, tylko może jeszcze nie wszyscy o nich słyszeli, pewnie może warto je dystrybuować na lekcjach informatyki, A może wiedzę o społeczeństwie, bo w sumie ta tematyka nie wiąże tak naprawdę z technologią, a bardziej jest związana z innym medium dystrybucji. Z wiedzą o kulturze również, bo Internet dzisiaj jest jakimś elementem naszej kultury. Tak, tak, tak. Jesteś prezesem Instytutu Lema. I mówiłeś właśnie o akcji Ogarnij Hejt, Stop Hejt. Gdybyś mógł właśnie o niej troszkę powiedzieć. Czy to jest tak, że tworzycie jakiś dokument, jakieś zalecenia, czy jakąś kampanię w mediach tworzycie, albo co planujecie?

Oczywiście kampanie, dokumenty, one już są wytworzone i zapraszam Państwa na stronę Instytutu Lema, ale to nie jest istota naszej akcji. Istotą naszej akcji jest to, żeby wprowadzić w Polsce kompleksowy system, edukowania, czyli lekcji związanych z mową nienawiści w szkołach i my takie lekcje po prostu organizujemy. Zaczęliśmy od miasta Żary, w których samobójstwo popełniły dwie dziewczynki w jednym roku, obie jako konsekwencja mowy nienawiści, dlatego zaczęliśmy od miasta Żary już w marcu 2020 roku, czyli tego roku. COVID nam troszkę oczywiście plany poprzestawiał, ponieważ tych lekcji po prostu fizycznie nie było. Tam przeszkoliliśmy wszystkie szkoły. Wracamy do miast. Będziemy organizowali w ciągu najbliższych tygodni tego typu lekcje w największych polskich miastach.

Ja jako prezes Instytutu Lema skierowałem zaproszenia i tutaj nie będę wymieniał nas w portali, bo nie jest to na to miejsce, zrobię to kiedyś, natomiast skierowałem zaproszenia do szefów, redaktorów naczelnych wszystkich największych portali plotkarskich w tym kraju. Którzy przyjęli to zaproszenie, przynajmniej część z nich przyjęła to zaproszenie do okrągłego stołu. Po to, żeby na takim przykładzie jaki podałem teraz Filipa, pokazać jak funkcjonują dzisiaj tego typu mechanizmy. One funkcjonują bardzo prosto. Redakcja zatrudnia kogoś, kto obserwuje każde słowo określonej osoby publicznej A następnie generowany jest artykuł, który oczywiście jest podciągnięty bardzo często, jakoś przejaskrawiony i maksymalnie długo udostępniany na stronie głównej po to, żeby generować ruch.

I jeśli to nie będzie właśnie uwarunkowane jakąś legislacją. Dokładnie tak jest. Super, bardzo dziękuję za rozmowę. Dużo się dowiedzieliśmy na temat hejtu. Polecamy akcję Ogarnij Hejt, polecamy Instytut Lema, aby odwiedzić stronę, też porozmawiać z samorządowcami, przekonać ich do takich lekcji. Zachęcamy do tego, aby też przeczytać przewodnik i raporty NASK-u sieci akademickiej i Państwowego Instytutu Badawczego zarazem. Na temat właśnie hejtu i tego, jak zachowują się nastolatkowie. Również po to, żeby wiedzieć, co robią nasze pociechy, co robią nasze dzieci i móc z nimi nawiązać pewną relację i pomóc im. Bo jak tutaj Maciej powiedział, mogą nas spotkać naprawdę poważne, nawet nie nas, a może dzieci, poważne konsekwencje, nawet traumatyczne.

W związku z tym bardzo polecam Serwis, całą akcję i do też zobaczenia kolejne materiały również na YouTubie, o których wspominał Maciej w trakcie tej rozmowy. Dzięki Ci Maciej za rozmowę. Bardzo dziękuję Państwu za tą smutną, ale taką prawdziwą rozmowę. Moim i Waszym gościem był doktor Maciej Kawecki, prezes Instytutu Lema, dziekan Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie.