Fundacja Espirit

Organizacją pożytku publicznego, którą dzisiaj Państwu zaprezentujemy jest Fundacja Espirit, jej prezesem jest Pan Stanisław Kubicius, a Fundacja mieści się w Ustroniu. Dzień dobry. Dzień dobry. Panie prezesie, zacznijmy od początku. Muszę sprostować, nie jestem prezesem, a przewodniczącym Rady Fundacji jestem. Panie przewodniczący, wobec tego, czy jest Pan od początku? Czy jest Pan wśród założycieli? Jak do tego doszło? No więc fundacje zakładają fundatorzy, wnosząc pewien kapitał. No i oczywiście nadają statut fundacji. Ja uczestniczyłem w tym procesie, przygotowywałem ten statut, choć fundatorem nie jestem. I od samego początku to był rok 2016, więc fundacja jest młoda.

A z jakim pomysłem powstawała ta fundacja? Ta fundacja początkowo powstawała jako podmiot prowadzący placówkę oświatową, pozaszkolną, wspomagającą i rozwijającą zainteresowania i uzdolnienia dzieci. Taki był zamysł. Taka placówka oświatowa powstała, działała wtedy jeszcze w oparciu o przepisy ustawy o systemie oświaty, dzisiaj to jest prawo oświatowe i jest wpisana do rejestru prowadzonego przez starostę cieszyńskiego. To jest niepubliczna placówka oświatowa. Później, z biegiem czasu, ta działalność rozwijała się w różnych kierunkach.

Między innymi fundacja prowadzi Uniwersytet Trzeciego Wieku, skupiający się Różnie, ale od 150 do 200 członków, czyli to jest całkiem pokaźna liczba, jak na to środowisko ustrońskie, nie za duże. Dalej zajmujemy się oczywiście dziećmi, młodzieżą. Oprócz Uniwersytetu Trzeciego Wieku powstał gimnastyczny uczniowski klub sportowy, skupiający też około 60 członków. Poza tym prowadzimy działalność związaną z pomocą psychologiczną nakierowaną dla dzieci, dla młodzieży i dla dorosłych.

To były dwie takie jakby, dwa nasze filary, Akademia Świadomego Rodzica i Akademia Młodszych kierowana do dzieci, żeby uwierzyły w swoje możliwości. To by tak pokrótce wyglądało. Organizacją pożytku publicznego staliśmy się po dwóch latach, taki jest zresztą wymóg, no i od 2019 roku spełniamy wszystkie wymogi, aby być organizacją pożytku publicznego. Panie Przewodniczący, to wobec tego proszę mi powiedzieć, co takiego się stało w ciałach założycielskich fundacji, że z placówki prowadzącej działalność okołoświatową czy oświatową, jakbyśmy tego nie nazywali,

Nagle staliście się, proszę wybaczyć, słowo kombinatem społecznym wręcz, no bo to eksplozja pomysłów. Gdy się wchodzi na stronę internetową fundacji, to tam wszelakiej maści działalność, no aż się wylewa z tej strony internetowej pomysłów, jest dziesiątki. No to przede wszystkim wynika z zapotrzebowania. Myśmy rozpoczynając działalność zdiagnozowali w pewnym sensie potrzeby. Myśmy robili ankiety w różnych miejscach, w szkołach, w urzędzie miasta i na początku nie myśleliśmy, że to będzie działalność na rzecz seniorów choćby. No a okazało się, że owszem w Ustroniu istniało koło emerytów, które jakąś tam działalność prowadziło, ale czym innym jest Uniwersytet Trzeciego Wieku, a my go naprawdę mamy na wysokim poziomie, bo może też to wynika z faktu, że Ustroń jest takim specyficznym miejscem, miejscowością.

Lepiej zrobić to gdzieś z dala od swojego miejsca zamieszkania. To jest jakby trochę wstydliwe, bo jeżeli kogoś przeziębił się, idzie do lekarza, to jest to postrzegane jako rzecz normalna. Natomiast jak on idzie do psychologa, do psychiatry, potrzebuje takiej pomocy, to z nim może być coś nie tak. I wolą czasami pojechać kilka czy kilkanaście kilometrów dalej, żeby nie widzieli go sąsiedzi. Trochę anonimowo. I to powoduje, że do nas zjeżdżają ludzie z okolicznych miejscowości. Ogarnięcie w krótkim, piętnastominutowym wywiadzie całości działalności Fundacji tak szeroko rozbudowanej graniczy z cudem, a wręcz jest niewykonalne.

To ja zadam Panu takie pytanie. Czym jeszcze Fundacja chciałaby się pochwalić? Co sobie stawia za taki medal, podium? Przede wszystkim tym, że jesteśmy bardzo dobrze postrzegani w środowisku strońskim. naprawdę dobrze nam się układa współpraca z miastem. To nie zawsze tak w innych miejscowościach. Na ogół organizacje pozarządowe narzekają, że nie mają środków, nie mają lokalu, nie mają takich czy innych udogodnień. My jakoś taką pozycję tu wyrobiliśmy sobie, że jesteśmy bardzo dobrze postrzegani i myślę, że to się da utrzymać i tym można się pochwalić. Poza tym skupiamy

To zapytam jeszcze o plany, bo jak rozumiem, nie jesteście Państwo organizacją, która się skupia tylko na doskonaleniu tego, co jest, ale ciągle przychodzą Wam do głowy nowe pomysły. No, mamy jeszcze kilka pomysłów, między innymi to, że chcemy wyjść poza ustroń. Nie powiem, że akurat mamy w planach utworzenie jakiejś sieci. To nie, żebyśmy budowali sieć, czy jakąś korporację, czy filię naszej fundacji, choć to też nie jest wykluczone. Mamy jeszcze jeden bardzo taki ważny dział, mianowicie to jest nauka języków obcych. Od tego w zasadzie zaczynaliśmy w placówce. To były zajęcia artystyczne, to był rok 2016-2017.

No i jakoś jednak ten system szkolny jest pod tym względem może za mało wydolny i nie znam przyczyn. W każdym bądź razie nie zawsze osoby z maturą mogą się posługiwać językiem obcym na takim poziomie, żeby się w świecie znaleźć. No i nadszedł czas, abyśmy powiedzieli o pieniądzach. Pieniądze są ważne w każdej sferze działalności, bo pozwalają, ułatwiają pewne działania. Nie tylko społecznicy są w stanie napędzić określone działania, ale pieniądze z całą pewnością też. Z czego fundacja finansuje swoją tak bogatą działalność? Fundacja to już wiadomo fundatorzy, choć nie tylko.

Mogę mówić i o liczbach, bo je znam. One są zupełnie jawne, nie stanowią żadnej tajemnicy. To jest jeden z wymogów, który jest postawiony przed organizacjami pożytku publicznego. My musimy składać corocznie sprawozdania do instytucji, która się nazywa Narodowy Instytut Wolności, Centrum Kształcenia Obywatelskiego. Bardzo skrupulatne sprawozdania i merytoryczne, opisowe. Tu leży przede mną i oczywiście finansowe. Z czego czerpie Fundacja Środki na Swoją Działalność? Trochę przygotowałem się do wystąpienia i popatrzyłem na ostatnie cztery lata. Troszkę było to zaburzone i epidemią.

Przedtem, no więc wziąłem te cztery ostatnie lata od roku 2020 do roku 2023 i przychody w tym okresie fundacji wynosiły półtora miliona złotych. To też nie jest jakaś duża suma, to jest około 370 tysięcy średnio rocznie. Teraz to zwyżkuje, zaczynało się od 100 tysięcy, teraz to jest 500-600 tysięcy. Pewnie Pana zainteresuje też, jak to wygląda z procentem. Dawniej jednym procentem, teraz 1,5% mogą osoby fizyczne przeznaczać z podatku na działalność organizacji pozarządowych.

Muszę powiedzieć, że na tym organizacje pozarządowe straciły, bardzo straciły, mniej więcej dwu, trzykrotnie. Nie wiem, czy ktoś taką analizą się zajął i skoro pan jakby zajmuje się akurat takim zagadnieniem, czy to słuchaczom wytłumaczył, wyjaśnił. Proszę zwrócić uwagę, że 4 lata temu ta możliwość przekazania wynosiła 1% podatku, który zapłacił podatnik. Ale wtedy kwota wolna od podatku była 3 tysiące, a podatek wynosił 17% w 2020 roku. My na przykład możemy liczyć na seniorów, no bo skoro oni korzystają z dobrodziejstw i z tego, co oferuje im Uniwersytet Trzeciego Wieku, no to mogą z podatku zapłaconego od swoich emerytur przeznaczać na działalność Fundacji Środki.

Z czego my korzystamy? Przede wszystkim to jest niewielki udział w ogólnych przychodach. Myśmy w ciągu tych czterech lat, o których mówiłem, ostatnich lat, zgromadzili z tego tytułu około 35 tysięcy złotych. To jest mniej więcej około 2% przychodu fundacji. Jakie są inne źródła finansowania? Przede wszystkim są to dotacje, te by należało podzielić na trzy grupy. Dotacja samorządów, samorządu gminnego w głównej mierze, tu ustrońskiego i okolicznych, Samorząd finansuje przedsięwzięcia i dotuje głównie dla swoich mieszkańców. To jest kwota mniej więcej w ciągu tych czterech lat około 100-120 tysięcy złotych samorząd ustroński wsparł.

Dalej to jest budżet państwa, środki budżetu państwa zupełnie inne od środków samorządowych. To jest też kwota podobna w tych granicach. I w największym stopniu byśmy realizowali projekty, czy realizujemy projekty finansowane, dotowane ze środków unijnych i to była kwota około 200 tysięcy złotych. Czyli razem, gdyby zgromadzić te środki, to to stanowi gdzieś 27-28% przychodów, jeżeli chodzi o dotacje. Dalej to są darowizny od osób fizycznych i osób prawnych. To są zupełnie inne środki niż środki z 1,5%. To jest kiedy osoba fizyczna przekazuje ze swoich dochodów określone środki na rzecz fundacji.

najwyższy wskaźnik w przychodach, no bo on jest w granicach też około 28-30% w tej strukturze przychodów. Razem daje to około 55%, natomiast pozostała część, pochodzi z opłacania zajęć. My prowadzimy odpłatną działalność pożytku publicznego. Mówiąc o finansach, nie prowadzimy działalności gospodarczej, czyli komercyjnej, natomiast organizacje pozarządowe, w tym i fundacja, może prowadzić odpłatną działalność, a poza tym, jeżeli się zapłaci choćby niewielką sumę, Inaczej sobie to ceni ten odbiorca, no zapłaciłem, to mi wypada przyjść, a jak tak jest zupełnie wszystko za darmo, to niekoniecznie tak się to ceni.