Mentionsy Mentionsy
Centralnie Na Wschód
Centralnie Na Wschód

Jezydzi - dr Artur Rodziewicz

17.12.2022 ·2 godz 37 min · 10 rozdziałów

Niektórzy twierdzą, że są wyznawcami tajemniczego i posępnego kultu. I m.in. z tego właśnie powodu przez wieki spotykał ich straszliwy los. O jezydach raczej mało kto ma realne pojęcie, choć za sprawą ich tragedii świat w końcu zwrócił uwagę na tę tajemniczą społeczność. Ich wierzenia wciąż jednak owiane są mgłą tajemnicy. Dlaczego nie wolno im ubierać się na niebiesko, ani jeść sałaty? W co wierzą? Czy stanowią naród? Jak udało im się przetrwać pomimo prześladowań? O tym wszystkim rozmawiam z dr Arturem Rodziewiczem z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego, autorem monografii dotyczącej wierzeń jezydów "Eros and the Pearl". Zapraszam! Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100083145347940Spotify: https://open.spotify.com/show/2xx2r96BjqFLJrMAW37qz0?si=effca459d6a446cc Informacje o książce mojego gościa:  https://www.facebook.com/photo?fbid=2312406918913840&set=a.106934986127722 https://www.peterlang.com/document/1305489?fbclid=IwAR2-LN1dNs3AQVAmrJyBreVvT-3wpDPyFdftID_70jthZ_gd64TWTFm1cVg

35:33 · Pochodzenie i struktura jezydów 1

W ramach tegoż sufizmu, czyli w ramach ruchu mistycznego w islamie pojawia się taka postać, która nazywa się Mansur al-Hallaj. która w 1922 roku, jeśli pamięć mnie nie myli, zostaje straszliwie zamordowana w świetle prawa, rozszarpana i unicestwiona za to, że przypisywano mu herezję, uznawanie się za Boga. I to jest postać, która jest czczona przez jezydów, która miała bardzo ciekawe koncepcje teologiczne dotyczące m.in. szatana, o którego Pan coś tam podpytywał delikatnie wcześniej, ale to też jest postać, która podróżowała po Kurdystanie i zaszczepiała różne takie, powiedzmy mistyczne teorie, w których były elementy trochę filozofii greckiej, powiedzmy neoplatonizmu zwłaszcza, połączonego z islamem, trochę z chrześcijaństwem.

66:28 · Tabu związane z słowem szatan 5

Powiedzmy, nie każdego słuchacza interesują te szczegóły. Jest faktem, że w większości przypadków jezydzi używają formuły czy formy Tawus i Melek. Nie tej, którą pan użył. Ta pojawia się najczęściej w tekstach niejezyckich zachodnich. Jakoś tak jest powtarzana, tylko też trudno powiedzieć, że to jest błąd. I w ogóle co to znaczy? To też nie jest proste tak naprawdę, dlatego że to Tawus i Melek bywa zazwyczaj tłumaczone jako Anioł Paw. Ale czasami używają jezydzi określenia Tawus Al Malajka, to znaczy Paw Aniołów.

Więc jeżeli Jezyda pisze coś takiego, to już pewne granice zostały przełamane. Teraz pytanie brzmi, czy on tak pisze, bo tak jest, czy on tak pisze, bo tak sobie wyczytał w publikacjach zachodnich naukowców. Znał, że skoro tak o nich napisano, no to chyba tak jest. No właśnie. Czy znowuż za tym zdaniem kryje się taka myśl, że my coś tam sobie czcimy, a inni uważają to za szatana i dlatego nas prześladują. Jakby tu znowuż można to różnie interpretować, tak? Co do meritum, to wydaje mi się, że znowuż trzeba sięgnąć do postaci, o której mówiłem wcześniej, czyli o mistyku muzułmańskim, który się nazywał Mansur al-Hallaj.

I tu się zaczyna w pewnym sensie cała zabawa. Dlaczego on się nie pokłonił? Dlatego, że Al-Hallacz, Manzur Al-Hallacz, o którym mówiłem, przedstawia tę historię nieco inaczej niż, że tak powiem, się ją postrzega powszechnie. No bo powszechnie panuje zgoda, że był pyszny, Zapatrzony w siebie i powiedział, ja który jestem z ognia nie będę klękał czy padał na twarz przed czymś co jest z mułu, w sensie co jest mieszanką ziemi i wody. Metafizycznie to jest w ogóle bardzo ciekawe, bo zwróćmy uwagę, że tutaj jest cały czas gra podstawowymi elementami, tzn. woda, ogień i ziemia, jeszcze powietrze jest obok tego

Jakieś zoroastryjskie reminiscencje? Kto wie? Ja bym taki już pitagoryzmu się nigdy nie dostrzekiwał. No w każdym razie element ognia mówi, że będąc wyższy z natury, nie będzie schodził na ziemię w pewnym sensie, tak? Więc jakby w tej całej bajce tam jest o wiele więcej, niż by się wydawało. Ale wracając tutaj do Al-Hallaja, co pisze Al-Hallaj, mianowicie pisze, że szatan, inaczej, że Azazel, bo tak się nazywał, postąpił w ten sposób dlatego, że był najbardziej pobożny i nie chciał kłaniać się przed niczym poza Bogiem.

Innymi słowy, harlacz przerobił to w ten sposób, że akt, który powiedzmy ortodoksyjny islam uznał za akt pychy i sprzeciwu wobec Boga, uznał za dowód pobożności Iblisa. Czyli Iblis jest tak naprawdę najbardziej pobożnym z aniołów, bo nie klęka przed nikim poza samym Bogiem, dlatego że Boga tak bardzo ukochał. I Bóg w ten sposób wystawiał go na próbę? To była podpucha? Od co? I pojawia się taka interpretacja, że to co zrobił Bóg było tylko testem. Żeby sprawdzić, czy on naprawdę kocha Boga. Więc bardzo nieortodoksyjne podejście. Jak mówię, Al-Hallaj skończył jako heretyk zamordowany, ale nie bez powodu Al-Hallaj jest czczony przez jezydów i jezydzi są świadomi tej koncepcji.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.