Bęc Radio: Skały, wzgórza, architektura —> Kępiński

No a drugi dworzec, czyli dworzec PKS-u, to też jest taka historia o wielu możliwych interpretacjach, bo z jednej strony udało się miastu sprzedać, później odzyskać swoją ikonę, tak naprawdę najbardziej kojarzony z Kielcami budynek. Czyli to UFO, ta kopuła z charakterystycznymi świetlikami i ten dworzec wyspowy, czyli też coś w warstwie funkcjonalnej, też bardzo unikatowego i mimo wcześniejszych planów stworzenia tam galerii handlowej to nie doszło do skutku. Ale z drugiej strony to, co powstało, czyli ta modernizacja, która się tam odbyła, ona niestety nie jest taka, jak byśmy może chcieli, bo kształt budynku został zachowany, oryginalna materia, ale tylko konstrukcja, taka naprawdę najbardziej głęboko ukryta.

Natomiast to nie jest przegląd najbardziej wybitnych dzieł regionu. To zupełnie nie o to chodziło. Tam są też budynki całkiem przeciętne, ale na przykład ważne dla lokalnej społeczności, bo świadczące o jakimś rozwoju, jakimś punkcie w rozwoju czy gospodarki, czy społecznym. Tam są całkiem przeciętne biurowce z PRL-u, ale które były właśnie symbolem tego rozbudowującego się przemysłu, czy też całkiem złe galerie handlowe, ale trudno byłoby pominąć w mówieniu o historii architektury współczesnej tą konkretnie typologię. Więc to nie jest przykład ani pozytywny, ani negatywny, tylko przykład takiej typologii, która w latach 2000 się w tym regionie pojawiła. I też zależało mi z jednej strony na pokazaniu w miarę równomiernie całego regionu, który jest dosyć zróżnicowany, bo to są też

Oni sobie zostawiali takie najbardziej łakome kąski, czy to dworzec PKS, czy to dworzec PKP, czy właśnie Urząd Wojewódzki, Kieleckie Centrum Kultury, czyli zaadaptowana kopia teatru z Gdyni. Natomiast kobiety projektowały taką codzienność Kielc. I tu jest na przykład niesamowita, fascynująca postać Barbary Borsy, urbanistki, która zaprojektowała naprawdę dzielnicę Kielc dla kilkudziesięciu tysięcy ludzi. To jest cała dzielnica Kielce Północ, czyli na przykład osiedle Bocianek, dostosowywanie się do bardzo górzystego krajobrazu. Oczywiście ona operowała gotowymi modułami bloków, więc ta architektura jest zupełnie niewybitna. Natomiast ta urbanistyka dzisiaj szczególnie widzimy w tych miejscach, gdzie widać te stare osiedle na styku z nowymi realizacjami, jak wielka była wartość tej urbanistyki, którą Borsa proponowała.

A teraz budujemy kolejne góry gruzu, który pochodzi z budynków, które wyburzamy. Podobnie przy okazji dworca PKS-u, który też przeszedł modernizację i w którym też wszystkie te okładziny kamienne, a kamień to nie jest materiał, który jakoś bardzo się zużywa, One zostały wrzucone na śmietnik i dziś mamy tam gipsokarton z ozdobnym tynkiem i jakieś panele klejone. I to jest wielka strata, ale też wielki potencjał, żeby spojrzeć jakim bogactwem właśnie już nie Poszukując złóż w górach, ale poszukując złóż w budynkach, jako tym źródle dysponujemy. Jest też Szpital Miejski w Starachowicach, który i w ewidencji zabytków, i jeden z największych budynków publicznych w mieście, projekt z lat 30.

I znów mamy ekspertyzy, mamy opinie ekspertów, mamy wyliczenia wskazujące, że jego adaptacja jest dużo bardziej ekonomiczna. Już porzucamy zupełnie argumenty takie historyczno-sztuczne. Ale ze względów ekonomicznych i środowiskowych adaptacja tego budynku na cele mieszkaniowe, bo tak chce miasto, jest dużo bardziej opłacalna i logiczna niż jego wyburzenie i budowanie nowych budynków w tym miejscu. Ale miasto z jakiegoś względu uparło się, żeby ten budynek wyburzać. I to jest kolejny przykład tego, że nie potrafimy patrzeć na starą architekturę właśnie jako na zasób, tylko wciąż patrzymy na nią jako na pewnego rodzaju przeciwieństwo w procesie inwestycyjnym. Bo w przypadku dworca PKS-u to oczywiście był czas, że to wszystko, to nie wiem, zdejmowanie tych płyt i ich odczyszczanie, to by zajęło za dużo czasu.