Bęc Radio: Kosmos ART —> Uznański

Bęc Radio prezentuje Sławosz Uznański, jestem inżynierem z CERNu, Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych, jak również rezerwowym astronautą Europejskiej Agencji Kosmicznej. No właśnie, tutaj na Śląskim Festiwalu Nauki, na jakie pytanie najczęściej Pan odpowiada? Wydaje mi się, że pytanie jest bardzo naturalne odnośnie rekrutacji, jak przeżyłem tę rekrutację, jakie były główne etapy. No właśnie, jak to było, bo ja już trochę wiem, bo byłam na gali otwarcia i słyszałam o tych podchwytliwych pytaniach, ale gdyby Pan mógł opowiedzieć jednak, co takiego kluczowego z Pańskiego punktu widzenia dla Pana w tych rekrutacjach było ważne?

Na pewno to jest pewne spełnienie marzenia i marzenia, które towarzyszyło mi przez całe życie. To jest taka osobisty cel i osobiste marzenie, które oczywiście bardzo chętnie chciałbym spełnić. Włożę w to tyle energii, ile będę miał. Myślę, że tego mi nie brakuje, motywacji mi nie brakuje i zobaczymy, co z tego wyjdzie. No dobrze, a na co dzień pracuje Pan w CERN-ie? Tak. No to jest instytucja też legenda. Czym się Pan tam zajmuje? Powiedzmy, że mam dwie takie role. Jedną moją rolą i moją specjalizacją jest projektowanie systemów elektronicznych, systemów kontroli dla naszych akceleratorów w CERN-ie. które są niesamowicie niezawodne. Dlatego, że jak budujemy taką infrastrukturę, to chcemy optymalnie móc wykorzystać akcelerator, żeby zmaksymalizować wpływ na naukę i ilość danych, które dostarczamy dla różnych fizyków na całej planecie.

To jest jedna moja taka rola. Druga rola, którą mam w CERN-ie, to operacja naszych akceleratorów. Jestem czasem w centrum kontroli. To jest praca zmianowa, 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu i tutaj oczywiście wymaga niesamowitej wiedzy odnośnie naszej infrastruktury naukowej po to, żeby rzeczywiście dostarczać kolizje tych cząsteczek. Do eksperymentów i finalnie do naukowców na całej Ziemi. Ostatnia część naszej rozmowy będzie dotyczyła kryzysów energetycznych, kryzysów też gospodarczych, konsekwencji także wojny w Ukrainie, którą w tej chwili prowadzi Rosja. Wiemy, że to ma swoje skutki dla myślenia o tym, w jaki sposób utrzymywać całą tę infrastrukturę, która jest oparta na energii uzyskiwanej z paliw kopalnych.

W jaki sposób Wy o tym myślicie? Jako CERN potrzebujecie przecież bardzo dużo energii do swoich działań. W ogóle nauka potrzebuje bardzo dużo zużywać energii elektrycznej. Co się myśli na ten temat? Tak, to CERN sam w sobie ma ogromny program optymalizacji naszego zużycia energii. Jesteśmy bardzo dużym konsumentem. W regionie genewskim. Także tutaj mamy wiele różnych programów i szczególnie ostatnie 6 miesięcy to była bardzo duża dyskusja w jaki sposób my możemy minimalizować naszą energię i jaka będzie nasza konsumpcja w przyszłości. Także to jest jedna część. Oczywiście na przykład Europejska Agencja Kosmiczna ma duży i bardzo ambitny program, który się nazywa Solaris.

W zeszłym tygodniu zostałem zaproszony do takiego projektu, który jest projektem dosyć ambitnym, postawienia rzeźby, która by reprezentowała ludzkość na Księżycu. I jednym z głównych osób promujących ten projekt jest nasz były szef akceleratorów w CERN-ie. I mam nadzieję, że ten projekt zobaczy światło dzienne, a sama rzeźba reaguje na promienie słoneczne otwierając się jak kwiat i zamykając w nocy na Księżycu. Także myślę, że to jest niesamowity projekt i mam nadzieję, że zobaczymy go niedługo w przyszłości na Księżycu. No ale jak? Znaczy jak go zobaczymy? Będzie widoczny z ziemi? Nie wiem, jak to będzie wyglądać, ale być może będzie jakiś livestreaming bezpośrednio z Księżyca. No dobrze, to jest idealny przykład współpracy nauki i sztuki.