Mentionsy Mentionsy
Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti - Radio TOK FM - TOK FM - Paweł Sulik, Adam Balcer
Babel. Rzeczpospolita Multi-Kulti - Radio TOK FM - TOK FM - Paweł Sulik, Adam Balcer

Chrztu wcale nie było w 966 roku? Prawda o początkach Polski

25.11.2025 ·30 min 25 s

Czy Polska została ochrzczona w 966 roku? Tak uczy nas szkoła i podręczniki. Ale czy są na to jakieś dowody? A może Polska zetknęła się z chrześcijaństwem już wcześniej? Bo akurat na to są dowody. Tylko czy chrzest - kiedykolwiek się odbył - od razu zamienił Polaków w chrześcijan, a Polskę w kraj chrześcijański? O czy to w ogóle była już Polska? Czy na pewno chrzest wprowadził ją do kręgu cywilizacji łacińskiej?W pierwszym odcinku podcastu "Prawdziwa historia Polski" Paweł Sulik przedstawia mity dotyczące chrztu Polski, a Adam Balcer pracowicie je obala. Posłuchajcie o powstaniach pogańskich, o wpływach z Wielkich Moraw, o monetach ze słowami zapisanymi cyrylicą i o tysiącleciu chrztu Polski, które świętowano... dwa razy.

Słuchaj. Zaraz ci powiem, w kogo wierzyli. Byli chrześcijanami, ale obrządku wschodniego, słowiańskiego. I słuchaj tego. Kiedy były pierwsze obchody tysiąclecia chrześcijaństwa w Polsce według ciebie? Tysiąclecia chrześcijaństwa. No to w 936. W 1936. Zmatmy, to ty jesteś orzeł. No to ci już odpowiadam. W 1863. Papież Pius IX ogłosił ten rok, rokiem tysiąclecia chrześcijaństwa w Polsce. A dlaczego to? I, bo w 863 roku jest misja Cyryla i Metodego, dwóch Greków pochodzących z Bizancją, którzy przybywają do Wielkich Moraw i tam chrystianizują Słowian.

Ale poczekaj, poczekaj, nic nie fruwa. Teraz słuchaj tego, żebyś zdawał sobie sprawę, że ja nie zmyślam żywo świętego metodego. W nim tak zwana legenda panońska. Co czytamy? Książę pogański, silny, bardzo siedzący w Wiślech, czyli gdzieś nad Wisłą, w Małopolsce, urągał wielce chrześcijanom i krzywdy im wyrządzał. No to chyba byli na miejscu, tak? Posławszy zaś do niego. Ale obcym chrześcijanom. Ależ oczywiście. Kazał mu powiedzieć metody, bo metody się w ogóle nie zajmował działalnością misjonarską. Nie. Dobrze będzie dla ciebie, synu, ochrzcić się z własnej woli na swojej ziemi, abyś nie był przymusem ochrzczony na ziemi cudzej. I będziesz mnie wtedy wspominał. I tak też się stało. Czyli według tej kroniki mamy informację, że chrześcijanie w tym książę są ponad 100 lat przed 966.

Patron Słowacji i Węgier. Co możemy o nim powiedzieć? Koniec X wieku urodził się w od dawna chrześcijańskiej rodzinie. To jest kolejny ślad Cyryla i Metotego. No sorry. Jestem tym naprawdę zdruzgotany, bo 966... Czy jest coś o kulturze materialnej? Nie no, przede wszystkim to chciałbym powiedzieć, że przynajmniej dobrze, że tak jak czytam w tej, w tych tekstach zamieszczonych w Sejmie, ale też czytam w Repetytorium Maturzysty, oczywiście podręcznik do historii. Pięknie mówisz po łacinie. Na szczęście ta data jest święta, jeśli chodzi o włączenie naszego kraju do kręgu kultury zachodnioeuropejskiej. Ale moment, moment, jakiego jeszcze chwileczkę, a może byśmy porozmawiali o kościołach, bo to też jest argument, który jest często używany.

Zadałem pytanie fundamentalne, co to znaczy Zachód w X wieku? Bo po pierwsze wielka schizma, czyli podział na chrześcijaństwo wschodnie i zachodnie to jest dopiero w 1054, a nim to wprowadzili w życie to ho ho, trwało to długo naprawdę. I Bizancjum, o którym już mówiliśmy w kontekście Cyryla i Metodego. Czyli wschód. Wschód, tak, w X wieku. Rzym, też tak się dziwnie składa, to wspaniałe, potężne państwo, które wpływa na Niemcy bardzo, na Europę Środkową, na Wielkie Morawy, na Węgrów, na Ruś, na Skandynawów, wikingów, czyli... Tak naprawdę wszędzie wokół nas mamy Bizancjum. Ale zrobiłeś mętlik w głowach ludzi. To znaczy zachodnia Europa wtedy była wschodnia.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.