Historie wspólne. Ziemia Kobiet | Dwie jaskółki

Klaudia Jakubowska. Historie wspólne. Ziemia Kobiet. Ja, macierz wszechświata, pani żywiołów wszystkich, praźródło wszech wieków. Ja z bóstw największa, ja cieni podziemnych królowa, spośród niebian pierwsza. Ja. której twarz obliczem jest pospólnym bogów i bogień wszystkich, której skinienie rządzi świetlistymi sklepieniami nieba, uzdrawiającymi tchnieniami oceanów, rozpaczliwym piekieł milczeniem. Ja, której jedno jedyne bóstwo cały czci świat we wielorakim kształcie, w różnym obrządku i pod różnorakim imieniem.

Ziemia, rodząc na nowo w wiecznym cyklu, staje się matką. Ziemia jest kobietą. Kiedy próbuję ubrać ziemię w szaty ludzkie, staje przede mną wizerunek bogini. Miękkiej, ciepłej, pełnej, płodnej, sprężystej, skupienie dobrych jakości, karmiącej pełną dobrobytu piersią wszelkie stworzenie. Pogląd mój nie pozostaje odosobniony, przynajmniej w większości przeplatających się w kulturach i ich mitologiach wizji. Z całego panteonu bóstw świata, bóstwa kobiece często, chociaż nie zawsze, stają obok zwykle hulaszczych, guńczucznych, żądnych władzy herosów i bogów, wysuwających się na pierwszy plan przytaczanych historii.

Wraz z rozwojem tego ustroju zaczynał upowszechniać się kult wielkiej matki, Magna Mater, której cechy były prawdopodobnie uosabiane początkowo w wielu postaciach związanych ze zjawiskami przyrody. Tak więc mamy tu zalążki pierwszych wierzeń monoteistycznych, gdzie w formę Boga zsielona jest matka, natury, plemienia. Bogini ta uosabiała potencje życia, była opiekunką ziemi, flonów, była karmicielką i uzdrowicielką plemienia, rządziła cyklem życia i śmierci, panując w świecie podziemnym. Jak bywa w przypadku wielu bóstw związanych z krainą umarłych, wiązała się ona z mistycyzmem, wyższą mądrością i magią. Czyż nie przypominają wam się teraz lekcje z wielu innych mitologii?

W związku z tym, bóstwa kobiece występujące później w wielu kulturach związane są z panowaniem nocy, księżyca, ziemi. Stąd też wywodzi się włączenie kobiety jako kapłanki w sprawy sacrum, pełniącej funkcję pomostu pomiędzy światem bogów i ludzi. Co wydaje się interesujące w wielu kulturach, magia wiąże się z seksualnością, a więc też z płodnością, i kolejno ze światem umarłych, co może podkreślać uosobienie zjawiska cykliczności w postaci kobiety. Zresztą kobieta sama w sobie nieodzownie związana jest fizjologicznie z cyklami natury, ze zmianą, przez co sama się nią staje. Czyni ją to bliższą naturze, z którą naturalnie współgra. Popularne powiedzenie głosi – kobieta zmienną jest.

Oczywiście możemy również przytoczyć wiele pozytywnych cech, które zostały zachowane w boginiach różnych kultur. I tak w mitologii greckiej, oprócz bogiń zasiadających na Olimpie, które były już bliższe odbiciu ówczesnych ludzi, możemy wyróżnić. Eos, bogini Jutrzenki, sprawującą opiekę nad naturalnym porządkiem dnia i cyklicznością wschodzenia słońca. Selene, bogini Księżyca, opiekunka praktyk magicznych i zdrowia. Eirene, bogini pokoju, bogactwa i czarów wiosny. Strzegła ładu między ludźmi a rytmem natury. Hekate również sprawowała pieczę nad czarami i magią, rozdrożami, ciemnościami i widmami. Klasycznym przykładem może być również mit o Demeter i Korze, zamykający w sobie opis cykliczności zmian następujących po sobie porach roku.

Oprócz boginek stojących u boku swoich mężów, jak Lakshmi, odpowiadające za bogactwo, szczęście, piękno i urodzaj oraz wszystko co żyje i rośnie, najważniejszymi zdają się Durga czy Kal, które są aspektami bogini Devi. Boginie te, mimo cech piękna i kobiecości, pozostają niezależne od mężczyzn. Durga ukazuje się jako bogini-dziewica. Wychodzi poza role wyznaczone kobietom przez mężczyzn i ujawnia się jako żeńska siła stwórcza, która jest w stanie równoważyć siły dobra i zła, doprowadzając do harmonii. Kali uosabia w sobie pierwiastek bezwzględnej matki przyrody. Jest pierwotną wojowniczką, czystą naturą i energią życiową. W jej osobie zawiera się cykliczność stworzenia.

Co więcej, jeśli chodzi o hinduizm, w wielu doktrynach podkreśla się rozwijanie pierwiastka żeńskiego, również w przypadku mężczyzn, jako dążenie do pełni człowieczeństwa i harmonii. Jak wyraźnie widać w całym tekście, prezentowane cechy przypisane boginiom nie są odrębnymi przypadkami, ale wzajemnie splatającą się całością. Można powiedzieć, że każda z kultur przyjęła za własny ten sam archetyp, dzieląc go w odrębny sposób. Pamiętajmy jednak, że cała sfera wierzeń została stworzona przez ludzi dla ludzi. Naturalnym więc jest, że to, co spotykamy w wierzeniach całego globu, staje się odbiciem naszego świata. Kształtując bogów na wzór tego, co najbliższe, czyli nas samych, stajemy przed antropomorficzną wersją obserwowanych zjawisk.