Ai nowym członkiem rodziny? - Rozmowa z Marcinem Rządeczką

Sztuczna inteligencja jeszcze niedawno kojarzyła się głównie z technologią i przyszłością. Dziś jest już w naszych telefonach, komputerach, szkołach, domach i coraz częściej… w naszych rozmowach. Pytamy ją o fakty, prosimy o pomoc w pracy, radę, analizę, a czasem nawet o wsparcie w bardzo osobistych sprawach.W najnowszym odcinku „Alicja Rozmawia” moim gościem jest dr Marcin Rządeczka z UMCS w Lublinie — kognitywista i filozof, badacz zajmujący się m.in. sztuczną inteligencją, zdrowiem psychicznym, kognitywistyką i etyką AI.Rozmawiamy o tym, co AI robi z naszym sposobem myślenia. Skoro w kilka sekund dostajemy gotowe odpowiedzi, streszczenia, teksty i rozwiązania, to czy nasz mózg zaczyna pracować mniej? Czy oszczędzamy czas, czy przy okazji rezygnujemy z ćwiczenia pamięci, koncentracji i samodzielnego dochodzenia do wniosków?Pytamy też o granicę między korzystaniem z AI jako narzędzia a pozwalaniem jej, żeby zaczęła myśleć za nas. Problem nie musi zaczynać się wtedy, gdy prosimy o znalezienie faktów. Znacznie ciekawiej robi się w momencie, kiedy pytamy: „co o tym sądzisz?”, „co powinienem zrobić?”, „kto ma rację?”. Jak zadawać pytania, żeby otrzymywać informacje, a nie tylko dobrze brzmiące odpowiedzi? I jak weryfikować to, co podaje nam AI?Rozmawiamy również o relacji człowieka ze sztuczną inteligencją. Chatbot jest zawsze dostępny, cierpliwy i potrafi stworzyć wrażenie, że doskonale nas rozumie. Czy jednak część tej „magii” nie dzieje się przede wszystkim w naszej głowie? Dlaczego tak łatwo przypisujemy technologii empatię, intencje czy osobowość?W odcinku pojawia się też temat emocji i relacji. Jedną z trudniejszych umiejętności jest przecież powiedzenie drugiemu człowiekowi, co naprawdę czujemy. To wymaga wysiłku, znalezienia odpowiednich słów i zmierzenia się z reakcją drugiej osoby. A AI może ten trud ominąć. Czy jeśli coraz częściej wybieramy prostszą rozmowę z algorytmem, możemy stopniowo tracić kompetencje potrzebne do budowania prawdziwych relacji?Dużo miejsca poświęcamy także kolejnym pokoleniom. Dla dzisiejszych dzieci i nastolatków AI nie będzie technologiczną nowością — będzie czymś naturalnym. Jak wpłynie na ich rozwój, psychikę i sposób budowania relacji? Czy młodzi mogą przywiązać się do niej tak mocno, że prawdziwy kontakt z drugim człowiekiem zacznie wydawać się zbyt trudny albo zbyt wymagający?Nie zabrakło również rozmowy o zdrowiu psychicznym i leczeniu się z pomocą AI. Czy ostrzeżenie „skonsultuj się ze specjalistą” naprawdę wystarczy, jeśli wcześniej otrzymaliśmy konkretną, przekonującą poradę? Co może się wydarzyć, gdy zaczniemy diagnozować się, leczyć albo podejmować ważne decyzje zdrowotne na podstawie rozmowy z chatbotem?To także rozmowa o przyszłości pracy. O tym, które zadania AI może nam ułatwić, które przejąć, a których być może nie powinniśmy jej oddawać. Czy dzięki niej będziemy bardziej efektywni, czy po prostu bardziej zależni od gotowych rozwiązań?To odcinek o technologii, która przestała być tylko narzędziem. O mózgu, emocjach, relacjach, pracy, odpowiedzialności i pokoleniu, które będzie dorastać z AI od pierwszych lat życia.Bo pytanie nie brzmi już: czy AI stanie się częścią naszej codzienności? Bardziej: jak blisko pozwolimy jej podejść?🎙️ Gość odcinka: dr Marcin Rządeczka📌 Tematy: AI, mózg, psychika, zdrowie psychiczne, relacje, dzieci i AI, przyszłość pracy, krytyczne myślenie, kolejne pokolenia