Mentionsy Mentionsy
Alfabet Wojtusika
Alfabet Wojtusika

#259 Paweł Wielopolski. „Rejestr grozy”. Dlaczego lubimy się bać?

03.09.2026 ·51 min 23 s · 16 rozdziałów

Odcinek #259, w którym z Pawłem Wielopolskim w Goyki 3 Art Inkubatorze w Sopocie rozmawiamy o książce „Rejestr grozy. Przewodnik po technikach narracyjnych” i próbujemy zrozumieć, dlaczego tak bardzo lubimy się bać. Zaczynamy od S jak strachu. Tego najstarszego i najsilniejszego ludzkiego doświadczenia, o którym pisał choćby Lovecraft. Zastanawiamy się, czym właściwie jest G jak groza, czym R jak rejestr grozy i jak się to ma do artystycznego rejestru opowiadania o świecie.Rozmawiamy o emocjach, które budują grozę: L jak lęku, P jak przestrzeni grozy. Zastanawiamy się nad miejscami, w których zmysłowe spotyka się z nadzmysłowym.W centrum naszej rozmowy znajduje się P jak potwór, jeden z najważniejszy archetypów opowieści grozy. Skąd się bierze? Do czego nam służy? Co mówi o nas samych? Nie brakuje również wspomnień o pierwszych spotkaniach z potworami, które to spotkania, jak przekonuje autor, można lubić.Rozmowa ma szeroki kontekst, oprócz literatury przyglądamy się filmom, serialom, grom komputerowym. W końcu okazuje się, że błądzimy między rejestrami, szukając odpowiedzi na pytanie : Co właściwie budzi się wtedy, gdy rozum zasypia?

Wprowadzenie i temat

Podstawienie Pawła Wielopolskiego do rozmowy o jego książce "Rejestr grozy". Omówienie tematu strachu i jego rodzajów.

2:52
Motywacja do pisania książki

Opis motywacji Pawła Wielopolskiego do pisania książki o technikach narracyjnych, zaczerpniętej z doświadczeń literackich.

1:58
Bogactwo horroru w literaturze

Zakłócenie Pawła Wielopolskiego w procesie tworzenia książki, spowodowane bogactwem horroru w literaturze.

2:21
Techniki narracyjne i dramatyczne

Analiza technik narracyjnych, z podkreśleniem dramatycznej podstawy horrorów. Przykłady z filmów.

1:49
Teoria rejestrów i jej zastosowanie

Opis teorii rejestrów i jej zastosowania w literaturze, z podkreśleniem różnorodności rejestru grozy.

1:26
Rejestr kryminalny i jego przeciwieństwo

Porównanie rejestru kryminalnego z rejestrem grozy, podkreślenie ich antylogicznych cech.

1:48
Postacie i symbole w horrorze

Analiza postaci i symboli w horrorze, z przykładami z filmów i literatury.

1:29
Podstawy teoretyczne i źródłowe

Opis podstaw teoretycznych i źródłowych, z podkreśleniem popularnonaukowego charakteru książki.

1:59
Podsumowanie i rekomendacje

Podsumowanie rozmowy i rekomendacje do czytania, w tym książka Tadeusza Cegielskiego.

2:14
Rejestr baśniowy i jego zastosowanie

Analiza rejestru baśniowego i jego zastosowania w horrorze, z przykładami z filmów i literatury.

1:45
Archetypy i zasady dostrzegania

Opis archetypów i zasad dostrzegania rejestru grozy, z przykładami z różnych form artystycznych.

3:48
Trudności w pisaniu książki

Opis trudności w pisaniu książki, szczególnie w rozdziale na temat sobowtórów.

2:48
Sobowtór jako archetyp

Analiza sobowtóra jako archetypu, z przykładami z literatury i komiksów, w tym Batmana.

4:48
Postacie potworów w kulturze

Rozmowa koncentruje się na postaciach potworów w kulturze, ich roli w narracjach i zmianach ich interpretacji w czasie.

5:48
Gatunki literackie i ich miksowanie

Autor omawia miksowanie gatunków literackich, podkreślając, że czytelnicy lubią kombinacje różnych form opowieści, a nie tylko czysty horror.

8:29
Stranger Things i rejest grozy

Rozmowa przenosi się na serial Stranger Things, analizując jego zastosowanie do rejestru grozy i interpretacje go przez fandom.

4:42

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.