À propos architektury

Ale bywa skomplikowany ze względu na to, że budynki muszą spełniać różne zadania, zarówno praktyczne, jak i artystyczne. Architekt myśli równocześnie o funkcji i inspiracji, o konstrukcji i ekspresji wizualnej, o detalach i wrażeniu przestrzennym. Musi brać pod uwagę długoterminowe znaczenie budynku oraz wpływ, jaki wywrze on już po ukończeniu, a także uwzględniać otoczenie oraz wnętrze obiektu. Architekt jest jakby producentem teatralnym, człowiekiem aranżującym scenę, na której toczy się nasze życie, pisał Stan Eyler Rasmussen. Jeśli jego zamiary się powiodą, odegra rolę doskonałego gospodarza, który stara się zapewnić gościom wszelkie wygody, aby życie z nim było miłym doświadczeniem. To jest dobre wprowadzenie w wątki, w moim odczuciu jakoś ważne dla myślenia o architekturze.

Stena Eilera Rasmusena. Jest to taka bardzo klasyczna pozycja, książka wydana w 1959 roku. Po polsku, podobnie jak książka Rybczyńskiego, wydana przez wydawnictwo Karakter, które w ogóle w swojej ofercie ma bardzo wiele ciekawych i pięknie wydanych książek o architekturze. Ale muszę przyznać, że odczuwanie architektury jest jedną z moich ulubionych pozycji, bo ma w sobie właśnie coś jednocześnie poetyckiego i bezpretensjonalnego. Rasmussen skupia się głównie na takich bardzo trudnych do uchwycenia kwestiach, jak właśnie odczuwanie przestrzeni, wrażenia wizualne, sposób w jaki dana przestrzeń wpływa na nas.

W jaki sprawia, że czujemy się w określony sposób. No w ogóle takie kwestie, które bardzo ciężko ubrać słowa, a Rasmussenowi się to udaje, głównie za sprawą tego, że on sięga dość często po taki język stricte związany ze sztuką, głównie z malarstwem i muzyką. I w efekcie to jest właśnie bardzo ciekawe, ponieważ on konstruuje tą swoją refleksję architektoniczną w oparciu o myślenie o właśnie bryłach, światłocieniach, kolorach, fakturach, ale też właśnie kategoriach takich jak pustka i pełnia, albo rytm i brzmienie, albo harmonia i zgrzyty. Dla mnie to jest taka bardzo synestyzyjna książka, to znaczy bardzo mocno działająca na zmysły i wbrew pozorom właśnie nie jest pretensjonalna, bo jest utrzymana w dość prostym języku i próbuje nazwać bardzo trudne rzeczy do ujęcia w słowa w taki możliwie przejrzysty i interdyscyplinarny sposób.