199. Jesienne dylematy rozdartych geograficznie historyków

Tymczasem to przejście od cesarstwa późnoantycznego z pomocą Bizancjum, ale przecież nie tylko, z pomocą tych władców podobno barbarzyńskich, którzy doceniali te kody kulturowe rzymskie, Cesarstwo płynnie przychodzi w Cesarstwo Karola Wielkiego, potem w Cesarstwo Otońskie. I to wszystko pokazuje, co to znaczy trwałość kulturowa, jak bardzo te ścieżki kultury są trwałe i jak bardzo, żeby zrozumieć też nasze tradycje kulturowe, trzeba spojrzeć dużo szerzej niż tylko na to, co nas otacza w dniu dzisiejszym i dopiero wtedy zobaczyć, w jakim... W długookresowym konstrukcie kulturowym, w jakim trwaniu, naprawdę długim trwaniu wyobrażeń o władzy, o funkcjonowaniu społeczeństwa, o sile, sakrum cały czas żyjemy.

Nie wiem, być może będziesz miał okazję, może nie, ale w każdym razie myślę, że warto. Natomiast jest to faktycznie unikat. Chyba w takich kategoriach to należy rozpatrywać. Powstała ta biblioteka pod koniec XVI wieku. Fundatorem tej biblioteki był ks. Ziębicko-Oleśnicki, Karol II z dynastii czeskich podjebradów, tak jak sobie tutaj wypisałem. I ona właściwie tak naprawdę miała służyć i duchownym ewangelickim, czy też protestanckim nauczycielom, bo to w tym czasie utworzono też gimnazjum w Oleśnicy. Czyli nauczycielom i uczniom, ale przede wszystkim też mieszkańcom.

Zależało nam, by było w nim jak najmniej bezpośrednich obrazów wojny. Aleby te zdjęcia poruszyły, zmusiły do refleksji wszystkich, którym wojna się opatrzyła lub którzy ją racjonalizują. Początkowo planowałyśmy pokazanie życia w ruinach, jak na fotografiach odradzających się po II wojnie światowej Warszawy. Trudno jednak skupić się na tym aspekcie w sytuacji, gdy wojna nadal trwa. Wielu ludzi zginęło, wielu wyjechało, wielu walczy, większość wciąż stara się żyć jak najnormalniej w tych nienormalnych czasach. I trochę jako taką ilustrację, jako taki pewien wstęp też do tej wystawy, na karcie tytułowej w kuraturgii postanowiłem umieścić bardzo takie znamienne zdjęcie, bardzo symboliczne przynajmniej tak mi się wydaje.

Często w takich tragicznych sytuacjach ta normalność jest czymś bardzo pożądanym. Wręcz ta normalność powinna wrócić taka, żeby móc dalej funkcjonować. Tak więc to zdjęcie modelki wykonane przez Jerzego Baranowskiego jest dla mnie takim przykładem odradzania się miasta zniszczonego. I to, co chciano tą wystawą prawdopodobnie wyrazić, zestawiając ją z tą wcześniejszą wystawą, o której wspomniałem, że ta, jakby to powiedzieć, ta nadzieja, ona nie... Została pogrzebana, że ta nadzieja jest, że tak jak to było w przypadku i Warszawy po II wojnie światowej, także w przypadku Jugosławii, że po każdym konflikcie