Mentionsy
Znak na głos
Znak na głos
23.01.2026 06:00

Czy rodzice są wampirami? | Polowanie na Idee | Michał Jędrzejek & Karol Kleczka

Czy sprowadzenie dziecka na świat w obliczu katastrofy klimatycznej jest niemoralne? Dlaczego tak rzadko pytamy o powody zostania rodzicem, uznając to za „biologiczną oczywistość”? W czym decyzja o rodzicielstwie przypomina przemianę w wampira? I jak pomóc dzieciom w nauce „wielkich cnót”, by nie stały się zakładnikami lęku przed życiem?

Rodzicielstwo – dla jednych najwyższa forma bezinteresownej miłości, dla innych projektowanie własnych lęków na kogoś, kto nie mógł wyrazić zgody na istnienie. W najnowszym odcinku „Polowania na Idee” Karol Kleczka i Michał Jędrzejek z perspektywy ojców i filozofów przyglądają się tej prawdopodobnie najważniejszej decyzji w życiu. Nie tylko dla dziecka, lecz również dla ciebie.

Wyruszamy w podróż od radykalnego pesymizmu Davida Benatara, przez koncepcje doświadczeń transformujących Laurie Ann Paul, aż po poruszające i budujące teksty Natalii Ginzburg czy Karla Ovego Knausgårda.


Spis treści:

() Co się udało milenialsom?

() Dlaczego zdecydowaliście się na dziecko?

() Antynatalizm, czyli czy lepiej bez dzieci

() Jak to jest być wampirem

() Małe (i wielkie) cnoty, pisarskie inspiracje i ulubiona komedia romantyczna Michała


W odcinku wspominamy poniższe lektury:

- felieton Michała Jędrzejka ze styczniowego ZNAKU: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/jak-to-jest-byc-wampirem/

- David Benatar, Najlepiej – nie urodzić się. Zaistnienie jako krzywda, tłum. P. Gołębiowski, Kraków 2023.

- Marc Boutavant, Astrid Desbordes, Polcia i Helcia. Wielka przygoda, tłum. J. Mulczyk-Skarżyński, Warszawa 2018.

- Michael Chabon, Pops. Fatherhood in pieces, London-New York 2018

- Natalia Ginzburg, Małe cnoty, tłum. W. Korzeniecka, Warszawa 2025

- Lucy Jones, Jak rodzi się matka, „Znak”, sierpień 2025 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/matczynienie-wstep/

- Karl Ove Knausgaard, cykl Cztery pory roku, tłum. M. Skoczko-Nakielska, Kraków 2016-2017

- Karl Ove Knausgaard w rozmowie z Karolem Kleczką, Moje dzieci nie należą do mnie, "Znak", styczeń 2025, https://www.miesiecznik.znak.com.pl/moje-dzieci-nie-naleza-do-mnie/

- Saul Kripke, Nazywanie a konieczność, tłum. B. Chwedeńczuk, Warszawa 2021

- Alicja Neumann-Karpińska, Doświadczenie transformujące w ujęciu Laurie A. Paul, „Analiza i Egzystencja”, 2025 (71)

- Christine Overall, Why Have Children? The Ethical Debate, Cambridge-London 2012

- L. A. Paul, Transformative Experience, Oxford 2014

- Joshua Rothman, Nie urodzić się wcale, „Znak”, styczeń 2020 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/benatar-nie-urodzic-sie-wcale/

- Maurice Sendak, Tam, gdzie żyją dzikie stwory, tłum. J. Jedryas, Warszawa 2014

- Agata Sikora, Lepiej by nie? Dylematy rozmnażania, „Znak”, styczeń 2025 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/lepiej-by-nie-dylematy-rozmnazania/

- Mikołaj Starzyński, Przeciw złudzeniom. Antynatalizm i jego argumenty, „Znak”, styczeń 2020 r., https://www.miesiecznik.znak.com.pl/przeciw-zludzeniom-antynatalizm-i-jego-argumenty/


Dźwięk i realizacja: Tomasz Kruk

Benatar Agata Sikora Knausgård Natalia Ginzburg Mateusza Burzyka Laurie Ann Paul Bóg Derek Parfit Frank Jackson Edziu Alicja Neumann-Karpińska Elon Musk Donalda Davidsona Ginzburg Jakiego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Benatar"

I tutaj takim emblematycznym filozofem jest David Benatar, współczesny południowoafrykański filozof, autor książek pod takimi sympatycznymi tytułami jak Najlepiej nie urodzić się,

Benatar zauważa, że jesteśmy prawie zawsze głodni lub spragnieni.

Ale Benatar mówi coś jeszcze, co według mnie nie jest intuicyjne.

I jak ktoś chce to jeszcze trochę podrążyć, to można sięgnąć na przykład do książki kanadyjskiej etyczki Christine Overall, która krytykuje książki Benatara, ale nawet abstrahując od szczegółów tej jego filozoficznej argumentacji, można odwołać się też na przykład do danych empirycznych, które pokazują, że większość ludzi jednak jest mniej bądź bardziej zadowolona z życia i ich doświadczenie życia nie pokrywa się z tym obrazem,

No ale z takim Benatarem trudno w ten sposób dyskutować, bo u niego jednak ta poprzeczka argumentacyjna jest zawieszona na najwyższym stopniu ogólności.

że tak ekstremalny pogląd, on wynika tak naprawdę z dosyć specyficznej percepcji cierpienia w świecie, a mówiąc dokładniej Benatar wykorzystuje taką argumentację utylitarystyczną, gdzie szczęście, czy dobro definiuje się przez szczęście, a szczęście przez nieobecność cierpienia.

I pewnym takim nieoczekiwanym lustrzanym odbiciem do poglądu Benatara, który mówi naprawdę ludzie...

Że z jednej strony to są krótkie nogi longtermizmu, ale z drugiej strony sposób w jaki argumentacyjnie pracuje Benatar również...

Ostatnie odcinki