Mentionsy
Archiwum ZZO: Wojna sześciodniowa
W czerwcu 1967 roku Izrael stoczył najkrótszą i zarazem najważniejszą wojnę w swojej historii. W sześć dni zmienił układ sił na Bliskim Wschodzie — i zyskał nie tylko granice, ale też problemy, które trwają do dziś. „To wojna, która zapewniła Izraelowi miejsce przy stole, ale także rachunek, który wciąż jest nieopłacony” — mówi Konstanty Gebert. Przy okazji 58. rocznicy wybuchu wojny sześciodniowej, przypominamy archiwalny odcinek o triumfie, który stał się ciężarem, i o dziedzictwie, którego nie da się cofnąć.
Wspieraj nas na Patronite: ➡️ www.patronite.pl/ziemiazbytobiecana
Posłuchaj najnowszego odcinka:
⭐ Spotify – https://spoti.fi/3yfxnFv
⭐ Apple Podcasts – https://apple.co/3ISwbNh
Szukaj w treści odcinka
No bo tak, niby Egipt i Syria utworzyły wspólne państwo, Zjednoczoną Republikę Arabską,
Ale z tego wspólnego państwa Syria się wycofała już o paru miesiącach i została tylko nazwa, której używał tylko Egipt, a więc Zjednoczona Republika Arabska to był Egipt bez żadnych innych jednoczących się z nim republik.
Wspólnie dla Syrii i Egiptu wrogiem była reakcyjna monarchia jordańska, która była sojuszniczką Wielkiej Brytanii, a więc sojuszniczką kolonizatora i oba państwa prześcigały się w obelgach pod adresem króla Hucejna.
Ale dla Egiptu większym jeszcze wrogiem był inny król, król Arabii Saudyjskiej.
Egipt toczył niezwykle brutalną wojnę kolonialną w Jemenie, wspierając tamtejszych republikanów, walcząc z monarchistami, wspieranymi z kolei przez Arabię Saudyjską.
Znaczna część armii egipskiej zaangażowana była w Jemenie.
Wojna była nie do wygrania, mimo że Egipt na masową skalę używał broni chemicznej.
Wspierani przez Egipt głównie palestyńscy terroryści przenikali przez granicę, dokonywali zamachów.
Egipt zapowiedział, że jest gotów wesprzeć syryjskich braci.
Tego już się, rzecz jasna, ukryć nie dało i Syryjczycy wezwali egipskich sojuszników do tego, żeby zadokumentowali czynem swą deklarowaną solidarność.
Egipt uznał, że w tej sytuacji dobrze będzie zmobilizować część wojska na granicy z Izraelem wzdłuż Synaju.
Nasser rozkazał, żeby obserwatorzy ONZ się usunęli i ku powszechnemu zdumieniu sekretarz generalny ONZ Utand stwierdził, że skoro Egipt się już nie godzi na obecność obserwatorów, należy ich usunąć.
Natomiast wtedy, w 67 roku, Szamel Szejk to było dla Izraela miejsce życia albo śmierci, bo do czasu, kiedy Egipt został zmuszony, by ewakuować swe siły z wysp w cieśnienie Tiran, od 48 do 56 Egipt blokował izraelską żeglugę, tym samym paraliżując Port Wejlacie.
Od 1956 roku, kiedy po zwycięstwie Izraela w wojnie synajskiej egipskich wojskowych zastąpili obserwatorzy ONZ, przez ciśninę tirańską płynęły irańskie tankowce z ropą dla Izraela.
Powrót egipskiej armii do Sharm el-Sheikh oznaczał zamknięcie ciśniny i tym samym odcięcie Izraela ropy, co było...
Tymczasem Egipt wyrzucił ONZ-owców, wprowadził z powrotem swoje wojska i wtedy marszałek Amer, głównodowodzący Armii Egipskiej, stwierdził w rozmowie z prezydentem Nasserem, że to byłaby zniewaga, nie do przyjęcia, gdyby nasi żołnierze musieli patrzeć, jak przed ich oczami przepływa izraelska bandera.
Egipt właśnie dostarczył Izraelowi Kasuz Belli.
No dobrze, mówimy o tej egipskiej blokadzie, Egip zapowiedział, że ona jest, ale to nie zostało sprawdzone, nie padł ani jeden strzał.
No a gdyby Egipcjanie ostrzelali międzynarodowy konwój, no to to będzie powód do akcji wojskowej przeciwko Egiptowi, w której Izrael będzie tylko jednym
Żadne inne państwo nie miało ochoty, by to jego statki sprawdzały, czy Egipcjanie będą, czy nie będą strzelać.
Tak więc w praktyce oznaczałoby to, że amerykańsko-islandzko-nowozelandzki konwój ma sprawdzać, czy Egipt jest gotowy rozpocząć wojnę, a to znaczyło, że taki konwój nigdy nie powstanie.
W tym samym czasie egipski wiceprezydent Shams Badran pojechał do Moskwy potwierdzić
Wcześniej, dokładnie wtedy, kiedy Czuwachin składał wizytę Szkolowi, ówczesny przewodniczący parlamentu egipskiego Anwar al-Sadat wracał z podróży do dalekiej Azji.
Stąd egipskie reakcje i cały dalszy bieg wypadków, które przedstawiłem.
Ale król Hussein uznał, że nie jest w stanie przeciwstawiać się wspólnej presji Egiptu i Syrii i po wahaniach dołączył do kształtującego się sojuszu.
że przy takiej mobilizacji wojsk arabskich na wszystkich trzech granicach egipskiej, jordańskiej i syryjskiej, Izrael musi odpowiedzieć przynajmniej równie silną mobilizacją po swojej stronie granicy, ponieważ inaczej niż potencjalni napastnicy, Izrael nie miał żadnego terytorium, w głąb którego mógłby się wycofać.
Egipt atakował Synaju.
Cały Synaj Izrael musiałby przejechać i zdobyć, zanim mógłby zagrozić jakimkolwiek żywotnym interesom egipskim.
Natomiast z egipskiej strony, no od Synaju do Tel Awiwu, było kilkadziesiąt kilometrów.
No a po przecięciu Izraela na pół, kiedy południowa połowa kraju zostałaby najechana przez Egipcjan z Synaju, a północna przez Syryjczyków z Golanu, Klaska byłaby właściwie nieuchronna.
Sojusz egipsko-syryjsko-jordański sprawił też, że król Hussein musiał się bardzo niechętnie pogodzić z Organizacją Wyzwolenia Palestyny, która była tak samo antyjordańska jak antyizraelska, no bo oba kraje okupowały terytorium, na którym Organizacja Wyzwolenia Palestyny chciała utworzyć palestyńskie państwo.
Egipska blokada cieśniny tirańskiej stanowi casus belli.
Jordania i Syria są sojusznikami Egiptu.
Dayan stwierdził, że przyjmuje to stanowisko, to będzie jednym warunkiem, nie będzie żadnej dyskusji w sprawach wojskowych, on decyduje i kiedy rząd poparł jego stanowisko, Dayan wydał rozkaz ataku wyprzedzającego na Egipt.
Lotnictwo izraelskie zniszczy lotnictwo egipskie w niespodziewanym ataku.
Następnie armia izraelska uderzy na Synaj, będzie w stanie rozbić Egipcjan pozbawionych osłony lotniczej, a po zakończeniu kampanii synajskiej, która miała trwać według optymistycznych szacunków sztabu od 10 dni po 2 tygodniach,
W pierwszym nalocie zniszczone zostały lotniska egipskie na Synaju, a Kair nawet o tym nie wiedział, ponieważ marszałek Amr wcześniej przeciął wszelkie linie telefoniczne łączące egipskie jednostki wojskowe.
I bardzo się obawiał, że któryś z egipskich samolotów może wystartować nie po to, by bronić egipskiego nieba przed Izraelczykami, tylko żeby go zestrzelić.
Tak więc w powietrzu nie było ani jednego egipskiego samolotu.
Samoloty izraelskie wróciły do baz, zatankowały paliwo, odnowiły uzbrojenie i odbyły drugi nalot, już teraz atakując stojące na płytach lotnisk, niezdolne do lotu, bo lotniska zostały zniszczone, egipskie samoloty.
W ciągu tych dwóch nalotów Izraelczycy zniszczyli 320 z 340 egipskich samolotów.
Przekonany, że to jest to egipskie lotnictwo, które bombarduje Tel Awiw, Hussein wydał armii jordańskiej rozkaz do ataku.
Ale to była druga fala izraelskich samolotów wracająca po zniszczeniu egipskiego lotnictwa.
Do kanału sueskiego, do którego Levi Eshkol mówił, że nie należy się zbliżać, żeby nie sprowokować międzynarodowej operacji obrony kanału, tak jak w 1956, tylko że tym razem nie obrony go przed Egipcjanami, ale przed Izraelczykami.
Ale klęska egipska była tak wielka, że nie było sposobu, żeby do kanału nie dojść, tym bardziej, że marszałek Amr
Armia Egipska była rozbita, ale nadal była potężniejsza w liczbie żołnierzy, w liczbie czołgów od izraelskiej i byłaby w stanie na Synaju prowadzić skuteczne działania opóźniające, gdyby nie rozkaz odwrotu.
Egipski odwrót zamienił się w paniczną ucieczkę.
Źle wyszkoleni, przerażeni żołnierze, egipscy chłopi, fellachowie.
Egipt był pokonany.
Ten Synaj, który zapewniał Egiptowi głębię strategiczną i umożliwiał bezpieczny atak na Izrael, teraz głębię strategiczną zapewniał Izraelowi.
Egipt dostarczył Izraelowi casus belli, zamknięcie ciśniny tirańskiej było aktem agresji, na którą Izrael odpowiedział atakując Egipt i wzywając sojuszników Egiptu do tego, by nie uczestniczyli w wojnie.
Ostatnie odcinki
-
Ziemia Zbyt Obiecana: Gra mocarstw – Iran, Rosj...
30.03.2026 15:43
-
Odcinek 22: Izraelscy Arabowie
16.02.2026 10:25
-
Odcinek 21: Powrót ostatniego zakładnika. Podsu...
09.02.2026 13:15
-
Odcinek 20: Zielona Linia
26.01.2026 04:00
-
Odcinek 19: Prawo do powrotu
12.01.2026 04:00
-
Podsumowanie roku 2025
29.12.2025 04:00
-
Archiwum ZZO: S1O23: Kuchnia żydowska i izraels...
22.12.2025 08:56
-
Odcinek 18: Rezolucja nr 3379 ONZ i jej wpływ n...
08.12.2025 04:00
-
Co to był za miesiąc! Listopad 2025
01.12.2025 04:00
-
Odcinek 17: Trzydziesta rocznica zamachu na Yit...
24.11.2025 04:00