Mentionsy

Zarzucani jesteśmy rozmaitymi informacjami i teraz po co jest myślenie, mówił Tischner, mówi to także w tych rozmowach, żeby zrobić jakiś porządek w tym śmietniku, który mamy w głowie, prawda?

Tischner to bardzo mocno akcentował w wielu swoich wypowiedziach, że warunkiem dialogu jest najpierw słucham, potem mówię.

Dziś zajrzymy do książki Tischner.

Będziemy rozmawiać jednak nie tylko o samej książce, taki jest w każdym razie mój plan, bo patrząc na okładkę na uśmiechniętego Józefa Tischnera, pomyślałem, że może to jest dobry moment i dobra okazja, żeby porozmawiać o autorytetach jako takich, bo mam wrażenie, mam podejrzenie, że trochę nam ich brakuje.

Ale po kolei, przypomnijmy, wyjaśnijmy, skąd się wziął Józef Tischner w pańskim życiu.

Tischner to jest wielka przygoda rzeczywiście mojego życia.

Ja właściwie tak wszedłem w takie coś, co można nazwać pewnym ruchem Tischnerowskim.

Muszę powiedzieć, że Józef Tischner miał wielkie szczęście, bo mija w tym roku 25 lat od jego śmierci i w tym czasie bardzo wiele znakomitych osób odeszło.

I właściwie tak się o nich pamięta, nie pamięta, a o Tischnerze jednak ciągle tak.

To jest ciekawa kwestia, co się z nami stało przez tych dwadzieścia kilka lat, odkąd nie ma już z nami Józefa Tischnera.

Natomiast wracając do książki, rozmowy z mistrzem to jest zapis niewielkiej części wywiadów, których udzielił Józef Tischner, jaki był klucz doboru.

Więc chciałem, żeby ta książka pokazała tego Tischnera w bardzo różnych sytuacjach, z różnych perspektyw.

Może ktoś mu powiedział, że to był taki franciszkowy ksiądz, bo przy okazji śmierci papieża Franciszka jacyś komentatorzy, komentatorki przypominali nazwisko Tischnera.

Józefa Tischnera to były słowa wypowiadane przez człowieka o ogromnym doświadczeniu życiowym.

Tischner nawet w tej książce, w jednej z rozmów mówi o tym, że na starość człowiek jakby uwalnia się trochę od rozmaitych pokus, pożądań i wtedy jest mu łatwiej filozofować.

Ale Tischner, akurat to mogę zaświadczyć osobiście, był taką osobą.

Otóż to jest ciekawy przypadek, że Tischner pozostał w pamięci wielu ludzi jako takie egzemplum wolności, człowieka wolnego.

Nie bał się prostych fraz Józef Tischner.

Ja tam nie wiem, co to jest ta post-prawda, pytałem kiedyś profesora Bralczyka, to mi powiedział, to chyba jakaś prawda pocztowa, no bo post-prawda, ale zarzucani jesteśmy rozmaitymi informacjami i teraz po co jest myślenie, mówił Tischner, mówi to także w tych rozmowach, żeby zrobić jakiś porządek w tym śmietniku, który mamy w głowie, prawda?

Trochę się czuł Józef Tischner przewodnikiem, być może nauczycielem jakiegoś sensownego, jasnego myślenia w tym zamęcie?

Równocześnie próbowaliśmy budować demokrację i Tischner tu jest bardzo ważną postacią.

Dzisiaj ludzie też byliby gotowi bronić tej jedności i Tischner jest tu dla nich pewnym wzmocnieniem.

Tischner był na pewno takim nauczycielem młodej demokracji, autorytetem młodej demokracji i pomógł w jakimś stopniu przejść nam ten proces.

I Tischner też był taką osobą, też był człowiekiem słowa.

Timothy Snyder, wybitny amerykański historyk, użył kiedyś takiego określenia, które bardzo pasuje do tego Tischnerowskiego programu.

I o ile Franciszek mówił o synodalności, o tyle Tischner sugerował, że za twarz kościoła odpowiadają wszyscy wierni.

Cieszę się, że pan ją przypomniał, bo Tischner na pewno był

Józef Tischner, Wojciech Bonowicz.

Takim autorytetom jak Tischner jednak w tym budowaniu Polski uczestniczyła, w tym zmienianiu Polski, w tym, że jednak żyjemy w innym kraju.

To jest bardzo ważne, to Tischner na to zwraca uwagę.

I myślę, że Tischner rzeczywiście był za tę wypowiedź nielubiany przez kolegów.

Krótko mówiąc, żeby nie rozciągać, ale to są ważne słowa i myślę, że dobrze, że Tischner je powiedział.

Na pewno zapłacił za nie sporą cenę takiego odsunięcia, powiedziałbym napiętnowania, no nie formalnego, ale takiego właśnie, że ten Tischner to jakiś taki, prawda?

No ale umówmy się, że tak samo jak Tischner, tak i Franciszek mówił jakby o sobie także, o swoim własnym doświadczeniu, o tym kapłaństwie, którego częścią on jest i które on też formował.

Ta właśnie taka postawa wyższościowa, z góry, od której Tischner był wolny.

To jest program Tischnera.

I teraz my, czy możemy się tak wycof... Tischner jakby nam powiedział, no tak się cofnij trochę, prawda?

To jest Tischnerowskie myślenie, to jest jego etyka solidarności.

Jest taka historia, ja ją opisywałem w biografii Tischnera, kiedy Tischner został wybrany na rektora, proszę sobie wyobrazić, na rektora Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, uczelni, którą współtworzył.

Znaczy Tischner rzeczywiście był jakoś od tego wolny.

Ja bym powiedział, że Tischner nas w gruncie rzeczy uczył realizmu, takiej odpowiedzialności, która jest realizmem, która nie jest żadną naiwnością, nie wiem, idealizmem takim, prawda?

Więc czysto teoretycznie, czysto statystycznie, jakiś Tischner tu czy ówdzie powinien funkcjonować.

Bo to była jednak tak ciekawa konstrukcja ludzka, Tischner.

Tischnera też tak w końcu jakby przyporządkowano, ale to by się dokonywało szybciej.

Tischner miał zdecydowane poglądy, no tak trzeba powiedzieć.

Chcę też powiedzieć tym, którzy nie wiedzą, że to było ulubione medium Tischnera.

To było ulubione medium Tischnera, dlatego że właśnie to było medium, którego istotą jest rozmowa.

Tischner to bardzo mocno akcentował w wielu swoich wypowiedziach, że

Tak, po Tischnerowsku, bo tam zawsze było... U niego jednak nadzieja umiera ostatnia, nie głupota.

A zatem w oczekiwaniu na jakiegoś nowego Tischnera polecamy rozmowy z Józefem Tischnerem.

Naczelny Tischnerolog RP.