Mentionsy
114. Anioł śmierci - droga od lekarza do symbolu zbrodni
Historia Josefa Mengelego, znanego jako Anioł Śmierci – lekarza, którego nazwisko stało się jednym z najmroczniejszych symboli II wojny światowej. W odcinku opowiadam o jego drodze: od ambitnego studenta medycyny, przez karierę naukową w III Rzeszy, aż po służbę w Auschwitz i powojenne życie w ukryciu. To nie jest opowieść skupiona na drastycznych szczegółach, lecz próba przedstawienia mechanizmów, które pozwoliły, by nauka i ideologia zastąpiły etykę i człowieczeństwo.
⚠️ Odcinek ma charakter historyczno-edukacyjny i dotyczy autentycznych wydarzeń XX wieku.
www.zmorderstwem.pl
Wsparcie
💀 https://buycoffee.to/zmorderstwem
💀 https://patronite.pl/zmorderstwem
💀 Wsparcie przez YouTube (przycisk na stronie kanału bądź pod filmem)
Źródła: https://ntpd.eu/3O5eD
Muzyka:
Heartbreaking by Kevin MacLeod
Link: incompetech.filmmusic.io/song/3863-heartbreaking/
License: creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Scenariusz: Aleksandra Chrzanowska
Korekta i głos: Joanna Kupczak
Postprodukcja audio-wideo: Marcin Gmitrzyk
#podcastkryminalny #truecrime #historiakryminalna #podcasttruecrime
Szukaj w treści odcinka
Poznajcie historię Josefa Mengele.
Jest pierworodnym synem Karla i Walburgi Mengele.
Karl Mengele prowadzi dobrze prosperującą firmę zajmującą się produkcją maszyn rolniczych.
Karl Mengele zostaje powołany do wojska i trafia na front.
Z czasem staje się największym pracodawcą w regionie, a nazwisko Mengele staje się dla lokalnej społeczności synonimem solidarności i uczciwości.
To wielki sukces i kolejny powód do podziwu dla całego rodu Mengele.
Swoją drogą w tym samym roku w szeregi partii wstępuje Karl Mengele, ojciec Josefa.
Josef Mengele, podobnie jak wielu innych studentów, jest wystawiany na propagandę każdego dnia.
Josef Mengele wstępuje do NSDAP stosunkowo późno, bo dopiero w 1938 roku, wciąż pracując u boku Otmara.
Pierwsze szkolenie wojskowe Mengele przeszedł już w 1938 roku po zapisaniu się do partii, jednak oficjalne powołanie do służby wojskowej otrzymuje dopiero na początku 1940.
I właśnie tą weryfikacją zajmuje się Mengele.
Chociaż Mengele nie uczestniczy w nich bezpośrednio, jest w pełni świadomy tego, co się dzieje.
Mimo, że pobyt na froncie to dość krótki epizod w jego karierze wojskowej, Mengele zdążył popisać się heroizmem i oddaniem w walce.
Poza tym Mengele otrzymuje też medal za opiekę nad niemieckim ludem.
Wszyscy wiemy, jaką rolę odegrał Josef Mengele za ogrodzeniem Auschwitz, ale jak w ogóle znalazł się wśród personelu obozowego?
Wniosek zostaje zaakceptowany i w maju tego roku Mengele przyjeżdża na miejsce.
W przeciwieństwie do większości niemieckich lekarzy, którzy uważają selekcję za obowiązek stresujący i nieprzyjemny, Mengele wykonuje go z pewnym teatralnym wdziękiem, często uśmiechając się lub nucąc coś pod nosem.
Ocalali z obozu zagłady, a także niż silagą pracownicy często wspominali, że Mengele na rampie był widywany niemal cały czas.
Mengele jest również jednym z nadzorujących podawanie cyklonu B w komorach gazowych.
Gdy na przełomie października i listopada 1943 roku wybucha epidemia tyfusu w obozie dla kobiet, Mengele decyduje się na oczyszczenie baraków, w których przebywają zakażone więźniarki.
Mengele jawi im się jako profesjonalny, chłodno kalkulujący specjalista w swojej dziedzinie.
Oczywiście Mengele nie może pozwolić sobie na niewykorzystanie możliwości sprawdzenia wytrzymałości chorych.
W Auschwitz Mengele wykorzystuje obóz jako niebywałą okazję do kontynuowania swoich badań antropologicznych i genetycznych, traktując więźniów jako materiał badawczy.
W międzyczasie, za sprawą Otmara, Mengele otrzymuje grant od Niemieckiej Fundacji Badawczej.
Josef Mengele dostrzega nieuniknioną klęskę i wiedząc, czym ona się skończy dla ludzi takich jak on, podejmuje decyzję o ucieczce.
Mengele zostaje wyznaczony na lekarza garnizonowego w Gross-Rosen, ale wkrótce ten obóz także zostaje ewakuowany, gdy Armia Czerwona zbliża się do regionu.
Podążając na zachód, Mengele trafia do Czechosłowacji, gdzie wchodzi w skład jednostki szpitalnej, co pozwala mu nosić mundur Wehrmachtu zamiast charakterystycznego munduru SS.
Warto też wspomnieć, że 1944 rok jest jeszcze w inny sposób przełomowy dla Mengele.
Gdy Mengele przed laty wstępował w szeregi SS, odmówił wykonania sobie charakterystycznego tatuażu, który po wojnie służył identyfikacji byłych członków formacji.
Na pierwszy rzut oka było widać, że Mengele nie ma żadnego doświadczenia w pracy na roli i przy zwierzętach.
W czasie, kiedy Mengele ukrywa się na terenie Niemiec, kilkukrotnie udaje mu się spotkać z rodziną, w tym z synem i z żoną.
Latem 1949 roku Josef Mengele definitywnie znika z Europy.
Mengele wie, że jeśli zostanie, prędzej czy później trafi przed sąd.
Ambasada wydaje mu dokumenty potwierdzające, że Helmut Gregor i Josef Mengele
Staje się Jose Mengele, niemieckim emigrantem w Ameryce Południowej.
W czasie podróży do Europy Mengele porusza się swobodnie, zatrzymuje się w hotelach jak gdyby nigdy nic się nie stało.
Trzy lata później, w 1959 roku, w Niemczech wydany zostaje nakaz jego aresztowania, a nazwisko Mengele zaczyna pojawiać się coraz częściej w dokumentach i doniesieniach.
Gdy sprawa ekstradycji staje się jedynie kwestią czasu, Mengele znów znika.
Skoro samego Eichmanna, pierwszego logistyka zagłady, można było uprowadzić niemal spod nosa lokalnych władz, Mengele wie, że może być następny.
Jego ojciec, Karl Mengele, który nigdy publicznie nie wyrzekł się syna ani nie potępił jego czynów, umiera w 1959 roku.
Mengele trwa więc w stanie zawieszenia, wiecznie w drodze pod cudzym nazwiskiem na cudzej ziemi.
Mengele odwraca się za siebie na każdym kroku.
Wtedy też Josef Mengele po raz ostatni spotyka się ze swoim synem Rolfem.
Mengele jednak nie okazuje skruchy.
Josef Mengele umiera 7 lutego 1979 roku w Brazylii, w zupełnej ciszy i z dala od świata, który przez dekady próbował go odnaleźć.
Niemiecka policja, prowadząc śledztwo w sprawie całej siatki kontaktów, która umożliwiała Josefowi wieloletnie unikanie wymiaru sprawiedliwości, trafia na dokumenty jednoznacznie wskazujące na to, że Mengele od lat nie żyje.
Władze znajdują notatnik z zakodowanymi adresami i nazwiskami, pod którymi Mengele przez lata funkcjonował.
Badania antropologiczne i z zakresu medycyny sądowej potwierdzają z dużym prawdopodobieństwem, że odnalezione szczątki należą do Josefa Mengele.
Nazwisko Josefa Mengele pojawia się w encyklopediach jednak nie jako zasłużonego lekarza, biologa czy badacza.
Choć Mengele sam próbował przedstawiać swoje działania jako badania naukowe, w rzeczywistości nie miały one żadnej realnej wartości poznawczej, nawet według standardów epoki, w której powstawały.
Mimo, że nazwisko Mengele owiane jest jednoznacznie złą sławą, w rodzinnym mieście Grunzburg po wojnie w latach 50. jedna z głównych ulic zostaje nazwana jego nazwiskiem.
Ulica na cześć Karla Mengele istnieje do dziś i mieści się zaledwie półtora kilometra od pomnika upamiętniającego ofiary Holokaustu.
Jeśli zaś chodzi o Otmara von Fershuera, mentora i nauczyciela Josefa Mengele, to po wojnie przeszedł on proces denazyfikacji, który formalnie oczyścił go z bezpośredniego udziału w zbrodniach wojennych.
Jeśli faktycznie tak jest, jedyny syn Josefa Mengele ma dziś 81 lat.
Rodzina firma sygnowana nazwiskiem Mengele
Josef Mengele unikał odpowiedzialności karnej przez ponad trzy dekady po wojnie i nigdy nie odpowiedział za swoje zbrodnie.
Ostatnie odcinki
-
114. Anioł śmierci - droga od lekarza do symbol...
17.02.2026 16:46
-
113. Niedziela, która zmieniła wszystko
10.02.2026 15:15
-
112. Chore fantazje
03.02.2026 18:17
-
111. Kino, popcorn i śmierć - sprawa Curtisa Re...
27.01.2026 21:49
-
110. Granica desperacji
20.01.2026 19:53
-
109. Zbrodnia Hello Kitty
13.01.2026 18:48
-
108. Zaginięcie Kamili Szarmach
06.01.2026 19:29
-
107. Christine Paolilla i masakra w Clear Lake
30.12.2025 17:00
-
106. Krwawe święta
23.12.2025 15:38
-
105. Bestia z Klucova
16.12.2025 19:38