Mentionsy

Wykład otwarty
Wykład otwarty
26.10.2025 18:00

Czym się trujemy?

Jakie toksyczne substancje otaczają nas na co dzień? Jak wpływają na nasz organizm? Czy da się przed nimi uchronić? Gościem Krzysztofa Urbaniaka na antenie Radia RMF24 była dr Beata Szkolnicka, specjalistka laboratoryjnej toksykologii medycznej, związana zawodowo z Pracownią Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Pracownią Toksykologii Zakładu Diagnostyki Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 57 wyników dla "UJ"

Pani Doktor, na co dzień pracuje Pani w laboratorium, jednak nie jest to praca takiego typowego specjalisty, prawda?

Czym się zajmujecie?

Praca diagnosty laboratoryjnego, który zajmuje się laboratoryjną toksykologią medyczną różni się zdecydowanie od pracy w ogólnym laboratorium i z racji właśnie takiej specyfiki jest bardzo dobrze, jeśli pracownicy posiadają specjalizację z laboratoryjnej toksykologii medycznej.

Czyli konsultują się z wami, tak?

Znajduje ten numer i też dzwoni i pyta i prosi o poradę.

Wasza praca pani doktor przypomina pracę czasami detektywa, choć zamiast tego szkiełka i oka do zadań specjalnych wykorzystujecie z tego co wiemy ultra nowoczesne komputery.

Więc posiadamy i stosujemy, bo taka jest potrzeba, bardzo różne metody.

Od takich bardzo prostych testów, nawet barwnych, od szybkich też testów, które teraz są dostępne na rynku, ale je dokładnie sprawdzamy, weryfikujemy, do metod tak zwanych referencyjnych, czyli takich już najlepszych, które bezsprzecznie stwierdzają, że dana substancja w danym stężeniu znajduje się.

Wasze laboratorium, Pani Doktor, ściśle pracuje z oddziałami toksykologii, zarówno tymi, które leczą dorosłych, jak i dzieci, ale też z taką pilną konsultacją, bo dzwonią do Pani Doktor również lekarze ze szpitali, w których nie ma takich oddziałów, a na SOR-y z kolei trafiają tam pacjenci z groźnymi zatruciami.

Pani doktor obsługuje również infolinię, o której wspominaliśmy, informacji toksykologicznej i tam może zadzwonić każdy, prawda?

Kto potrzebuje jakiejś porady?

Czy w szpitalnych oddziałach ratunkowych, czy na oddziałach pediatrycznych, kiedy konsultują z lekarzami, naszymi toksykologami klinicznymi, czy ich postępowanie lecznicze będzie prawidłowe, radzą się po prostu, bo nie mają takiego doświadczenia.

I tak faktycznie jest, bo na przykład w przypadku leków, kiedy stosujemy dawki terapeutyczne i postępujemy zgodnie z zaleceniem lekarza, to działamy na swoją korzyść.

Ale jeżeli już przyjmujemy zdecydowanie większą dawkę, no to sobie szkodzimy.

Prowokują u dzieci wymioty.

Też można, jeśli nie jest potrzeba jakaś pilna, znaleźć nasz adres na stronie właśnie UJ, Collegium Medicum UJ.

No niestety, wtedy tylko już lekarz musi objawowo, obserwując pacjenta i wypytując go, zbierając wywiad, bo to jest z toksykologii bardzo ważna kwestia, zebranie wywiadu, czyli ustalenie czym ktoś się zatruł, na co był narażony, jaka była droga narażenia, czy była doustna, czy wziewna, czy przez skórę, jaka jest przypuszczalna dawka, jak dużo tej substancji ktoś mógł spożyć, jaki jest odstęp czasowy między tym zdarzeniem, a tą konsultacją, prawda, jak tutaj lekarze muszą działać.

I są to zarówno rośliny te, które hodujemy w domu, ale też bardzo groźne mody dotyczące nasadzeń ogródków przydomowych, gdzie na przykład dzieci niekoniecznie tak cały czas kontrolowane przez rodziców przebywają.

Też, no niestety, bardzo często gatunków roślin osoby sadzące nie znają, choć muszę powiedzieć, że teraz mamy dobrą pomoc, bo już jest identyfikacja, prawda, przez różne pomocowe aplikacje i już w tej chwili jest o wiele łatwiej ustalić plus minus z jakim gatunkiem mamy do czynienia, bo dotychczas, kiedy ktoś dzwonił, że byli na spacerze w parku, dziecko zjadło czerwone owoce, a owocujących na czerwono krzewów jest około 30 na przykład, więc wśród nich są toksyczne i nietoksyczne.

Generalnie te rośliny, które hodujemy w domach nie są silnie toksycznymi roślinami.

Tak, bardzo groźna roślina, jedna z najbardziej trujących.

Zawiera glikozydy nasercowe, które powodują zaburzenia rytmu serca.

Te substancje są zawarte w całej roślinie, ale też przedostają się do wody, w której przechowujemy np.

A już 3 mogą być śmiertelnie trujące dla dziecka.

Nie brakuje tych wszystkich kampanii społecznych.

Jak każda używka, alkohol powoduje taki szybki wzrost wysycenia szlaku nagrody w mózgu?

Wzrost tych hormonów, które powodują, że czujemy się lepiej, czujemy się bezpieczniej, czujemy się pewni siebie, nie mamy problemu z kontaktem z innymi, a to myślę dla wielu osób teraz się robi coraz większym problemem, zwłaszcza wśród ludzi młodych.

Z naszych kontaktów z osobami, które zajmują się terapią uzależnień, zwracają one uwagę na to, że nic nie jest tak atrakcyjne w tej chwili dla młodych, jak właśnie sięganie po używki.

Wiem, że może to być śmieszne, ale Pani Szydełkująca lub Pani Haftująca lub Działkowicz, to są osoby, lub nie wiem, osoby, które układają puzzle.

To są osoby, które mają jakieś zainteresowanie, które coś satysfakcjonuje.

To jest ten sposób uzależnienia, który jeśli ktoś oglądał film skazany na Bluesa i uzależnienie pana Richarda Ridla, to to jest właśnie ten niestety taki galopujący i dramatycznie przebiegający szybko proces niszczenia organizmu.

No niestety osoby, które się tym zajmują, wiadomo, są to grupy przestępcze, więc w sposób perfekcyjny mają opanowany, gdzie ta dostawa się ma odbić.

Mówię o tych ściekach i tego, co tam się znajduje, czyli na przykład ta kokaina.

Niemniej medycy sądowi, którzy no niestety dokonują już oznaczeń w tkankach zwłok, zauważają tę sytuację.

Lek ten jest nadużywany szczególnie przez dziewczęta, bo generalnie dziewczęta i kobiety podejmują próby samobójcze przy użyciu leków.

Bo tą otrótką jest N-acetylocysteina, czyli to ACC, które stosujemy przeciwkaszlowo też, ale musi być podane dożylnie, nie może być podane na ustnie.

Jeśli na 50-60 tabletek zostanie zastosowane to leczenie, to jest wielka szansa na uniknięcie właśnie tego toksycznego uszkodzenia wątroby, ponieważ dajemy donor substancji, która blokuje ten metabolizm do toksycznego metabolitu.

Więc nie tak dużo tej dawki się przekształca, ale niemniej dzieci tutaj się wielką fantazją wykazują, bo tak jak mówiliśmy, odkręcają wszystkie syropy jakie są w domu i wypijają całe butelki.

A producenci chcąc pomóc rodzicom produkują coraz bardziej skoncentrowane te preparaty i w coraz mniejszej ilości dawki jest ta potrzebna, którą mama musi podać.

Więc nawet niewielka ilość wypita już owocuje w tej dużej ilości substancji czynnej.

Po prostu producent gwarantuje, że do tej daty ta substancja w pełni działa, ale jak ona się rozkłada, tego nie jesteśmy w stanie stwierdzić, prawda?

Tak, ja myślę, że gdyby, jeśli ktoś będzie dysponował czasem, to proponuję zajrzeć właśnie na stronę naszej Pracowni Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnej.

Gdzie przeanalizując wszystkie pomieszczenia jakie mamy w domu, kuchnię, łazienkę, garaż, możemy się zastanowić czy wszystkie substancje, które mogą stanowić zagrożenie, a jest w domu bardzo dużo, znajdują się właśnie w tym miejscu.

Też analizując pod kątem tym kto mieszka.

Też bardzo dobrym, bardzo dobrym pomysłem jest zakup czujników tlenku węgla, prawda?

I też zajmujemy się, to się nazywa terapia monitorowana stężeniem leku, czyli optymalizacja terapii, żeby leków przyjmować jak najmniej, ażeby ten efekt farmakologiczny był przez lekarzy obserwowany.

I zdarzyła się kiedyś taka sytuacja, że młoda osoba współpracująca bardzo dobrze tą terapię przyjmująca i już rokująca bardzo dobrze,

Okazało się, że gotowe ciasta z makiem, czy gotowe produkty makowe, cukiernicy produkując je sprowadzają masę makową z bardzo różnych rejonów świata.

Adres waszej strony, no i gdzie szukać pomocy, gdy już się czymś zatrujemy?

Na stronach szpitala też można znaleźć telefon do naszej pracowni lub też na stronach Pracownia Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnych Collegium Medicum UJ.

To jest właśnie w ramach tej strony naszej pracownianej, kolegialnej Collegium Medicum UJ.

W tej chwili, ponieważ ja już ileś lat pracuję w tym naszym telefonie alarmowym, w tej chwili głównymi pytaniami zaczynają się od czegoś takiego, że przeczytałem w internecie, że... i chciałem się upewnić, czy to jest prawda.

Wtedy my posiadaliśmy karty toksyczności substancji i też zachęcam do tego, jeśli kupujemy jakiś produkt, są karty charakterystyki danych poszczególnych farb, środków czystości.

Bardzo pani dziękuję za dzisiejszy wykład otwarty w Radiu RMF24.

Dzisiaj naszym gościem była pani doktor Beata Szkolnicka, specjalista laboratoryjnej toksykologii medycznej, zawodowo związana z Pracownią Informacji Toksykologicznej i Analiz Laboratoryjnych Collegium Medicum UJ oraz Pracownią Toksykologii Zakładu Diagnostyki Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie.

Pani doktor, serdecznie dziękuję.

Bardzo dziękuję za zaproszenie.