Mentionsy

Trójka.

Program Trzeci Polskiego Radia.

Wszystkie książki świata.

Anna Argulska, Anna Dudzińska i Michał Nogaś, a z nami kolejna znakomita pisarka.

I bym powiedział taka obudzona, entuzjastyczna Samanta.

To jedna z moich ukochanych pisarek i to się nie zmienia od dawna.

Pracę nad tą książką rozpoczęłam kilka miesięcy przed przeprowadzką z Buenos Aires do Berlina.

To tutaj po raz pierwszy pojawiły się nazwy ulic tego miasta.

Zgadzam się z Tobą, jesteśmy naprawdę na końcu świata.

Leżymy na końcu świata.

Kiedyś bardziej przypominało te miasta, lecz ostatnie 50-60 lat to okres skrajnego ubóstwa.

Gdziekolwiek jesteś, możesz być pewien, że w promieniu dwóch przecznic znajdziesz ich kilka.

To jest bardzo trudna kwestia.

To bardzo trudne pytanie i prawdopodobnie my, Argentyńczycy, jesteśmy niezbyt kompetentni do udzielania na nie odpowiedzi, ponieważ znajdujemy się w samym centrum tego zjawiska.

Dziwnym nazywamy to, co pochodzi z obu stron Rio de la Plata.

Tworzy atmosferę, w której wydaje się, że zaraz wydarzy się coś niezwykłego, bo rzeczy, z którymi się zmagasz, są tak dziwne, że aż proszą się o wyjaśnienie, które nie jest z tego świata.

To wyjaśnienie byłoby logiczne i możliwe, a jednak granica nie zostaje przekroczona.

Ale nie powiedzielibyśmy, że dana powieść to horror, a raczej, że zawiera elementy horroru, a jednocześnie jest mocno realistyczna.

I że tak właściwie to powieść kryminalna.

W naszej literaturze wszystko się ze sobą miesza i to również nas wyróżnia.

Tak, pamiętam kilka momentów olśnienia.

To struktury, w których poruszamy się przez długie lata.

Zawsze niepokoi mnie moment, kiedy budzę się w nocy, wstaję z łóżka, idę do łazienki bez włączania światła.

Miałam podręcznik z kilkoma zdaniami do przetłumaczenia.

Wydaje mi się, że kiedy coś cię porusza, coś bolesnego, dziwnego, trudnego do uchwycenia i nie wiesz, co z tym zrobić, to nagle pojawia się impuls, który będzie potrafił wywołać takie samo uczucie w sercu czytelnika.

Potem mamy historie, na przykład tę bardzo długą historię w środku, o starej kobiecie, nazywam ją La respiración gobernaria.

Dwójka moich krewnych cierpiała na chorobę Alzheimera.

Jego pierwsza ważna scena pochodzi z mojego życia.

Byłam dzieckiem, moja siostra miała trzy lata i wypiła całą filiżankę wybielacza.

To dość osobliwe, bo te opowiadania nie dotyczą mnie bezpośrednio, nie są w moim życiu i nie miałam poczucia, że pracuję z materiałem autobiograficznym, ale jednocześnie każde z nich zawiera coś z mojego życia i doświadczenia.

Jedna rzecz mnie uderzyła.

Sprawdziłam, czego się uczy w Chinach, Rosji, Stanach Zjednoczonych czy na Kubie i okazuje się, że to właściwie bez znaczenia.

I wtedy będzie dziać się w umyśle czytelnika, nie pisarza.

Jestem przekonana, że kiedy piszemy i próbujemy coś uchwycić, zadajemy sobie pytania.

Nigdy nie powiedzieliby nic wprost, nie podzieliliby się żadnym pomysłem, dopóki sama bym na niego nie wpadła.

Musisz znać ruchy swojej partnera.

A ja nie lubię tańczyć sama.

To on ją w rzeczywistości stwarza.

Może zdarzyć się wtedy coś innego, ale to już nie będzie literatura.

Samanta Schweblin, argentyńska pisarka, autorka powieści i opowiadań, gości w tym wydaniu Wszystkich książek świata.

I have been... This also has a...

Minęło już wiele czasu, odkąd napisałam to opowiadanie, ale pamiętam, że od samego początku miałam w głowie jego ostatnią scenę, choć nie wiem, skąd ona się wzięła.

Te wszystkie konstrukty powoli przyczyniają się do naszego szaleństwa.

Historia sąsiadów kobiety, która opowiada.

Mężczyzna co jakiś czas przychodzi do niej, by z jej posesji odebrać należące do jego rodziny ubrania.

Nie pamiętam, skąd ta historia pochodziła.

Pamiętam tylko, że czuję się bardzo połączona z postacią na początku, kiedy ona mówi, że kiedy otwarta woda jest otwarta, ona może przechodzić mnóstwo pomysłów, ale w momencie, gdy zamknie się woda, wszystko się zatrzyma.

To był bardzo mocny początek, a potem pojawiła się cała reszta.

Lola to bohaterka, która chciałaby umrzeć, ale każdego dnia budzi się i piekło dla obojga zaczyna się od nowa.

Dla mnie to była bardzo trudna, krótka historia.

Z jednej strony musiało być powolne, bo podąża za rytmem bohaterki, a tempo jej życia zwalnia.

Twoja siostra wypiła szklankę wybielacza.

I to jest mistyka, jak... nie jest to mistyka, to nie jest słowo, ale zawsze jestem zaskoczona tym, ile ta historia nie będzie działała bez czytelnika.

I to jest tajemnica.

Mam na myśli to, że zawsze jestem pod wrażeniem, jak bardzo to opowiadanie nie zadziałałoby bez perwersyjnego czytelnika.

Może nawet lepszy przykład na to, jak bardzo opowiadanie nie miałoby prawa bytu bez udziału umysłu czytelnika.

Miałoby wtedy zerową siłę oddziaływania.

Tego, że każda z opcji jest możliwa.

To mieszanka.

Zadaję sobie te same pytania.

Myślę, że w ostatnich książkach udało mi się powstrzymać ten niecierpliwy impuls, żeby natychmiast przejść do zakończenia.

Nie pędzić tak w stronę zakończenia.

A. Podoba mi się twoje mieszkanie.

A. A znasz dwie osoby, które do siebie pasują?

To fikcja.

Ty jesteś punktem A. Jesteś całkowicie wyjątkową, oryginalną i dziwną osobą.

And we fight our whole life to go to sea.

But there's nothing in sea.

Myślę, że starzejemy się i uczymy się, że punkt C to pustka.

To z gruntu błędna idea.

Nie chodzi o to, by go rozwiązać, ale by być otwartym i zaciekawionym, wiedzieć, że się go nie rozwiąże, ale chcieć zrozumieć, na czym polega różnica.

Gościła w tym wydaniu wszystkich książek świata.

Jej polskim głosem była Anna Dudzińska, pomocą w przekładzie rozmowy służył Wojciech Capała.

Do usłyszenia.

Wszystkie książki świata.