Mentionsy

Książka, która nas spotkała tutaj w Lublinie i na antenie programu trzeciego, Żelazna rękawica Stalina, jest opowieścią o życiu Nikołaja Jeżowa, okropnego, bestialskiego człowieka, jednego z twórców terroru stalinowskiego i NKWD.

Bohaterem tej książki jest Nikołaj Jeżow, człowiek, który stał się symbolem albo synonimem stalinowskiego terroru, zresztą potem przez ten terror wykończony.

Jeżow jest przez pana pokazany w sposób porażający, też śmieszny, za chwilę o tej formie jeszcze powiemy, ale chciałbym zapytać o to, jak długo pan zbierał materiały do tej powieści?

No tak, ale ta książka się skrzy od detali, to znaczy każdy etap życia Jeżowa jest tu przez Pana, nie chcę powiedzieć, że w sposób fantastyczny, bo to jednak jest po prostu porażająca historia, ale w sposób taki naprawdę wciągający opowiedziany.

Więc myślę sobie o tym, że Pan po prostu był otoczony tym złem, które Jeżow czynił.

Dlaczego pański bohater, Nikołaj Jeżow, nieco ponad metr pięćdziesiąt wzrostu, zwany potem Krwawym Karłem, stał się tak złym człowiekiem?

W którym momencie i dlaczego Pana zdaniem bohater tej książki, Nikola Jeżow, przekroczył granicę i przeszedł na stronę zła?

O czasach współczesnych to na pewno dzisiaj jeszcze porozmawiamy, ale myślę, że jeszcze a propos Jeżowa, ważne jest by powiedzieć, że to był człowiek, którego życie od początku było w jakimś sensie

W Żelaznej rękawicy Stalina pisze pan, bo to jest oddany, już powtarzam się, ale chcę to podkreślić, bardzo wiarygodnie życiorys, Jeżowa.

Co ten Jeżow ludziom robił?

Jeżow, proszę Państwa, to był ten człowiek, który na tym słynnym zdjęciu ze Stalinem został wymazany.

Tak samo stało się i z Jeżowem, bo... To były najpierw tortury psychiczne, a dopiero potem fizycznej śmierć, prawda?

Ta książka, wokół której rozmawiamy, no ma też jedną niesamowitą cechę, to znaczy Panu się udało, już Pan mówił o tym narratorze, którego znalazł, żeby całą tę perfidię bolszewicką tu opisać i też jak łamała kręgosłupy zwykłym ludziom, ale też takim, jak się by mogło zdawać wybrańcom systemu, jak Jeżow.

Jednym z moich ulubionych momentów, teraz pozwolę sobie przeczytać, jest opowieść o Leninie, o którym dorastający Kola Jeżow dowiaduje się, kiedy trafia...

Oczywiście homo sovieticus mógł być bierny, czyli przyjmować to, co się wydarzyło i nie sprzeciwiać się, albo czynny, a wręcz nadaktywny, jak Jeżow i inni, którzy krzywdzili ludzi, którym nie było po drodze z Leninem, Stalinem i z tymi metodami władzy bolszewickiej.