Mentionsy
907. Rogaty spinozaur z kredowej Sahary / dr Daniel Tyborowski
Wykład dr Daniela Tyborowskiego w ramach cyklu Paleontologiczne Wieczory na Wydziale Geologii UW [18 marca 2026 r.]Prezentowany okaz to rzadki morfotyp spinozaura z okresu cenomanu, charakteryzujący się unikalnym wyrostkiem nosowym, który pełnił funkcję sygnałową w gęstych oparach kredowych delt Sahary. Jako drapieżnik szczytowy systemu rzecznego Kem Kem, spinozaur ten reprezentuje ekstremalną specjalizację anatomiczną, gdzie wysoki żagiel grzbietowy służył termoregulacji, a wydłużone szczęki pozwalały na skuteczne polowanie na gigantyczne ryby dwudyszne. Scena ta obrazuje dynamiczny ekosystem „Rzeki Olbrzymów”, w którym spinozaur dominował na styku lądu i wody, wykorzystując swoją potężną masę i pazury do kontrolowania terytoriów łowieckich przed konkurencją ze strony innych wielkich teropodów.dr Daniel Tyborowski - jest paleobiologiem, geologiem, ewolucjonistą, nauczycielem akademickim i popularyzatorem nauki. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na ewolucji, morfologii funkcjonalnej, histologii i paleoekologii kręgowców wtórnie wodnych – gadów morskich i waleni. W 2018 roku z wyróżnieniem obronił dysertację doktorską pod tytułem „Paleobiologia i środowisko życia późnojurajskich kręgowców morskich z kamieniołomu Owadów-Brzezinki, Polska środkowa„. Tematyka doktoratu dotyczyła unikatowych skamieniałości ichtiozaurów, żółwi morskich oraz ryb kostnoszkieletowych. Pełnił funkcję adiunkta muzealnego oraz pracownika Muzeum Ziemi PAN w Warszawie. W ramach działalności popularyzatorskiej prowadził wykłady i prelekcje w Muzeum Ziemi PAN, w tym w cyklu "Środowe spotkania z dziejami Ziemi", które były transmitowane na Wszechnicy. Od 2024 roku jest pracownikiem naukowym i wykładowcą w Katedrze Geologii Historycznej, Regionalnej i Paleontologii na Wydziale Geologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego aktualne badania naukowe skupiają się na ewolucji i zróżnicowaniu specjalizacji pokarmowych wśród morskich czworonogów (ichtiozaurów, mozazaurów i waleni) w kontekście konwergencji ekomorfologicznej i sensorycznej. https://danieltyborowski.wordpress.com/Playlista Dzieje Ziemii - https://www.youtube.com/playlist?list=PL9_onnXnQgUSgW7rd6PJqN2fuRPZziM04Zapraszamy na Wieczory Paleontologiczne z dr Danielem Tyborowskim!Zapraszamy też do wsparcia działalności naukowej dr Tyborowskiego za pośrednictwem https://patronite.pl/tyborowskiJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#dinozaury #paleontologia #paleobiologia #prehistoria #dziejeziemi #geologiauw #tyborowski #spinozaur #kreda #sahara
Szukaj w treści odcinka
Dlatego, że to, jak tutaj nazwa wystąpienia głosi, tyczy się ono rogatego spinozaura z Sahary.
I ja stwierdziłem, że to jest dobry moment, dobry pretekst do tego, żeby sobie szerzej coś o spinozaurach w ogóle opowiedzieć.
Tu, jak się przekonamy, bo dzisiaj rozmawiamy o spinozaurach, więc ja nie będę roztrząsał w ogóle po co te żagle były różnym zwierzętom.
Co jakby no tutaj robi, co czyni to odkrycie, że mamy nowy gatunek spinozaura, który posiadał taki róg na głowie, bo oczywiście sam spinozaur jako rodzaj jest znany od bardzo, bardzo dawna, tylko jak zaraz zobaczymy, te, które były znane do tej pory, no takich wyrostków, przynajmniej tak dużych, nie posiadały.
Skamieniałości, a tak naprawdę rysunki skamieniałości spinozaura, które zostały odkryte w północnej Afryce i opisał je pan nazwiskiem Stromer.
Nie jest wąska, pociągła, zupełnie to nie przypomina tego, co wiemy dzisiaj o spinozaurach.
No i tutaj następuje wielka przerwa w historii badań nad spinozaurami, bo
I to jest właśnie ta formacja, w obrębie której występują skamieniałości między innymi spinozaurów, w ogóle różnych innych organizmów, które żyły w tym samym ekosystemie, co on, ale tam właśnie znaleziono spinozaura.
Natomiast jak popatrzymy na spinozaura, no to widzimy, że on jest tutaj zrekonstruowany w formie takiej pozycji ciągle na tylnych kończynach.
Stąd się wzięły rekonstrukcje tego spinozaura jako wodnego zwierzęcia, a to, że kształt pyska przywodzi na myśl pysk gawiala czy jakichś właśnie ptaków rybożernych i to, że w skałach tej formacji KEM-KEM znajduje się skamieniałości olbrzymich ryb, no to posłużyło badaczom do tego, żeby uznać, że to było zwierzę
Może nie jest to jakiś pelagiczny, nie wiem, superpływak, ale ekologicznie, trybem życia, taką morfologią funkcjonalną bardziej by do tego spinozaura pasowała.
Pływania, jeżeli założymy, że palce były spięte błoną u spinozaura i u w ogóle różnych innych kręgowców.
I tutaj te zdjęcia to jest noga spinozaura i taka rekonstrukcja, jakby to wyglądało, jakby on miał jak kaczka właśnie łapy spięte błoną.
To jest pierwsza rzecz, to znaczy, że u spinozaura to wygląda inaczej niż u takiego krokodyla czy aligatora.
łapa krokodyla z łapą spinozaura.
No i znowu jak sobie to porównamy właśnie tego spinozaura z chociażby aligatorem amerykańskim, to wychodzi coś zupełnie innego.
Proszę zwrócić uwagę, to jest jakby ten sam szkielet w uproszczeniu spinozaura, tylko na górze mamy taką koncepcję, że on jest ułożony tak jakby po prostu płynął, znaczy na obok koncepcjach on płynie w wodzie, tylko na jednej jest jakby ułożony
Mamy tego spinozaura i on jest tu zrekonstruowany w takiej konwencji właśnie, o co wiemy, w tej kaczej konwencji, prawda?
Z tym, że oczywiście z długim ogonem i jak sobie porównamy tego spinozaura z innymi wielkimi dinozaurami drapieżnymi, to wychodzi na to, że on jest największy w sensie długości na pewno ciała i na pewno też nadrabiał dużo takim rozmachem, że miał ten żagiel, prawda, wydawał się wielki, ale myślę, że jednak w starciu z takim chociażby karcharodontozaurem, który żył w tym samym czasie
O, a to jest porównanie, na dole mamy czaszkę tego starego spinozaura i to jest rodzaj Spinosaurus aegyptiacus, natomiast na górze jest ten nowo odkryty Spinosaurus mirabilis.
Jeśli idzie o tą mikromorfologię i mikrostrukturę, jest bardzo podobny do tego, co właśnie jest u tego spinozaura, czyli to jest taki wyrostek pokryty takimi wyżłowieniami, ale w środku też ma, to jest taka czaszka właśnie w widoku z tomografu komputerowego, ma również taki układ, taką pajęczynkę, siateczkę z naczyń krwionośnych.
Z tego starego bezroga tego spinozaura, czyli ten gatunek Egiptiacus.
Jego skamieniałości, co bardzo ciekawe, tego nowego spinozaura, znaleziono nieco bardziej w głąb
Z wyjątkiem tego nowego spinozaura, który właśnie najprawdopodobniej był znowu jakby troszeczkę wtórnie lepiej przystosowany do życia na lądzie.
To swoją drogą, ale ja raczej właśnie myślę, że u spinozaura tam na pewno taki tryb życia typu właśnie gęś czy łabędzie,
Druga rzecz, jak my patrzymy na tego spinozaura, jak on jest w tej takiej pozie właśnie,
Czy Baryonyx to bliski kuzyn spinozaura?
Ostatnie odcinki
-
1005. Czy burak ćwikłowy to polski superfood? -...
21.04.2026 08:53
-
1004. Galaktyki, których prawie nie widać / dr ...
17.04.2026 08:23
-
1003. Regifting, czyli jak wymieniać się prezen...
15.04.2026 09:44
-
1002. Bestia i piękna – o gąsienicach, poczwark...
13.04.2026 11:20
-
1001. Opowieści znad stawu cz.7 / Bartosz Popcz...
09.04.2026 09:53
-
1000. Pisanki i kraszanki z ptasich gniazd / Ba...
07.04.2026 13:57
-
909. Pysznej kapucziny życzę – dlaczego Włosi p...
31.03.2026 12:43
-
908. Czy można żyć setki lat? / Bartosz Popczyński
25.03.2026 13:07
-
907. Rogaty spinozaur z kredowej Sahary / dr Da...
23.03.2026 20:22
-
906. Opowieści znad stawu cz. 6 / Bartosz Popcz...
19.03.2026 09:03