Mentionsy
Wszechnica FWW - Nauka
Wszechnica FWW - Nauka
13.03.2026 07:59

904. Tajemnice wewnętrznego zegara: jak cykl dobowy wpływa na nasz mózg / dr Magdalena Cieślik

Wykład dr Magdaleny Cieślik w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Czy zdarza się, że czujesz się zmęczony mimo przespanej nocy? Masz trudności z koncentracją, wahania nastroju albo problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała? Coraz częściej okazuje się, że przyczyną takich problemów może być rozregulowany zegar biologiczny – wewnętrzny system, który steruje rytmem funkcjonowania naszego organizmu.W trakcie wykładu dr Magdalena Cieślik wprowadza słuchaczy w świat rytmu dobowego, czyli biologicznego mechanizmu synchronizującego pracę niemal wszystkich komórek naszego ciała z cyklem dnia i nocy. Ten subtelny system reguluje nie tylko sen i czuwanie, lecz także metabolizm, wydzielanie hormonów, temperaturę ciała, procesy poznawcze oraz funkcjonowanie układu nerwowego.Współczesny styl życia coraz częściej zakłóca naturalne działanie tego zegara. Sztuczne światło, praca zmianowa, częste podróże między strefami czasowymi czy długotrwałe korzystanie z ekranów urządzeń elektronicznych powodują rozregulowanie rytmu dobowego. Wykład pokazuje, że konsekwencje takich zaburzeń wykraczają daleko poza problemy ze snem. Coraz więcej badań wskazuje na ich związek z chorobami układu nerwowego, w tym z depresją, chorobą Alzheimera czy zaburzeniami ze spektrum autyzmu.Podczas spotkania omówione zostają także najnowsze odkrycia naukowe dotyczące mechanizmów molekularnych stojących za działaniem zegara biologicznego. Słuchacze dowiadują się, jak rytm dobowy wpływa na funkcjonowanie mózgu oraz w jaki sposób jego zaburzenia mogą przyczyniać się do procesów neurodegeneracyjnych i problemów z regulacją nastroju.Ważną częścią wykładu są również praktyczne wskazówki dotyczące higieny rytmu dobowego. Prelegentka pokazuje, jakie czynniki najczęściej rozpraszają nasz biologiczny zegar i jakie działania mogą pomóc ponownie zsynchronizować organizm z naturalnym rytmem dnia i nocy. Zrozumienie tych mechanizmów może być pierwszym krokiem do poprawy jakości snu, lepszego funkcjonowania poznawczego oraz wsparcia zdrowia mózgu.Wykład łączy najnowszą wiedzę z zakresu biologii molekularnej i neurobiologii z praktycznym spojrzeniem na codzienne funkcjonowanie człowieka, pokazując, jak fundamentalną rolę w naszym życiu odgrywa niewidzialny, lecz niezwykle precyzyjny wewnętrzny zegar biologiczny.dr Magdalena Cieślik – biolog molekularny i biochemik, pracowniczka naukowa w Zakładzie Komórkowej Transdukcji Sygnału w Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego PAN w Warszawie. W swoich badaniach zajmuje się mechanizmami molekularnymi funkcjonowania komórek nerwowych oraz procesami prowadzącymi do ich uszkodzeń, w tym rolą białek i szlaków sygnałowych związanych z neurodegeneracją i stresem komórkowym. Jest autorką i współautorką licznych publikacji naukowych z zakresu biochemii i biologii molekularnej.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpk3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#zdrowie #człowiek #zegarbiologiczny #zegardobowy #cykldobowy #mózg #cieło #organizm #zmęczenie #koncentracja #nastrój #sen #biologia #metabolizm #hormony

Alzheimera Parkinsona Alzheimera ACTH Melatonina Michaela Brausa Per Lutz REM SNC Serotonina grelina Melatonina BAMI CRY Facebook

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 21 wyników dla "REM"

Czy lubi wcześniej wstawać, rano jest energiczny, ma dużo bardzo energii, a wczesnym wieczorem po prostu musi położyć się spać.

Te osoby bardzo długo potrafią funkcjonować wieczorem, osiągają naprawdę najwyższą kreatywność koło godziny 18, czyli stricte po południu i często odczuwają zmęczenie rano.

I to jądro skrzyżowaniowe jest takim master organizerem wszystkiego.

To taki jest szlak siatkówkowo-podwzgórzowy do podwzgórza, do jądra właśnie nadskrzyżowaniowego, który jest tym master regulatorem i tutaj odpowiada za najważniejsze rzeczy.

Melatonina produkcja wieczorem, kortyzol produkcja po przebudzeniu.

Przyspieszenie i wtedy mamy pewność, że właśnie jest to związane z zegarem biologicznym i działa właśnie w tym zegarze.

I tak jak Państwo widzą, to co opowiedziałam, to jest ten główny zegar mózgu, który się znajduje, to jądro nadskrzyżowaniowe, które tak naprawdę jest takim master regulatorem, czyli dyrygentem w naszej orkiestrze.

Do komórek z takim osłabionym lub zmienionym zegarem biologicznym zaliczamy komórki macierzyste, gdyż one mają ten zegar często wyciszony, bo mogą być w stanie spoczynku, a także komórki nowotworowe.

Możemy się bardzo dużo, patrząc tylko na te komórki, odpowiednio tym zegarem manipulując, badać reakcje na stres, wpływ na stres oksydacyjny, na bardzo wiele procesów, które później...

Bardzo fajnym modelem jest właśnie modele z reporterem bioluminescencyjnym Per Lutz.

Ten zegar biologiczny badany jest obecnie w bardzo, bardzo wielu chorobach, na przykład w chorobach neurologicznych i psychiatrycznych, takich jak depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, schizofrenia, zaburzenia ze spektrum autyzmu, modele choroby Alzheimera, w chorobach sercowo-naczyniowych, u myszy z zaburzonym zegarem.

Jak ten zegar wpływa na wszystkie nasze narządy i jaki kluczowe jest prawidłowe działanie zgodnie z zegarem, to wszystkie te zaburzenia zegara, czyli również związane z tym jak śpimy, czy nasz organizm ma odpowiedni czas na regenerację w czasie snu, czy mamy odpowiednią higienę tego naszego życia, wpływa po kolei

Jeżeli ktoś będzie regularnie ćwiczył wieczorem,

Tak, tutaj jeszcze to chyba chciałam jeszcze tylko powiedzieć jeszcze raz, jak bardzo ważny jest ten zegar dla mózgu i jak mózg pracuje w zgodzie z zegarem.

Zwykle po południu wieczorem w zależności od chronotypu bardzo wzrasta kreatywność, a w nocy dochodzi do konsolidacji pamięci oraz czyszczenia z toksyn.

Jesteśmy narażeni cały czas na światło takie w pomieszczeniach, ale tak naprawdę brakuje nam światła słonecznego, który jest najlepszym regulatorem i który najlepiej synchronizuje ten nasz rytm.

Czyli problemy ze snem i regeneracją, brak regularnego snu zakłóca właśnie fazę głębokiego snu i fazę REM, które są kluczowe dla regeneracji neuronów.

Wyższy poziom kortyzolu będzie powodował to, że znów nie będziemy mogli się wieczorem wyciszyć, obniży poziom melatoniny i będziemy mieli gorszy sen.

U tych osób mamy częste wybudzanie się, fragmentaryczny spłycony sen, nasilenie pobudzenia, dezorientację wieczorem, kiedy już człowiek jest bardzo, bardzo zmęczony, a bardzo często dochodzi do takiego zupełnego odwrócenia dnia z nocą.

Inne, które na przykład jak ciśnienie krwi, które wzrasta nam najmocniej rano, powinny być już podawane wieczorem, żeby ich skuteczność była największa rano.

Tutaj szybciutko już Państwu pokażę wszystko, co powiedziałam, jak wziąć w zgodzie z naszym zegarem.

Ostatnie odcinki