Mentionsy

Ale mamy tutaj jednego rekina, który przyćmiewa je wszystkie rozmiarem i to jest rekin z rodzaju Ptychodus.

Takie odważne szacunki mówią, że największe ptychodusy to nawet do 11 metrów mogły dorastać, a takie mniej odważne, takie bardziej powiedzmy oszczędne, spokojne, no to i tak mówią, że największe ptychodusy miały około 9 metrów.

No to to już rzeczywiście są rozmiary takie, że ten Ptychodus mógł spokojnie stanąć w szranki z właśnie jakimś wielkim mozazaurem czy kimś innym, polować spokojnie na nie wiem, kogo tam tylko chciał.

Natomiast Ptychodus jest rekinem przedziwnym.

A teraz jak sobie, no i jak myślimy o tym olbrzymim ptychodusie, no to

On powinien mieć w takim razie wielkie, potężne zęby do na przykład cięcia albo rozszarpywania zdobyczy, a tymczasem zęby Ptychodusów wyglądają mniej więcej tak.

Ale to są właśnie zęby ptychodusów.

No to mamy taki płaski ząb ptychodusa, to są właśnie z Gór Świętokrzyskich okazy.

Więc jednoznacznie widzimy, że Ptychodus miał zęby

I w ogóle Ptychodus został po raz pierwszy opisany na podstawie właśnie zębów.

To znaczy, najpierw znaleziono zęby i wtedy nazwano je Ptychodus.

Więc no nic dziwnego, że stwierdzono, że skoro Ptychodus miał takie uzębienie właśnie durofagiczne, no to też musiał w sumie trochę wyglądać jak ten rogatek.

No, zęby tego ptychodusa całkiem przypominają, też płaskie, mają trochę takich guzków.

No więc od lat, na wszelkich rekonstrukcjach, jak Państwo sobie wygooglacie Ptychodusa, tu jest akurat gatunek Ptychodus mortoni, tych gatunków Ptychodusów to jest cała masa, jest tam jakiś Ptychodus mam...

Maliformis chyba, czy coś, chyba Ptychodus denticrenatus, bardzo dużo ich jest w każdym razie, to one wszystkie będą prezentowane w ten sposób, to znaczy kształt jest rekonstruowany na podstawie porównania właśnie z dzisiejszym rogatkiem, czyli tu nawet proszę zwrócić uwagę, że na tej rekonstrukcji nawet umaszczenie oddaje, umaszczenie dzisiejszego rogatka.

No i tutaj często się tym ptychodusom też takie właśnie wąski czuciowe przy tym ryjku dorabia.

No więc jak się było takim, skoro było tyle tych inoceramów, no to jak się było takim, nie wiem, ptychodusem, a skoro te inoceramy rosły duże, no to też taki ptychodus mógł rosnąć duży, no bo

Skoro ofiary rosły, no to drapieżnik też rósł i dlatego taki Ptychodus mógł osiągać te zawrotne rozmiary.

Skorupiaki, no i mamy właśnie Ptychodusa znowu tutaj zrekonstruowanego na modłę tego rogatka.

Żaden mozazaur o uzębieniu durofagicznym nie był tak ogromny jak rekin Ptychodus, więc to rzeczywiście on był powiedzmy tutaj tym największym wrogiem dla inoceramów wedle tych oczywiście koncepcji.

Co ciekawe, ptychodusy występowały też w Polsce.

Cenoman Turon, tam wcześniej pokazywałem Turon-Koniak, potem jeszcze Santon, Kampan-Mastrych, no to Kamieniołom Odra w Opolu to jest Turon i dzisiaj to już jest w granicach miasta Opola, no i stamtąd tutaj kolega, pan dr Robert Niedźwiecki z Uniwersytetu we Wrocławiu, który się specjalizuje w badaniach rekinów, opisał swego czasu ze swoim współpracownikiem właśnie te zęby Ptychodusów.

A tak wygląda w ogóle dystrybucja ptychodusów w Europie.

No i teraz jakbyśmy sobie chcieli wyjaśnić skąd takie rozłożenie występowania tego ptychodusa w Europie, no to tu mamy mapki paleogeograficzne z różnych etapów późnej kredy.

Widzimy, że na prawej grafice obecność ptychodusów jest zaznaczona kropeczkami z literką P, z prawej jest zaznaczona po prostu takim czarnym właśnie rekinkiem.

No i widzimy, że szczególnie na początku późnej kredy rozwój tych ptychodusów przebiegał bardzo dynamicznie i one pływały w zasadzie wszędzie, bo widzimy właśnie, że były i w europejskiej części Rosji i na Półwyspie Iberyjskim i we Włoszech i w Polsce i w Skandynawii, na południu Skandynawii.

Im dalej w czasie, tym zasięg występowania tych Ptychodusów się zmniejszał, bo już w kampanie w zasadzie ograniczał się powiedzmy tutaj do tej Europy takiej no środkowo-zachodniej.

Cenoman i Turon to jest rzeczywiście taki czas, kiedy te ptychodusy się dynamicznie rozwijały.

Być może to jakby nie dieta inoceramowa odpowiadała tutaj za zmierzch ptychodusów.

I tutaj to rozwikłanie tajemnicy tego, jak wyglądał i czym się żywił Ptychodus, to jest w zasadzie kwestia ostatnich kilku lat na dobrą sprawę i to się bardzo dynamicznie postępują te badania.

No i poza tym, że jakby mamy zęby i się zdarzają nawet całe te szczęki, to można też podejść do badania diety ptychodusów od drugiej strony i to tak całkiem dosłownie, mianowicie badając ich koprolity, czyli skamieniałe odchody.

A to jeszcze są całkiem spore odchody, no więc rzeczywiście to Ptychodus musiał je pozostawić po sobie.

No i tu koledzy przeprowadzili cały zestaw takich bardzo nowoczesnych metod, gdzie chociażby badali, jak Państwo widzą, tomografem komputerowym, mikrotomografem, czyli bardzo dokładnie to, co się we wnętrzu tej kupy Ptychodusa znajduje.

Idealna ofiara dla Ptychodusa.

Te badania są jakby spójne z tym obrazem Ptychodusa jako tego polującego przy dnie durofaga.

No i taką rekonstrukcję też koledzy w pracy załączyli, gdzie znowu ten Ptychodus jest zrekonstruowany, a jakże na wzór tego dzisiejszego rogatka.

Wyszła praca, w której opisano perfekcyjnie zachowane, kompletne szkielety ptychodusów z Górnej Kredy z Meksyku.

Tu jeszcze na zbliżeniu, żebyście Państwo zwrócili uwagę, w ogóle skąd wiemy, że to jest ptychodus tak w ogóle, no to stąd, że oczywiście się zachowały całe te aparaty szczękowe z zębami,

Z jakimi innymi rekinami Ptychodus był najbliżej spokrewniony?

Proszę zwrócić uwagę, że Ptychodus generalnie gdzieś się plasuje tu wokół tych form makroocjanicznych albo tachypelagicznych.

Inoceramami i to by też pokazywało, dlaczego nie ma do końca korelacji między ewolucją jakby różnorodności inoceramów i ptychodusów.

Natomiast jeżeli ktoś sobie wykształci potężne szczęki, w których będą te zęby Ptychodusa działały jak imadło, no to myślę, że nawet taki amonit by tego starcia z tym wielkim rekinem nie przetrwał.

Druga grupa, która w późnej kredzie przeżywała też czas swojej prosperity, na które ptychodusy w toni wodnej mogły polować, to były morskie żółwie.

No i mamy te ptychodusy zrekonstruowane w taki sposób, że one właśnie kształtem odpowiadają.

Ktoś musiał zacząć odżywiać się tymi twardymi ofiarami, no i akurat padło na tego właśnie Ptychodusa.

Więc jakbyście Państwo gdzieś się spotkali z tym Ptychodusem w przyszłości, to czy nie wiem, w internecie gdzieś jakieś rekonstrukcje, bo to wszędzie krąży oczywiście, to pamiętajmy, że

Ptychodus raczej tak, czyli plan budowy takiego bardziej klasycznego rekina, że tak powiem, a nie coś takiego, nie olbrzymi rogatek, tylko raczej żarłacz biały, ale o nieco innym uzębieniu.

Czy tylko te ptychodusy, jak rozumiem, były takim wyjątkiem?

Powiedzmy, że ten ptychodus jako taki pływający w toni wodnej durofag pod tym względem jest czymś niezwykłym.

Także to, co wyróżnia Ptychodusy, to jest tylko, powiedzmy,

Czy ptychodusy były odkryte w Morzu Środkowego Zachodu?

Generalnie tam w Stanach Zjednoczonych, w Centralnych Stanach i Centralnej Kanadzie ptychodusów jest bardzo dużo.

Ptychodusy miały zasięg w tym najlepszym swoim momencie, czyli tam powiedzmy właśnie Cenomanturon, to w zasadzie na całym świecie występowały.

Czy mozozaury mogły polować na ptychodusy jak dzisiejsze orki?

To jest ciekawe, bo postuluje się, że jakby zniknięcie czy zmniejszenie w ogóle różnorodności i zasięgu występowania ptychodusów jakby pokrywa się z pojawieniem się mozozaurów, które miały zęby właśnie durofagiczne.

I się tak postuluje, że być może jak się pojawiły durofagiczne mozozaury, to one wyparły ptychodusy ze swoich nisz ekologicznych.

Ale tak jak mówię, żaden nawet największy globidens nie był tak duży jak większość ptychodusów.

A z drugiej strony, czy jakieś mozozaury mogły polować na ptychodusy?

Czy mamy obecnie podobne rekiny do Ptychodusa?

Jak teraz tak na bieżąco teraz to analizuję, to nawet bym strzelał, gdybym nie miał wiedzy takiej ścisłej, ale tylko taką, powiedzmy, dostał informację, że mamy wymieranie, ale przed wymieraniem żyją ptychodusy i ichtiozaury, to bym prędzej strzelił, że ptychodusy wymrą.

Dwa lata temu nikt nie wiedział, że Ptychodus wyglądał tak, jak wyglądał, a dzisiaj już to wiemy, więc to są wszystko ciekawe tematy.

Belemnity też wchodziły w menu Ptychodusa.

Spokojnie by mogły polować na nie Ptychodusy.

Zapraszam obejrzeć sobie, dotknąć, pomacać Ptychodusa po wiadomo czym.