Mentionsy

żeby porozmawiać sobie o pierwszym waleniu z eocenu z Polski i jednocześnie najstarszym waleniu w ogóle znanym z Polski, bo no dzisiaj to wiemy, że możemy w zasadzie powiedzieć, że na terenie Polski, bo w Bałtyku żyje mor świni.

Natomiast to jest znalezisko sprzed 38 milionów lat, czyli z epoki eocenu.

Właśnie w osadach eocenu to są takie osady zielone, piaski, piaskowce, pełno jest tam glaukonitu, takiego charakterystycznego zielonego minerału, który się w płytkich wodach wytrąca i występują tam właśnie złoża bursztynu.

Ukraina ma na tyle dużo skał zeocenu na swoim terenie, że oni mają bardzo dużo

Pewna grupa ssaków zaczęła się przystosowywać do życia w morzach i to były właśnie walenie, a konkretnie ta najpierwotniejsza grupa waleni, ona tak jak tu jest napisane, nazywa się archaeoceti.

Natomiast archeoceti to po polsku byśmy to po prostu przetłumaczyli jako pra-walenie dosłownie i to są te wszystkie grupy właśnie pierwotne.

Tutaj już, mimo że to są tylko takie czarne kontury przedstawiające mniej więcej, jakie te formy miały kształt, no to już widzimy, że na tym etapie te archeoceti są dosyć podobne kształtem do mozozaurów czy chociażby ichtiozaurów.

Eo to jest eocen.

No i widzimy, że tu jeszcze paleocen, eocen, ta krzywa temperatur była, o, pardon, była

Na to się mówi, że to jest jeszcze takie eoceńskie, a szerzej nawet paleoceńsko-eoceńskie optimum termiczne czy optimum klimatyczne.

Zobaczyli, jak tutaj kreda wyglądała, to ta krzywa tam też poszłaby w górę, ale na pewno te warunki klimatyczne w Eocenie, te trzydzieści parę milionów lat temu, czy nawet czterdzieści milionów, czy no prawie, że trzydzieści milionów lat temu, były dużo bliższe temu, co było w erze mezozoicznej, niż temu, co jest dzisiaj.

Wachnięcie w dół poważne tej krzywej jest mniej więcej w okolicach granicy Eocen-Oligocen, te powiedzmy tam 34 miliony lat temu, czy 33 miliony lat temu dzisiaj, kiedy to miały miejsce zlodowacenie antarktyczne.

I mniej więcej na przełomie eocenu i oligocenu ta Ameryka Południowa się oderwała od Antarktyki i powstała cieśnina Drake'a, co sprawiło, że

Na moment jest podwyższenie, ale to jest też nie do porównania z tym, co było w Eocenie, prawda?

W Eocenie dużo cieplej, no a od końcówki Miocenu to już w zasadzie tutaj idzie do tych czasów dzisiejszych.

Natomiast zanim do tego doszło, bo my dzisiaj na tym eocenie się skupiamy, no to już mieliśmy te w pełni wodne walenie, czyli mieliśmy te pelagiceti i tutaj te formy pierwsze z tych całkowicie wodnych waleni, tych pelagiceti, to nie byli ani przedstawiciele zębowców,

Skoro warunki w tych morzach kredowych i eoceńskich były zbliżone, klimat był zbliżony,

I większość bazylozaurów, większość tych eoceńskich Pelagiceti wyglądała tak jak Dorudony.

No natomiast trzeba pamiętać, że tych eoceńskich bazylozaurydów było wiele rodzajów.

Bo to był takie wprowadzenie, żebyśmy po prostu wiedzieli, gdzie mniej więcej na tym drzewie jesteśmy, no bo skoro to jest eocen, to nasze znalezisko, no to też będziemy gdzieś pewnie się do tych bazylozaurydów odnosili.

To są miejsca, gdzie występują osady tego morskiego eocenu.

Tam raczej, no powiedzmy, że w klifach gdzieś nad morzem można ten eocen znaleźć, ale tak to raczej na niżu polskim poza tą Lubelszczyzną te osady eocenu są z wierceń po prostu geologicznych znane.

Ale już w eocenie, nawet jeśli ta Wołynia z Morawią się jeszcze nie połączyła,

No i oczywiście znamy ten bursztyn bałtycki, tu mamy u nas ten bursztyn właśnie eoceński również na Lubelszczyźnie, no a później w Oligocenie, to się jeszcze w Ukrainie na przykład są bardzo bogate złoża bursztynu, ale to już z tej epoki, kiedy już mieliśmy tą zmianę klimatu i się trochę chłodniej zrobiło.

To jest profil geologiczny, tutaj powiedzmy tego, jak wygląda ten eocen we wschodniej Polsce i w okolicach Lubartowa odsłaniają się skały tzw. formacji z siemienia.

Ale w nadkładzie kopalni jest właśnie eocen formacji z siemienia.

No ale ta sama formacja występuje właśnie w okolicach Lubartowa i ona jest dosyć dobrze wydatowana za pomocą mikroskamieniałości na granicę takich dwóch jednostek eocenu, które się nazywają Bartonem i Priabonem.

Dowodem tego niech będzie to, że oprócz bursztynu w tych skałach formacji z siemienia występują takie dosyć spore pnie drzew i kłody drewna eoceńskiego.

Zwykle wokół jest pełno też na plaży tego materiału roślinnego, takich, jak to się w geologii mówi, fitoklastów, czyli po prostu połamanych fragmentów drewna, no bo rzeczywiście taki jest po prostu mechanizm rozkładania tego materiału i w EOC nie było tak samo.

Większość delfinów dzisiaj jest rybożercami, natomiast w Eocenie to już można było być rybożercami do sześcianu, bo zaraz po wymieraniu kreda paleogen

Ale to rekiny tutaj stały, powiedzmy, były głównymi rybakami w tym eoceńskim

Tak, czyli można powiedzieć, że te dzisiejsze formy mają przodka w zwierzęciu, które w eocenie było jakimś kuzynem Bazylozaura.

Teraz chcemy z doktorem Gazdą też takie analizy geochemiczne.