Mentionsy
1130. Czy to nasza wojna? / Magdalena El Ghamari i Jerzy Marek Nowakowski
Rozmowa Jerzego Marka Nowakowskiego z Magdaleną El Ghamari w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [31 marca 2026 r.]Od momentu odkrycia złóż ropy naftowej losy świata nierozerwalnie splatały się z sytuacją na Bliskim Wschodzie. Historia uczy nas, jak bolesna może być ta zależność – wystarczy wspomnieć kryzys naftowy lat 70. czy rok 1956, gdy nacjonalizacja Kanału Sueskiego doprowadziła do interwencji Francji i Wielkiej Brytanii. Fakt, że USA zablokowały wówczas tę akcję, na zawsze zmienił układ sił, kładąc kres mocarstwowym ambicjom obu europejskich krajów.Dziś, po ataku USA i Izraela na Iran geopolityka znów ogniskuje się wokół Bliskiego Wschodu i „wąskich gardeł” globalnego handlu: cieśnin Ormuz i Bab al-Mandab. Iran, przygotowany do konfrontacji lepiej niż USA, wykorzystuje te strategiczne punkty jako kartę przetargową, wciągając świat w orbitę swojego konfliktu. To zupełnie inna sytuacja niż ta, w której znajduje się Ukraina, niemająca podobnych narzędzi nacisku. Niemniej jednak skutki tej wojny – zarówno te doraźne, jak i dalekosiężne – dotykają nas wszystkich.Zatem pytamy: jakie są szanse na szybki pokój? Czy ten konflikt był nieuchronny? Czy Iran rzeczywiście stanowi takie zagrożenie, jak twierdzą Izrael i USA? Wreszcie: jak ta sytuacja wpłynie na Europę, Globalne Południe i walczącą Ukrainę?Na te i inne pytania spróbują odpowiedzieć nasi goście: Jerzy Marek Nowakowski oraz Magdalena El Ghamari.Dr Magdalena El Ghamari – doktor nauk społecznych w obszarze nauk o obronności (2013), pracowniczka naukowo-dydaktyczna Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych (INPiSM). Zajmuje się badaniami nad terroryzmem, propagandą i rekrutacją w organizacjach terrorystycznych, procesami radykalizacji i ekstremizmu oraz problematyką regionu MENA (religia i kultura świata arabsko-muzułmańskiego). Jest członkinią m.in. Radicalisation & Extremism Advisory Board (RAN) oraz Society for Libyan Studies (The British Academy), a także stowarzyszenia kombatantów misji pokojowych ONZ. W latach 2017–2020 była stypendystką Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; pełni funkcje eksperckie m.in. w obszarze ekstremizmu islamskiego i bezpieczeństwa wewnętrznego. W latach 2023–2025 pracowała jako profesorka wizytująca w Heidelberg Skopje (Macedonia). Równolegle działa jako niezależna międzynarodowa ekspertka i szkoleniowiec dla instytucji krajowych i międzynarodowych (m.in. FRONTEX, CEPOL, UNESCO, KFOR, EULEX), prowadząc szkolenia dotyczące środowiska operacji oraz obszaru arabsko-muzułmańskiego, w tym w kontekstach takich jak Afganistan, Irak, Kosowo i Libia.Jerzy Marek Nowakowski – historyk i dyplomata, analityk oraz komentator spraw międzynarodowych. W latach 1997–2001 był podsekretarzem stanu w KPRM i głównym doradcą ds. zagranicznych premiera Jerzego Buzka. Pełnił funkcję ambasadora RP na Łotwie (2010–2014) oraz w Armenii (2014–2017). Jest związany ze środowiskiem analitycznym i eksperckim; kieruje Akademickim Centrum Analiz Strategicznych przy Akademii Sztuki Wojennej (powołany na stanowisko dyrektora w 2025 r.)Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #wojna #Ormuz #ropanaftowa #bliskiwschód #iran #izrael #usa #nowakowski #ElGhamari
Szukaj w treści odcinka
Czy Iran się rozpadnie?
Nie i tak jak jakiś czas temu widzieliśmy się tutaj w tym rozszerzonym gronie trzyosobowym, dalej moje stanowisko jest takie, że zabicie głowy hydry nie zmienia faktu i nie ustępuje tutaj kwestii rozpadu Iranu, islamskiej republiki Iranu, reżimu, który jest bardzo wielowymiarowy.
Iran nie upadnie?
Kiedy powstaje Islamska Republika Iranu, chcielibyśmy widzieć.
I czy Iran faktycznie jest tym, za co go mamy?
Tak naprawdę, no to pamiętajmy o tym, że Iran jest w dużej mierze, że nasze korzenie cywilizacji europejskiej są w dużej mierze właśnie na obszarze Iranu.
Języki duża część naszych przodków stamtąd przywędrowała, ale trzymając się polityki czytamy, że jednak wewnątrz elity władzy w Iranie powstały jakieś tarcia pomiędzy...
To wszystko, ta kwestia chociażby odporności społecznej, kwestii społeczeństwa i nawet jeżeli te podziały istnieją i funkcjonują, one powodują i z perspektywy Iranu, czy właśnie tutaj strona prezydenta Pezeszkiana, czy strażników Korpusu Rewolucji,
Zdajemy sobie sprawę, że region, w ogóle region jest bardzo trudny, bo jakbyśmy go nie nazywali Bliski Wschód, Arabska Azja, Zachodnia Azja, Zachodnia, Daleki Wschód, to proszę pamiętać, że te sieci kontaktów chociażby strażników Korpusu Rewolucji to nie tylko Iran.
Spycha te kraje w objęcie Iranu.
No i Iran zażądał, w zasadzie wczoraj miało być ultimatum, żeby potępić atak na uniwersytet w Iranie i żeby strona amerykańska przeprosiła.
I Liban kazał, znaczy ekspulsował ambasadora Iranu.
To znaczy to są nasze tereny, więc wchodzimy w bardzo delikatną rozmowę i bardzo trudną, bo tu już nie chodzi o Iran.
A do tego ta propaganda, te klocki Lego, absolutny majstersztyk narracji, który przesuwa szalę, przynajmniej opinii publicznej, na stronę broniącego się Iranu, nawet jeśli w pierwszych dniach mieliśmy zupełnie inną optykę.
No więc jak się wypisze, no to nagle te wszystkie kraje, które zainwestowały w bazy amerykańskie, we współpracę, darowały temu Trumpowi, a to samolot na 400 milionów, a to pudła złota i tak dalej, nagle zostaną gołym dena na huraganie, bo Iran niewątpliwie będzie chciał się odegrać.
Możliwości Kataru, Bahrainu, walki z Iranem są powiedzmy nie największe, mówiąc bardzo łagodnym językiem.
Teraz mamy problem dla całego świata, bo Iran postawił w gruncie rzeczy żądanie, uznania, że cieścina Ormus to jest cieścina, jest własnością Iranu.
Iran będzie pobierał my to.
W porównaniu z tym, co może nas czekać, chodzi właśnie o to, jak Iran jest ulokowany, chodzi o cieślinę Ormus, chodzi wielokrotnie, tutaj też Pan Ambasador mówił, o cieślinie Bab el-Mandab.
Ta wyspa Charko, o której też wszystkie polskie media i specjaliści, eksperci od Iranu się wypowiadają, tak jest kluczowa, ale transport, logistyka.
Czy to jest wojna z OPEC, a nie Iranem.
To jest układ sieciowy, skostniały, układ, który jest powiązany rodzinnie i finansowo, który ma gigantyczne zaplecze finansowe poza Iranem.
De facto nie mogą nic zrobić, to znaczy myślę, że Stany Zjednoczone nie zapraszają ich do wspólnej kooperatywy, Iran zupełnie nie.
Szczególnie tych na terytorium Iranu, bo myślę, że tutaj najwięcej też informacji.
A Iran?
Z Iranu, ale będzie to pewna droga.
I może trzy tygodnie temu śmialibyśmy się z operacji lądowej w Iranie,
Kiedy Trump użyje broni atomowej w Iranie?
Albo Iran użyje, ale jego bronią atomową mogą być zakłady odsalania wody.
Więc tak naprawdę ja nie wiem, czy wojna w Iranie jest dzwonkiem alarmowym, czy trąbą pogrzebową.
Oczywiście, oczywiście i wydaje mi się, że o kobietach w Iranie możemy mówić bardzo dużo.
Dlatego możemy o nich bardzo wiele mówić, na pewno są tymi heroinami, tymi walczącymi, nie tylko w Iranie.
Iran był jednym z niewielu krajów, gdzie nie rządziły kobiety.
Nie chcę tego nawet nazywać wolnością, bo teraz to jest walka o przetrwanie z perspektywy Iranu.
Iran nie wykorzystał w swojej sytuacji, już nie dojdzie do zmiany władzy.
On będzie chciał, powinien, a tego nikt mu nie wejdzie w głowę, szanowni państwo, powinien uciekać już z tego Iranu.
Ale jakby Amerykanie nawiali, to nagle Izrael staje twarzą w twarz ze stumilionowym Iranem ziejącym chęcią zemsty, tak?
No nie no, Izrael nie bardzo może skończyć, bo Izrael stanie wobec zemsty Iranu na różne sposoby.
Izrael nie zawaha się przez sekundę, jeżeli będzie groził mu jego egzystencji, a może zagrozić jego egzystencji przeciwnik, jeżeli Iran zostanie zostawiony, to co Izraelczycy zrobią?
Prezydent Perashkian stwierdził, że Iran jest gotowy zakończyć wojnę, a żąda gwarancji.
Ale mówią dwa Irany.
Jeden Iran mówi rakietami Hutu.
Ostatnie odcinki
-
1132. Węgry… / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr S...
20.04.2026 12:21
-
1131. NATO bez USA? / Jerzy Marek Nowakowski i ...
10.04.2026 09:21
-
1130. Czy to nasza wojna? / Magdalena El Ghamar...
08.04.2026 08:28
-
1129. Poglądy vs wybory młodych - Debata „Środy...
02.04.2026 08:07
-
1128. Po co badać Japonię? Japonistyka a humani...
30.03.2026 08:05
-
1127. Moskwa przy stole i nie tylko / Jerzy Mar...
26.03.2026 09:37
-
1126. Unia Europejska i NATO - czy to sezon na ...
20.03.2026 10:32
-
1125. Restytucja dóbr kultury w praktyce / Elżb...
18.03.2026 11:03
-
1124. Czego chce Donald Trump? - Magdalena El G...
12.03.2026 09:53
-
1123. MAM TAK SAMO – o migracji, relacjach i pr...
10.03.2026 09:09