Mentionsy
1125. Restytucja dóbr kultury w praktyce / Elżbieta Przyłuska
Wykład Elżbiety Przyłuskiej w ramach Kawiarni Naukowej Festiwalu Nauki w Warszawie [16 marca 2026 r.]Zapraszamy na spotkanie z Elżbietą Przyłuską, która zajmuje się poszukiwaniem i odzyskiwaniem dóbr kultury utraconych na skutek II wojny światowej.Polskie kolekcje artystyczne już od pierwszych dni wojny były polem walki o strefę wpływów między przedstawicielami najwyższych władz III Rzeszy. Straty w ruchomych dobrach kultury poniesione przez Polskę szacowane są na ponad 516 tys., same muzea pozbawione zostały w przybliżeniu 50 proc. swoich zbiorów, straty bibliotek ocenia się na 70 proc. stanu przedwojennego. Szacunki te są jednak z całą pewnością zaniżone, ponieważ dokumentacja kolekcji i bibliotek zwykle była również rekwirowana lub celowo niszczona. Straty wojenne lub dzieła sztuki skradzione współcześnie odnajdują się na całym świecie – tak w kolekcjach publicznych, jak i prywatnych. Jak w praktyce wygląda poszukiwanie dzieł sztuki i ich odzyskiwanie? Jakie najcenniejsze zabytki udało się do tej pory odzyskać? – dowiemy się w trakcie spotkania.Elżbieta Przyłuska - absolwentka historii sztuki i filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim; główny specjalista ds. odzyskiwania strat wojennych z zagranicy w Departamencie Dziedzictwa Kulturowego MKiDN (Wydział ds. Restytucji Dóbr Kultury); zajmuje się prowadzeniem spraw restytucyjnych, pozyskiwaniem dokumentacji, prowadzeniem kwerend, opracowywaniem wniosków restytucyjnych, prowadzeniem poszukiwań strat wojennych; autorka artykułów popularnonaukowych i redaktorka językowa książek o sztuce; zainteresowana w szczególności stratami w dziedzinie rzemiosła artystycznego i rzeźby, a także obiektami zagrabionymi na wschód; prowadziła sprawy restytucji m.in. takich dzieł sztuki, jak: strzelba Wincentego Krasińskiego – zwrot w 2022 r. z USA; obiekty zoologiczne z Muzeum i Instytutu Zoologii PAN – zwrot w 2022 r. z Austrii; „Madonna z Dzieciątkiem” z kolekcji Lubomirskich w Przeworsku – zwrot w 2023 r. z Japonii; 73 dokumenty pergaminowe – zwrot w 2025 r. z Niemiec.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#kultura #historia #sztuka #dziedzictwo #muzea #obrazy #skarb #historiasztuki
Szukaj w treści odcinka
Tak więc ta wiedza o tych pół miliona strat wojennych to jest taka wiedza tak naprawdę cząstkowa, a też jeśli chodzi o udokumentowane straty wojenne już na ten moment, to Ministerstwo Kultury prowadzi bazę strat wojennych, w której zarejestrowanych jest
Tak, rzeczywiście można powiedzieć, że to czym my się zajmujemy dziś jako Wydział, jako Ministerstwo Kultury, jako Wydział Restytucji, to jest właściwie kontynuacja prac rozpoczętych już w czasie II wojny światowej przez Karola Estreichera i jego zespół.
Poszukujemy też obiektów utraconych współcześnie, czyli na przykład skradzionych z kolekcji, bo też Ministerstwo Kultury prowadzi drugą bazę, w której właśnie odnotowywane są, rejestrowane są obiekty, które zostały skradzione już po II wojnie światowej.
Jeśli chodzi o obiekty wcześniej odzyskiwane, to trudność w zbieraniu statystyk jest też podyktowana tym, że przed 2017 rokiem stratami wojennymi, odzyskiwaniem ich zajmowały się dwie instytucje, Ministerstwo Kultury i Ministerstwo Spraw Zagranicznych.
Ostatnie odcinki
-
1132. Węgry… / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr S...
20.04.2026 12:21
-
1131. NATO bez USA? / Jerzy Marek Nowakowski i ...
10.04.2026 09:21
-
1130. Czy to nasza wojna? / Magdalena El Ghamar...
08.04.2026 08:28
-
1129. Poglądy vs wybory młodych - Debata „Środy...
02.04.2026 08:07
-
1128. Po co badać Japonię? Japonistyka a humani...
30.03.2026 08:05
-
1127. Moskwa przy stole i nie tylko / Jerzy Mar...
26.03.2026 09:37
-
1126. Unia Europejska i NATO - czy to sezon na ...
20.03.2026 10:32
-
1125. Restytucja dóbr kultury w praktyce / Elżb...
18.03.2026 11:03
-
1124. Czego chce Donald Trump? - Magdalena El G...
12.03.2026 09:53
-
1123. MAM TAK SAMO – o migracji, relacjach i pr...
10.03.2026 09:09