Mentionsy
Nowy budżet UE. O co toczy się gra?
Czym są Wieloletnie Ramy Finansowe Unii Europejskiej i dlaczego już dziś warto śledzić prace nad budżetem UE po 2027 roku? Rafał Rykowski rozmawia z Krzysztofem Mrozkiem, Dyrektorem Programu Fundusze Europejskie dla Klimatu w Polskiej Zielonej Sieci o najważniejszych kwestiach nowej perspektywy finansowej: centralizacji, konkurencyjności, transformacji energetycznej, ochronie środowiska i roli organizacji społecznych.
Rozdziały (6)
Krzysztof Mrozek przedstawia Unii Europejskiego budżetu, jego znaczenie dla Polski i wątpliwości dotyczące jego przygotowania.
Rozważania nad konfliktami między beneficjentami a płatnikami, nowymi priorytetami i nowymi źródłami dochodów Unii Europejskiej.
Analiza priorytetów Polski w budżecie, w tym inwestycje w klimat, środowisko i społeczeństwo, oraz kwestia centralizacji zarządzania funduszami.
Opis krytycznych aspektów propozycji Komisji Europejskiej, w tym likwidacji funduszu sprawiedliwej transformacji i programu LIFE.
Wnioski i propozycje Grupy MFFPL, a także potrzeba kontynuacji walk o priorytety Polski w budżecie Unii Europejskiej.
Plan partnerstwa dla nowego budżetu UE ma kluczowe obszary polityki, takie jak regiony, bezpieczeństwo, transformacja energetyczna i ochrona przyrody. Polska Zielona Sieć pracuje nad jego programowaniem.
Szukaj w treści odcinka
ramach finansowych Unii Europejskiej, które budzą szereg wątpliwości, jeżeli chodzi o to nowe rozdanie, bo w tym roku będziemy mieli nowe zasady rozdzielania pieniędzy unijnych i właśnie o tym opowie Krzysztof.
To może zacznijmy od samych początków, czyli w zasadzie od tego, czym są te wieloletnie ramy finansowe Unii Europejskiej.
Wieloletnie ramy finansowe nazywamy potocznie budżetem Unii Europejskiej, dlatego że to jest taki siedmioletni plan finansowy Unii Europejskiej.
bo to nie tylko plan finansowy Unii na 7 lat, ale to też jej główna polityka inwestycyjna.
Za pośrednictwem wieloletnich ram finansowych, nazywajmy go dalej w naszej rozmowie unijnym budżetem, żeby było łatwiej, ale za jego pośrednictwem realizujemy cele Unii Europejskiej.
które wynikają z dyrektyw, rozporządzeń, a przede wszystkim z ramy prawnej Unii Europejskiej, czyli z traktatów, na podstawie których funkcjonujemy.
Dla Polski znaczenie funduszy europejskich, znaczenie budżetu Unii Europejskiej jest fundamentalnie ważne, dlatego że Polska jest największą beneficjentką funduszy.
Od przystąpienia do Unii Europejskiej ponad 20 lat temu otrzymaliśmy z Unii Europejskiej ponad 1,145 miliardów złotych.
Oczywiście my też wpłacamy do Unii Europejskiej.
To jest argument, który często podnoszą przeciwnicy Unii Europejskiej, że przecież my też płacimy, więc wcale nie jesteśmy takim znowu beneficjentem.
czyli nasze saldo uczestnictwa w Unii Europejskiej to jest 750 miliardów złotych.
750 miliardów złotych, które wpłynęły do Polski z Unii Europejskiej zostały tutaj na miejscu zainwestowane dekarbonizując naszą gospodarkę, zmieniając naszą energetykę, poprawiając jakość transportu publicznego, rozwijając nasze przedsiębiorstwa.
Kolejny budżet Unii Europejskiej, tak jak powiedziałem, nominalnie rekordowy, choć jeżeli wziąć pod uwagę inflację, konieczność spłaty zadłużenia wynikającego z instrumentu odbudowy po pandemii, no to te środki są porównywalne jak w poprzedniej, tej kończącej się teraz siedmiolatce na lata 2021 roku.
No właśnie, bo na pewno przy takim planowaniu, przy tak ważnej kwestii jak budżet Unii Europejskiej, jak uznaliśmy już, że w uproszczony sposób będziemy o tym mówić, na pewno rysują się jakieś wyzwania i napięcia w planowaniu tej najbliższej siedmiolatki.
Komisja Europejska pokazała propozycję budżetu w lipcu ubiegłego roku i zaczęły się prace nad opiniami w Parlamencie Europejskim, negocjacje na Radzie Europejskiej, czyli zebraniu naszych liderów politycznych poszczególnych państw Unii Europejskiej.
uboższymi regionami, a zamożniejszymi na wspólną politykę rolną i te kwestie, które dotychczas były finansowane z Unii Europejskiej.
Jest jeszcze jedna kwestia, kwestia, którą wprowadziła do dyskusji polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w ubiegłym roku w bardzo ciekawy sposób, znaczy nowe zasoby własne.
Budżet Unii Europejskiej to nie są tylko składki państw członkowskich.
Albo opłata od cudzoziemców za wjazd na teren Unii Europejskiej, czyli taka mini-visa dla wszystkich podróżujących, takie rozwiązania jak znamy ze Stanów Zjednoczonych czy od niedawna z Wielkiej Brytanii.
Te środki miałyby bezpośrednio zasilać budżet Unii Europejskiej.
I one teraz lądują w naszym budżecie, żeby część z nich była przeksięgowywana do budżetu Unii Europejskiej.
One finansowały działanie naszego państwa, a teraz miałyby finansować budżet Unii Europejskiej, część z nich by wróciła oczywiście w ramach unijnych dotacji.
Beneficjenci versus płatnicy, nowe priorytety versus stare priorytety i nowe zasoby własne, skąd je wziąć i jak sfinansować budżet Unii Europejskiej.
No i dla Polski ten budżet to jest wielka szansa na wsparcie kluczowych inwestycji energetycznych, rozwoju regionów przygranicznych, co staje się nowym priorytetem Unii Europejskiej.
One też przez lata, zanim my dołączyliśmy do Unii Europejskiej, wychodziły sobie pewne ścieżki w unijnych korytarzach i im jest łatwiej pozyskiwać te środki.
Więc teraz skomasowanie środków na konkurencyjność, na ten nowy priorytet na poziomie Unii Europejskiej, bez żadnego mechanizmu wsparcia naszego regionu, jest dla nas bardzo niebezpieczne.
które Polska przedstawia jako stanowisko negocjacyjne na poziomie Unii Europejskiej.
Druga, też z Komisją Europejską wypracowaliśmy poradnik, w jaki sposób fundusze europejskie powinny wspierać energetykę obywatelską w taki sposób, żeby ona pomagała realizować cele społeczne Unii, czyli na przykład zwalczać ubóstwo energetyczne, czy zapewniać dostępne mieszkalnictwo.
To są konkrety, które teraz opatrzone logiem Unii Europejskiej zaczynają funkcjonować w obiegu.
Więc my dostrzegamy potrzebę takiego holistycznego podejścia do budżetu Unii Europejskiej, dlatego współpracujemy, dlatego tworzymy w tej chwili listę naszych postulatów.
ale właśnie powinno uwzględniać kwestie zielonych inwestycji i tutaj również mam takie wrażenie, wspieramy polski rząd, który chyba to już rozumie na poziomie Unii Europejskiej, gdzie ta kwestia cały czas jest nowa, więc podnosimy ją w naszych działaniach rzeczniczych.
Niektórzy mówią, że on jest jak Krajowy Plan Odbudowy, ale to nie jest do końca prawda, choć faktycznie będzie składał się z reform i inwestycji zaplanowanych tam i zatwierdzonych potem na poziomie Unii Europejskiej przez państwa członkowskie w Radzie Europejskiej.
Ostatnie odcinki
-
Sprawiedliwa transformacja po 2027 roku. Co dal...
20.05.2026 05:24
-
Nowy budżet UE. O co toczy się gra?
14.05.2026 12:07
-
Społeczny Fundusz Klimatyczny, czyli szansa dla...
15.12.2025 08:45
-
Edukacja klimatyczna i sprawczość. Jak uczyć o ...
03.12.2025 11:57
-
Gmina, która wyszła na słońce. Pawłowice i ich ...
25.11.2025 13:15
-
Sieć Doradców Zielone Fundusze – jak zdobyć wsp...
12.11.2025 13:04
-
Mniej plastiku, więcej sensu. Jak organizować w...
25.08.2025 09:15
-
W świecie, który się zmienia: o bioróżnorodnośc...
18.08.2025 13:25
-
Transformacja energetyczna i lokalny aktywizm w...
10.07.2025 15:19
-
Kiedy drzewo przestaje być drzewem - czyli jak ...
07.05.2025 12:56