Mentionsy

Tak, Rosja traci wpływy na Kaukazie, aczkolwiek nie na całym Kaukazie Południowym, tylko w Armenii i w Azerbejdżanie.

On inaczej wygląda w każdym z tych trzech krajów i tutaj, jeśli pozwolisz, musielibyśmy się chwilę przy Azerbejdżanie, potem Armenii, Gruzji zatrzymać.

Ale w tych dwóch innych krajach, o których mówimy, w Armenii i Azerbejdżanie, które były bardzo związane z Rosją i to historycznie, wygląda sytuacja zupełnie inaczej.

Trochę mamy taki jeden czynnik, który sprawiał, że przez te 30 lat po rozpadzie Związku Sowieckiego Moskwa mogła utrzymywać wpływy i na Azerbejdżan i na Armenię i ten instrument nazywał się Górski Karabach.

Czyli konflikt ormiańsko-azerbejdżański, takie parapaństwo, które powstało po wojnie ormiańsko-azerbejdżańskiej z przełomu lat 80. i 90., które Azerbejdżan przegrał.

Więc można powiedzieć, że było to drugie państwo ormiańskie na terytorium, które było uznawane międzynarodowo, trzeba to podkreślić, także przez Polskę jako część terytorium Azerbejdżanu właśnie.

No i w roku 2000 jesienią doszło do niespodziewanej wojny, to znaczy Azerbejdżan wsparty przez Turcję, tutaj o tym czynniku tureckim będziemy musieli

Trochę szerzej powiedzieć za chwilę, ale Azerbejdżan tę wojnę ku zaskoczeniu wszystkich, przede wszystkim Ormian, wygrał, odzyskał kontrolę nad Górskim Karabachem.

Azerbejdżan nie napadnie na Armenię w związku z sojuszem Armenii z Rosją i też tym, że jednak spora część wydatków budżetowych ormiańskich szła właśnie na armię.

Natomiast okazało się, że ta niespodziewana, bardzo szybko rozstrzygnięta wojna spowodowała sukces Azerbejdżanu.

Wsparta właśnie sojuszem z Turcją, a tym samym także to się przełożyło na spadek wpływów rosyjskich zarówno w Azerbejdżanie, które były mniejsze, ale przede wszystkim w Armenii.

No ale tak jak łatwiej jest mi zrozumieć, dlaczego Azerbejdżan się tak wyrywa, no bo ma siłę, ma pieniądze, ma...

Azerbejdżan bardzo się wzbogacił w ciągu ostatnich kilkunastu lat dzięki złożom gazu, a z drugiej strony był wspierany przez Turcję.

Pamiętajmy też, że Armenia jest państwem, które cały czas mimo procesu pokojowego, który trwa, o którym pewnie sobie za chwilę powiemy więcej, procesu pokojowego między Azerbejdżanem, Armenią i Armenią, Turcją.

Armenia jest krajem, który z czterech sąsiadów ma cały czas zamkniętą granicę i z Turcją i z Azerbejdżanem.

Czyli mamy granice Azerbejdżan, Armenia, potem Turcja, także eksklawa azerbejdżańska w Nahiczewaniu.

Mianowicie Azerbejdżanowi nie podoba się preambuła do konstytucji ormiańskiej, która odnosi się do deklaracji o niepodległości Armenii, która, jak twierdzą Azerowie, kwestionuje integralność terytorialną państwa azerskiego.

Ale też Ormianie uważają, że niesprawiedliwe było oddanie jeszcze w latach dwudziestych przez bolszewików Karabachu jako część sowieckiego Azerbejdżanu.

Na których zależy stronie azerbejdżańskiej zostaną usunięte i dojdzie do normalizacji w pełni tego słowa znaczeniu relacji Armenii z Azerbejdżanem.

W ostatnich 20 latach przejęła sporą część ważnych aktywów, takich srebr rodowych gospodarki ormiańskiej, no i pozostaje dla Armenii Rosja kluczowym partnerem gospodarczym, więc te instrumenty silnego wpływu Rosji w Armenii, one cały czas istnieją, natomiast co nie zmienia faktu, że to co się już wydarzyło, to jest ogromna zmiana, czyli podsumowując krótko, mamy spadek wpływów Rosji w Armenii w Azerbejdżanie, a zarazem mamy wzrost, w szczególności w Azerbejdżanie,

Dla mnie jest to wielka porażka Putina, bo tak w Azerbejdżanie to możemy sobie...

Czyli eksport, wydobycie, eksport ropy w Azerbejdżanie, który sprawił, że Azerbejdżan zyskał też tą poduszkę ekonomicznego bezpieczeństwa.

Wzmożyło, podniosło napięcie między Baku a Moskwą i też pewnie przyczyniło się do tego, że Azerbejdżan jeszcze bardziej odsunął się od Moskwy.

Tutaj w szczególności w ostatniej, podczas niedawnego spotkania na szczycie w Dushanbe w Tadżykistanie, kiedy doszło do rozmowy prezydenta Aliyeva i Hama Aliyeva, prezydenta Azerbejdżanu z Władimirem Putinem, gdzie może nie wprost,

Ono spowodowało dalszy regres, jeśli chodzi o nastroje antyrosyjskie w Azerbejdżanie.

Ja byłem w Azerbejdżanie kilka, dwa albo trzy miesiące po katastrofie tego azerbejdżańskiego samolotu.

Więc to spowodowało, że nie najlepszy już wtedy wizerunek Rosji w Azerbejdżanie.

Nie wiem czy to jest sowieckie, ale tego typu myślenie i porządek polityczny, który jest w Azerbejdżanie, pomimo tego oni stają się coraz bardziej antyrosyjscy.

To też warto powiedzieć trochę dla osób, które nie są ekspertami od regionu, ale o ile Armenia jest krajem demokratycznym, to Azerbejdżan właściwie nieprzerwanie pozostaje krajem autorytarnym.

Natomiast to, że Azerbejdżan wygrał drugą wojnę karabaską, trochę zmywając taką traumę narodową związaną z przegraną w pierwszej wojnie karabaskiej, to sprawiło, że on stał się znacznie bardziej popularny.

To, co zaczął trzy lata wcześniej, czyli dokończył to jednoczenie Karabachu, pozbywając się Rosjan z Karabachu z resztą Azerbejdżanu, to wzmocniło jego poparcie, a z drugiej strony on wykorzystał problemy rosyjskie, to, że Rosja na Ukrainie ugrzęzła.

Vance'a i taką ofensywę amerykańską i zresztą w Armenii i w Azerbejdżanie.

Myślę, że te wpływy amerykańskie, przynajmniej w tej części Kaukazu Południowego, w Armenii i w Azerbejdżanie, one rosną.

I sam fakt, że to była pierwsza od uzyskania czy odzyskania niepodległości przez Azerbejdżan i Armenię wizyta tej rangi polityka amerykańskiego, też jest tego przykładem.

Do pogromów Ormian na terytorium dzisiejszego Azerbejdżanu, ale też ta druga strona ormiańska też nie była często bez winy.