Mentionsy

W jakim stanie jest dzisiaj Iran?

My, czyli Warsaw Freedom Institute, pierwszy polski niezależny think tank czy action tank, mieliśmy konferencję razem z prestiżowym amerykańskim think tankiem American Enterprise Institute i rozmawialiśmy nie o Iranie, ale o północno-wschodniej flance NATO i o pozycji Polski, o potencjale Polski.

Witku, powiedz, w jakim stanie dzisiaj, rozmawiamy w piątek, mniej więcej w południe, w jakim stanie w piątek, w południe polskiego czasu jest Iran?

Natomiast przechodząc do odpowiedzi na pytanie tutaj, jeżeli chodzi o strategię Iranu w tej wojnie, no to jest ona dość jasna i działa, mimo że oczywiście Iran, nie ukrywajmy, jest stroną słabszą i zwłaszcza nigdy nie było wątpliwości co do tego, że Stany Zjednoczone

Natomiast nie na tym polega strategia Iranu.

Strategia Iranu polega po pierwsze na globalnym obłożeniu kosztem tej wojny,

Także to jest ten koszt, który Iran narzucił globalnie i to działa.

I tutaj można jedynie się dziwić tym, którzy się dziwią, że Iran od samego początku tej wojny skutecznie uderza na państwa regionu, ponieważ było to oczywiste.

Nie przystąpi do wojny, bo po pierwsze nie ma czym, nie ma to znaczenia, z perspektywy Iranu nie miałoby to znaczenia, natomiast te państwa mają wiele do stracenia, ponieważ Iran jeszcze nie wykorzystał wszystkich swoich zdolności asymetrycznych,

To nie chodzi o to, jaki kto ma stosunek do Iranu i do działań Iranu w tej wojnie, ale chodzi o to, że te działania są logiczne, spójne z strategią przyjętą przez Iran.

Gdy Amerykanie trafili stację odsalenia wody w Iranie, Iran odpowiedział atakiem na stację odsalenia wody bodajże w Bahrainie.

I to demolującą odpowiedzią Iranu, taką, że wręcz po raz pierwszy w czasie tej wojny Donald Trump zdystansował się od Iskraela.

Pogroził również Iranowi, tylko że problem polega na tym, że Donald Trump pogroził również Iranowi dwudziestokrotnie większą odpowiedzią w momencie, gdy zablokował Iran zatokę, przepraszam, cieśnienę Ormus.

No i ta dwudziestokrotna odpowiedź nie nastąpiła, a Iran odpowiada arsenałem, którego według Keksefa i Trumpa nie ma, ponieważ został już w stu procentach zniszczony.

Jak duże są zasoby Iranu?

Wedle twojej oceny, jak wyglądają jeszcze te zasoby i jak długo Iran będzie miał siłę, żeby się bronić?

Po pierwsze Iran był od całego początku, może nawet nie od całego początku tej wojny, bo jeszcze wcześniej był niedoceniany, jeżeli chodzi o te zdolności.

Przypomnę, że po tym jak Iran w sierpniu 2024 po zabiciu Ismaila Hani dokonał takiego ostrzału Izraela, który nie wyrządził zbyt dużych szkód,

No więc to jest również kwestia tej oceny zdolności Iranu.

Tak jak powiedziałem, Iran wtedy nie...

Natomiast było rzeczą oczywistą, że ten arsenał i te zdolności Iranu są niedoceniane.

Opierając się na różnego rodzaju komunikatach podawanych przez stronę izraelską, które niektórzy kupowali na zasadzie, że to co powie Izrael to jest 100% prawdy, a to co powie Iran o swoich zdolnościach to jest 100% kłamstwa i w ogóle tworzenie jakichś iluzji.

Jeżeli by kierować się tymi deklaracjami, to Iran dawno nie powinien mieć ani jednego drona, ani jednej rakiety balistycznej, w ogóle niczego nie powinien mieć, natomiast ma.

I myślę, że jesteśmy dalecy od tego, by Iran te swoje zasoby wyczerpał.

Tutaj było takie liczenie, niektórzy liczyli, jak zmniejsza się liczba wystrzeliwanych pocisków przez Iran.

Niemniej Izrael też ma coraz większe kłopoty z tym, żeby osłaniać się skutecznie przed ostrzałem irańskim, czego dowodem było to, że w dzisiejszej nocy Iran trafił rafinerię pod Hajfą, więc był to celny cios ze strony Iranu.

Więc ja bym do tego w ten sposób nie podchodził, że tutaj Iranowi zaraz szybko się skończy ten arsenał.

Zatem tak jak powiedziałem, nie tylko na rakietach balistycznych i na dronach oparta jest obrona Iranu.

Niewielki jest koszt dla Iranu uruchomienia takich środków, natomiast koszt niszczenia takich środków jest gigantyczny.

Houthi co jakiś czas również dzisiaj deklarują gotowość swoją wsparcia Iranu.

To wszystko jest kwestią otwartą, bo ja nie twierdzę na sto procent, że Houthi włączą się, bo Houthi mają też swoje interesy i to zresztą nie jest jedyny sojusznik Iranu w regionie, który

Która jest otwarta, bo tutaj niektórzy mają taką mylną percepcję, że ci irańscy proxy, że oni, że to są tacy żołnierze Iranu, przychodzi rozkaz z Teheranu, ruki pashfam i wykonanie rozkazu.

Jak oceniasz to, jak zmieniają się władze Iranu ci ludzie, którzy mają największy wpływ?

Izrael jest zainteresowany tym, żeby władze Iranu były jak najbardziej represyjne.

Te kwestie, że Izrael tutaj zabija tych liderów Islamskiej Republiki, bo to rzekomo miałoby otworzyć drogę do jakiejś rewolucji i wolnego Iranu, no to można sobie wsadzić w jakąś tam

Chodzi o to, żeby Iran był jak najbardziej represyjny, żeby władze Iranu jak najwięcej osób wieszały, żeby jak najwięcej osób zabijały.

...jakichś protestujących, żeby wykazywały się jak największym radykalizmem, jeżeli chodzi o relacje z Zachodem czy z państwami arabskimi, po to, żeby storpedować jakiekolwiek możliwości prowadzenia negocjacji między Zachodem, państwami arabskimi z jednej strony i Iranem z drugiej strony.

To nie jest tak i nigdy nie było w Iranie tak, że ten ustrój oparty był na jednej osobie czy kilku osobach wierchuszki, a jeżeli się usunie, to on się zacznie sypać.

A jeszcze do tego można dodać kilka milionów osób, które będą gotowe umrzeć za Iran w ogóle, bez względu na to, jaki jest ustrój.

Jedyne, paradoksalnie, i tego też wiele osób nie rozumie, jedyna instytucja, jaka może, ale nie w warunkach wojny, tylko po wojnie, mogłaby podważyć dyktaturę Sepach, to są ajatollahowie, to jest kom, to są środowiska religijne, ponieważ to nie jest też do końca tak, że w Iranie rządzą ajatollahowie.

Te osoby, te środowiska, ten głos nie będzie słyszany w sytuacji, gdy na Iran spadają, nie tyle słyszany, co nie będzie tego głosu, dopóty na Iran spadają bomby.

A twoim zdaniem znasz Iran dobrze?

Ktokolwiek rządzi moim państwem, no to ja go nie lubię, ale to jednak jest mój Iran.

Jeżeli chodzi o diasporę, to duża część diaspory, zwłaszcza ci monarchiści od Rezypa Klawiego i zwłaszcza ci, którzy w Iranie ostatnio byli bardzo, bardzo, bardzo dawno temu, no to oni

Kroga do wolności nie może prowadzić przez bombardowanie, wojnę przeciwko Iranowi i że w takiej sytuacji

Także to jest po pierwsze kwestia dumy, irańskiej dumy i odrzucenia idei tego, że Iran miałby być wyzwolony przez bombardowania, przez wojnę, przez inwazję jakąś itd.

Po drugie, większość, myślę, nie jest na tyle naiwna, by wierzyć w to, że Izrael czy Trump chcą wprowadzić demokrację w Iranie i że to jest jakaś realna perspektywa.

Te narracje były sprzeczne, bo raz Izrael mówił o wyzwalaniu Iranu, drugi raz o rozbiorze Iranu poprzez wykorzystanie mniejszości etnicznych, a większość chileńczyków nie chce rozbioru Iranu, z całą pewnością.

W Iranie jest zasadnicza służba wojskowa i wiele osób służyło, które też powiedzmy nie darzą

To zależy jak zdefiniujemy zwycięstwo, ale jeżeli chodzi o skuteczność realizacji strategii, to z całą pewnością Iran ma w tym zakresie przewagę.

Oczywiście należy założyć, że wspiera Iran, ale do pewnych granic, bo też trzeba pamiętać, że nie przekazała Iranowi ani 135 ani...

To był skłonny wpuścić amerykańskie firmy na terytorium Iranu.

To była sytuacja, te negocjacje prowadziły do sytuacji win-win w układzie Stany Zjednoczone, Europa i Iran.

I tutaj izolacja Iranu, torpedowanie negocjacji, co robi Izrael, doprowadzenie wcześniej jeszcze, prawda, w 2016 doprowadzenie do wystąpienia Stanów Zjednoczonych z JCPOA, czyli tego zawartego jeszcze za Baracka Obamy porozumienia nuklearnego, gdzie wbrew temu, co przedstawiciele administracji Trumpa

Powtarzają w kółko, to było świetne porozumienie i nie było żadnych dowodów i są też zeznania czy wypowiedzi przedstawicieli Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, dyplomatów brytyjskich i tak dalej i tak dalej, że nie było żadnych dowodów na łamanie JCPOA przez Iran i że to było bardzo dobre porozumienie, które uderzało w interesy Rosji, ponieważ Rosja była już wtedy

Okładana sankcjami, a Iran był gotowy do współpracowania z Zachodem, do otwierania się na dostawy do Europy swojej ropy, ale nie tylko ropy, bo i gaz ma, tylko trzeba było zbudować infrastrukturę.

Polskie firmy również miały wejść do Iranu, Pegenigę czy Orlen.

Torpedowanie i doprowadzanie do izolacji Iranu sprzyja Rosji, a też to teraz zabijanie tej wierchuszki w Iranie i dojście do władzy tych mniej doświadczonych, bardziej radykalnych, niższych szczebli

No, będzie prowadzić do większego, większej współpracy między Iranem a Rosją, większej izolacji.

Tak jest cel Izraela, bo Izrael będzie mógł mówić, że nie da się rozmawiać z Iranem, a Rosja będzie mogła mówić Iranowi, że nie ma alternatywy i musi współpracować z nią.

Nigdy Iran nie przekazałby dronów swoich Rosji na wojnę w Ukrainie, gdyby JCPOA było dalej w mocy, ponieważ wiązałyby go interesy z Zachodem, nie byłby izolowany.

Przekazanie tronów Rosji, tych szachedów, nie było w interesie Iranu.

Ono było motywowane ideologiczną niechęcią do Stanów Zjednoczonych i też pewną iluzją, jakby Iran troszeczkę...

Czy pewne te bardziej radykalne kręgi w Iranie, wydawało im się, że mogą stworzyć oś Iran-Rosja-Chiny, co zdecydowanie było, tak jak powiedziałem już, iluzją.

Oczywiście Rosja Iranem chce

Rosja Iranem chce osłabiać Stany Zjednoczone i Stany Zjednoczone same się do tego podłożyły.

Natomiast administracja Trumpa oczywiście uważa, że tych rozdźwięków by nie było, gdyby Europejczycy włączyli się do wojny z Iranem.

Polskich żołnierzy, żeby umierali w Iranie za nie wiadomo co, bo na pewno nie byłoby to w interesie Polski.

Mogłaby przegrać tę wojnę jedynie, znaczy mogłaby być stratna na tej wojnie, jedynie w takim scenariuszu, że gdyby Islamska Republika upadła i w Iranie powstałby stabilny prozachodni rząd.