Mentionsy
Śladami pobożnych - chasydzka historia Europy Środkowo-Wschodniej
Chasydyzm to mistyczny nurt judaizmu, który narodził się w XVIII wieku wśród żydowskich społeczności Europy Wschodniej. Choć przetrwał wieki i rozprzestrzenił się na cały świat, w wielu miejscach jego ślady w Polsce są dziś słabo znane lub zapomniane. Gościem Krzysztofa Grzybowskiego była Dorota Bidzińska - reporterka, autorka książki "Republika pobożnych. Chasydzka historia Polski".
Szukaj w treści odcinka
Czym był chasydyzm?
Chasydyzm jest nurtem judaizmu, który rozwinął się na
Czasem mówi się, że chasydyzm był odpowiedzią na kryzys siedemnastowiecznych wojen w Polsce i tego, jak też ta społeczność żydowska w tym czasie ucierpiała.
Właśnie na wyrost i że chasydyzm nie zrodził się z kryzysu, ale właśnie z takiej pełni i możliwości spotykania się różnych myśli, wymiany, dialogu i tworzenia się czegoś nowego na tej bazie.
No i myślę, że zupełnie przy okazji, ta postać, czyli widzący z Lublina, to jest też doskonały przykład tego, jak skomplikowanym, niejednorodnym ruchem był chasydyzm.
Tak, tym co łączyło chasydyzm jako ruch całościowo był w zasadzie tylko jeden element, czyli przekonanie, że postać cadyka jest tą postacią centralną, wokół której toczy się życie religijne.
Natomiast no właśnie wspólne dla wszystkich nurtów chasydyzmu, które różniły się podejściem do ortodoksji, do ascezy, do studiowania pism, wspólne było to, że ta postać cadyka była absolutnie najważniejsza.
Odkrywanie śladów boskości w cielesności i doczesnych radościach stało się jedną z najbardziej charakterystycznych cech chasydyzmu oraz największą kością niezgody między jego wyznawcami a oponentami.
No i mam takie wrażenie, że jeżeli zaczynamy mówić o cielesności i radości z cielesności, to dziś kompletnie chasydyzm nie tak nam się przecież kojarzy.
Chasydyzm jest ruchem ciągle żywym i niezwykle dynamicznym.
Natomiast okoliczności historyczne sprawiły, że chasydyzm stał się ruchem bardzo zamkniętym.
Chasydyzm to męski klub, wdzieram się do niego bez zaproszenia, bez biletu wstępu.
Tak, jedną z zaskakujących rzeczy przy tej całej takiej rewolucji, którą wprowadzał chasydyzm od swoich początków, okazał się bardzo konserwatywny, jeśli chodzi o podejście do takiego tradycyjnego podziału ról płciowych.
Natomiast dla mnie było ważne, żeby opowiadając o tej społeczności mało znanej, pewnej mniejszości, przyjrzeć się jeszcze większej mniejszości w obrębie chasydyzmu, czyli spojrzeć na sytuację kobiet.
Rozmawiamy o chasydach, o ruchu chasydzkim, o tym fenomenie z ziem Rzeczpospolitej, ale jednocześnie w pani książce pojawiają się osoby, które na pierwszy rzut oka z chasydyzmem tak naprawdę nie mają wiele wspólnego, albo nawet nie mają nic wspólnego, bo pojawia się Berek Joselewicz.
Bo miałam poczucie, że kultura jest zjawiskiem płynnym i w różny sposób zarówno świat chasydzki wpływał na tych niezwiązanych z chasydyzmem bohaterów, jak i oni wpływali na tych chasydzkich.
Ostatnie odcinki
-
Nadzieja, bezrobocie, kapitalizm, prywatyzacja ...
13.02.2026 20:06
-
Nadzieja, bezrobocie, kapitalizm, prywatyzacja ...
13.02.2026 20:06
-
Akcja Kutschera. Kulisy zamachu na kata Warszawy
06.02.2026 22:06
-
Akcja Kutschera. Kulisy zamachu na kata Warszawy
06.02.2026 22:06
-
Polki w Himalajach. Rozmowa o górskiej odwadze ...
30.01.2026 22:06
-
Polki w Himalajach. Rozmowa o górskiej odwadze ...
30.01.2026 22:06
-
Pokazy, dygnitarze i ulica. Świat mody w czasac...
23.01.2026 23:30
-
Pokazy, dygnitarze i ulica. Świat mody w czasac...
23.01.2026 23:30
-
Człowiek twardej ręki. Kim naprawdę był Wacław ...
16.01.2026 23:30
-
Człowiek twardej ręki. Kim naprawdę był Wacław ...
16.01.2026 23:30