Mentionsy

Tu Mówi Pism, a ja nazywam się Tomasz Zając i jestem analitykiem do spraw Unii Europejskiej w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Czy możesz nam powiedzieć, właśnie takie trochę intelektualne tło tutaj zarysować, jak wygląda stosunek Unii Europejskiej do tego tematu?

Czy w twojej ocenie taka elita polityczna, która podejmuje jakieś decyzje na poziomie Unii Europejskiej w taki rzeczywisty sposób, że to był wstrząs dla niej, ten COVID, ta pandemia i to, co się stało w Ukrainie, że to był taki wstrząs i że rzeczywiście ten temat stał się jednym z priorytetów polityk publicznych Unii Europejskiej, bo...

Ja wiem, o czym ty mówisz, że tam w 2011, tak, była ta lista, no i jako osoba też, która śledzi to, co się dzieje w Unii Europejskiej, no to znam multum takich dokumentów, które ogólnie są słuszne, ktoś tam wie, że to jest ważne, napisze dokument, ktoś tam się pod tym podpisze i nic z tego nie będzie.

Więc mamy tutaj ten konsensus zarówno geograficzny, jak też i ponadpartyjny, bo to, co dzieje się obecnie, czyli na przykład nałożenie ceł na chińskie pojazdy elektryczne, to jest coś, co zostało poparte w Radzie Unii Europejskiej przez rządy z różnych odcieni ideologicznych i coś, co lat temu 15 byłoby uznane za pomysł gospodarczo fatalny, pomylony i...

Czyli tak, wiemy już czym są surowce krytyczne, wiemy dlaczego są ważne, wiemy, że wytwarza się ten konsensus na poziomie przywódców Unii Europejskiej.

Tak jak widzimy, to nie są poziomy, które zapewniłyby 100%, czyli one nie zapewnią Unii Europejskiej całkowitej autarki, całkowitej samowystarczalności w dziedzinie surowców krytycznych, ale jednak pomogą, ponieważ obecnie te zdolności są dużo niższe, zwłaszcza w zakresie wydobycia, gdzie to jest kilka procent.

I to może być realizowane zarówno poprzez reshoring, czyli ściąganie tego przetwórstwa do Unii Europejskiej, jak też poza szukanie większej liczby partnerów, którzy byliby w stanie te surowce wydobywać, bądź też je przetwarzać.

Teraz trzeba to rozważyć z punktu widzenia Unii Europejskiej, jak do tego podejść, no bo oczywiście z jednej strony, z punktu widzenia europejskiego przemysłu, najlepiej byłoby sprowadzać te surowce, następnie je przetwarzać, wytwarzać produkt gotowy, no tak, żeby jak największa część tej wartości dodanej pozostawała w gospodarce unijnej.

Bo po pierwsze, w momencie, w którym to przetwórstwo prowadzone jest w kraju trzecim, nie będącym Unią Europejską, ale również nie będącym Chinami, to bardzo często będzie zmniejszało naszą zależność od Chin, które stają się geopolitycznym rywalem dla Unii Europejskiej jako całego bloku.

I nawet jeśli przemysł europejski nie będzie mógł dodać wartości stworzyć dobrych miejsc pracy w Unii Europejskiej, no to jednakowoż lepiej jest być zależnym od kilku dostawców, niż popadać znowuż w zależność od Chin.

Czy jako obywatel Unii Europejskiej masz takie poczucie, że za pięć albo dziesięć lat jest szansa, że rzeczywiście będziemy mieli takie poczucie, że dobra, jeżeli znowu nastąpi jakaś katastrofa, to będzie ciężej, ale będziemy mieli na tyle przygotowane różne instrumenty działania, że...