Mentionsy

O ukraińsko-węgierskim sporze o rurociąg przyjaźń.

Tutaj władze węgierskie właśnie przedstawiają Ukrainę jako tą, która chce wciągnąć Węgry do wojny, jest radykalnie antywęgierska i w ostatnich dniach jesteśmy świadkami takiej eskalacji na poziomie dyplomatycznym, ale też faktycznym, bo doszło do rzeczy niespotykanej tak naprawdę.

Dlatego często nazywane są te większe centra danych także fabrykami czy gigafabrykami AI, gdzie przetwarzane są dane.

Drugim tematem dzisiejszej depeszy będzie ukraińsko-węgierski spór o rurociąg przyjaźni, a moim gościem jest Tymon Pastucha, analityk PISM do spraw energetycznych.

Zgodnie z informacjami ukraińskimi, rurociąg, o którym wspomniałem, a może warto podkreślić, że on idzie przez ukraińskie terytorium do Węgier i transportuje rosyjską ropę.

Tak ukraińskie władze utrzymują.

Węgry z kolei uważają, że jest to jakiegoś rodzaju polityczny manewr ze strony Ukrainy.

Jak to jest, że w 2026 roku przez ukraińskie terytorium płynie rosyjska ropa kraju, który przypomnę napadł na Ukrainę w 2022, a wcześniej jeszcze w 2014?

To jest bardzo dobre pytanie, bo Ukraina zawsze pełniła rolę państwa tranzytowego, zarówno dla rosyjskiego gazu i rosyjskiej ropy.

I rosyjski gaz, który po 22 roku odbierały już głównie Węgry i Słowacja, przepływał właśnie przez systemy tych południowych gazociągów przez Ukrainę.

I trafią tam do końca kontraktu, który był zawarty między władzami ukraińskimi a rosyjskimi, pozwalający właśnie na taki tranzyt.

Od tego momentu przez Ukrainę nie płynie rosyjski gaz, a rosyjski gaz, który trafia do Unii Europejskiej, bo cały czas taki proceder ma miejsce, trafia albo przez południowy gazociąg, właśnie ten biegnący przez Turcję TurkStream.

Jeśli chodzi o rosyjską ropę, to również Ukraina ma zawartą umowę tranzytową z Rosjanami na temat tranzytu rosyjskiej ropy przez własne terytorium.

On idzie z Rosji, częściowo przez Białoruś i potem wchodzi na terytorium Ukrainy, tam się odpowiednio rozdziela, ale generalnie ropa tym ropociągiem trafiała do Słowacji i na Węgry.

Ukraina zarówno w przypadku kontraktu gazowego i ropociągowego chciała pokazać się jako wiarygodny partner i mimo trwającej wojny, mimo napaści ze strony Rosji, utrzymała ten tranzyt.

I na Ukrainie pojawiały się takie dyskusje.

Ukraińcom się już wcześniej to nie podobało i od mniej więcej lipca czy czerwca ubiegłego roku rozpoczęły się ataki ukraińskich dronów na infrastrukturę ropociągową, ale jeszcze na terytorium

Jeszcze wcześniej, w 2024 roku Ukraińcy nałożyli sankcje na rosyjskie podmioty Rosneft, Lukoil i inne spółki energetyczne zajmujące się sprzedażą tej ropy i zablokowały ten tranzyt.

W efekcie czego to Węgrzy musieli zacząć odbierać tą ropę rosyjską, jakby formalnie ta ropa na granicy białorusko-ukraińskiej stawała się węgierska, tak, żeby jakby być zgodnym z tą polityką sankcyjną, co też oczywiście na jakiś czas wywołało ten wstrzymanie tych dostaw.

A mimo tego, znając te ryzyka, tak, czyli zarówno dążenie ukraińskie takie do zakończenia tego tranzytu rosyjskiej ropy, no bo to jest bardzo prosty rachunek, to rosyjska ropa, dziennie można to przyjrzeć około, nie wiem, czterech, pięciu milionów dolarów płynie po prostu do rosyjskiego budżetu.

Kto finansuje wojnę przeciwko Ukrainie, więc jakby logicznym jest, że Ukraina swojej polityce sankcyjnej, swojej polityce wobec rosyjskiego sektora energetycznego chce tego zakończyć.

No i do tego jeszcze też wrócimy pewnie, no ale chciałem zapytać teraz o argumentację, która tutaj pada i z jednej i z drugiej strony, no bo wydaje się, że chyba trochę ta cierpliwość ukraińska mogła się skończyć.

Czytałem takie komentarze osób jak najbardziej sprzyjających Ukrainie, która...

Natomiast to, że oni nie mogą naprawić tego od stycznia, to nawet osoby sprzyjające Ukrainie wydaje mi się, że mają pewne wątpliwości co do tego, czy tak rzeczywiście jest.

Czytałem też taką argumentację kogoś z ukraińskiego rządu, że

Ona została uszkodzona i Ukraińcy podkreślali, pokazali też to, że jakby to zostało zrobione przez agresora, przez Rosjan.

Im zależy na udowodnieniu tego, że to Ukraińcy ze względów politycznych, tylko i wyłącznie politycznych blokują ten tranzyt ropy.

A z drugiej strony mamy stronę ukraińską, która prezentuje różne argumenty.

W tym samym czasie dochodzi do zniszczeń, masowych zniszczeń ukraińskiej energetyki, a liczba ekip naprawczych jest bardzo ograniczona.

Poza tym taka stacja służyła też dość dużo energii elektrycznej, której na Ukrainie mamy deficyt, więc dodatkowe naprawienie jej związałoby się jeszcze z większym obciążeniem systemu

To są te argumenty, które już przytoczyłem, ale też bardzo ważny kontekst radykalnego pogorszenia relacji ukraińsko-węgierskich w ostatnich tygodniach.

Trochę na jego może szczęście, może nieszczęście, zaczął wykorzystywać właśnie tą kwestię ukraińską, bo dotychczas w tej narracji gospodarczej on był zdecydowanie w defensywie, ale pokazał się nowy wróg, Ukraina i tutaj władze węgierskie właśnie przedstawiają Ukrainę jako tą, która chce wciągnąć Węgry do wojny, jest radykalnie antywęgierska i w ostatnich dniach jesteśmy świadkami takiej eskalacji na poziomie dyplomatycznym, ale też faktycznym, bo doszło do rzeczy niespotykanej tak naprawdę.

W ostatnim tygodniu, jeśli dobrze pamiętam, doszło do zatrzymania transportu ukraińskiej gotówki i złota.

Z Raiffeisenbanku w Austrii ukraińscy przewoźnicy transportowali ten majątek do Ukrainy, ale na autostradzie w pobliżu Budapesztu służby specjalne węgierskie dokonały zatrzymania tego transportu, konfiskaty tego majątku.

Ukraińcy określają to mianem terroryzmu państwowego.

Powiedziałeś o tym kontekście politycznym, powiedziałeś o tej eskalacji polegającą właśnie na zatrzymaniu transportu gotówki złota ukraińskiego.

Głównie przez ropociąg Adria, czyli biegnący z takiego terminala Omislai na wyspie Kryk w Chorwacji.

No i te centra danych, o których rozmawiamy teraz, to są centra danych, które wykorzystywane są do trenowania AI, czyli sztucznej inteligencji.

Czyli w tych centrach danych mamy różne urządzenia, w tym przede wszystkim tak zwane chipy AI, czyli zaawansowane układy scalone, takie de facto karty graficzne GPU, tylko w jakiejś ogromnej liczbie.

Zadajemy jakieś zapytanie do AI albo jakiś nowy model jest trenowany, no to te tysiące tych kart, tych chipów wykonują jakieś obliczenia.

Bo wydaje mi się, że znowu odwołując się do tej takiej intuicji, że ktoś sobie myśli, że a ile taki AI może potrzebować tam tych kart czy tych dysków, że człowiek sobie myśli, że dla całej rodziny tam wystarczy kilka tych komputerów.

Centra danych i właśnie szczególnie te przeznaczone do trenowania AI, no i też do tego, żeby właśnie to AI, tak, do którego my wysyłamy zapytania, wysyłało nam odpowiedzi, stosunkowo przynajmniej poprawne, zajmują ogromne obszary.

że jest jakiś dziwny obrazek albo filmik z AI, który jest totalnie bez sensu albo jakiś nieładny i na dole jest podpis, to z tego powodu karta graficzna w twoim komputerze kosztuje i tam jakaś jest gigantyczna cena.

No też z uwagi właśnie na rozwój AI.

Po prostu nagle zalewani są tak zwanym AI slopem, czyli treściami niskiej jakości, które są fatalne po prostu na wiele sposobów.