Mentionsy

Mówi do Was Asia Pankowska i... Marta Chojnacka, koordynatorka programu wsparcia dzieci Pajacyk, wsparcie żywnościowe.

Oraz Magda Jaranowska, menedżerka programu Pajacyk i edukacji publicznej.

Porozmawiamy dziś o programie wsparcia dzieci Pajacyk oraz o tym, czy w Polsce są głodne dzieci.

No to dlaczego w ogóle taki program Pajacyk pojawił się w PACH-u?

Ja myślę, że Pajacyk w ogóle to był jeden z takich pierwszych programów i rozpoczął się, początki były w 96 roku aż.

I takie powiedzmy, że były początki Pajacyka.

To wtedy się jeszcze nie nazywało Pajacyk, to było po prostu takie

Finansowanie żywienia też była pomoc rzeczowa wtedy w ogóle w ramach Pajacyka.

Dla szkół, świetlic, to były świetlice Pajacyka w ogóle kiedyś, też takie odrębne w Łodzi i właśnie tam w okolicach Bieszczad w Toruniu.

No i tak kolejne kroki robiliśmy, że w 1998 roku bodajże wymyślono program Pajacyk.

Która wymyśliła Pajacyka i która, no właśnie potem był ten brzuszek Pajacyka, strona internetowa, pierwsza w ogóle w Polsce taka strona crowdfundingowa, można powiedzieć tak z klikaniem.

Więc to się tam mocno, mocno rozwijało w tych latach dziewięćdziesiątych już Pajacyk, ale te takie pierwsze, pierwsze początki to Bieszczady, głodujące dzieci.

Jak już wspomniałaś o pajacyku, w którego się klikało, to nie mogę tego nie zahaczyć, bo to jest temat, jak zaczęłam też współpracować z Pachem, to wielokrotnie osoby mnie pytały, czy naprawdę to klikanie coś dawało?

W ogóle jak się wejdzie na stronę www.pajacyk.pe, to pierwsze co się zobaczy, to pajacyka, którą można kliknąć w brzuszek.

I po prostu Pajacyk czerpał zyski z reklam, które były umieszczane na stronie.

Tak jak w 2001 bodajże roku pierwszy raz ta strona została postawiona, no to wtedy to był hit i w każdej szkole, ja pamiętam też w mojej szkole stroną startową była strona Pajacyka.

W ogóle to jest zabawne, że niektóre szkoły, które są teraz w programie nadal się chwalą, że mają strony startowe ustawione z Pajacyka i że klikają w Pajacyka.

Więc doceniamy ten gest klikania w Pajacyka, to jakoś tam buduje tę markę Pajacyk też.

Ja w ogóle uważam, że Pajacyk i kontekst jego powstania i rozwój to jest moim zdaniem naprawdę ewenement, bo on w pewnym momencie stał się taką osobno funkcjonującą marką, prawda?

Niektórzy piszą Fundacja Pajacyk.

Tak, była taka też intensywna kampania tam na początku 2000 lat Pajacyka.

Czy zgłaszałeś do Was studentki i studenci, żeby robić prace na temat Pajacyka?

Na temat Pajacyka nie, chyba ostatnio, kiedyś bardziej, teraz tak nie.

Teraz mniej, natomiast co jakiś czas zgłaszają się studenci, którzy robią badania, które tyczą się działań placówek lokalnych, z którymi my w ramach Pajacyka współpracujemy.

Ale też, jeśli chodzi o taką rozpoznawalność, to bardzo dużo osób, a ja pracuję w pachu dużo lat, około, nie wiem, już będzie 14, czy nawet nie wiem, już nie jestem w stanie policzyć, to osoby nowe, które przychodzą do pracy, często na przykład mówią, a ja korzystałem z Pajacyka na przykład, byłem beneficjentem czy beneficjentką Pajacyka w jakichś tam, nie wiem, w latach 90. czy właśnie 2000.

Ja nie jestem pewna, czy to był Pajacyk, no bo byłam dzieckiem, ale wydaje mi się, że to była akcja Pajacyka, że na święta dostaliśmy jakieś jedzenie w szkole, takie paczki jakieś po stołówce.

Być może, bo kiedyś też były paczki, potem od tego odchodziliśmy, potem paczki wróciły podczas covidu, też chwilowo, no bo były stołówki zamknięte, ale generalnie to jednak Pajacyk skupia się na finansowaniu posiłków.

Ja mogę od razu powiedzieć, że ja byłam beneficjentką Pajacyka, kiedy byłam w gimnazjum.

Nie, po prostu otrzymałam informację, że będę otrzymywać posiłki w ramach programu Pajacyk.

Ja mogę powiedzieć, jak ja prowadziłam Pajacyk, to jak pamiętam, jak jeździłam na wizyty monitoringowe, to generalnie to nie był temat nigdy.

Każdą placówkę, która działa w Pajacyku, oznaczamy specjalnym plakatem, że tutaj działa Pajacyk, ale które to są dzieci, to już

Tak, to znaczy nauczyciele mają swoje listy dzieci, które otrzymują posiłki, natomiast czy to jest posiłek w ramach MOPSu, w ramach innego dofinansowania, czy w ramach Pajacyka, no to tak naprawdę to nie wychodzi jakoś specjalnie na zewnątrz.

Tak i też może warto zaznaczyć, bo na przestrzeni lat pojawiały się różne doniesienia w mediach, to może też zaznaczę, że posiłki z Pajacyka nie różnią się od posiłków finansowanych z innych źródeł.

Czyli nieważne czy płaci za nie rodzic, GOPS, czy jakiś PCK, czy inna organizacja, generalnie nawet w umowach mamy zapisane, że posiłki dla dzieci Pajacyka muszą być po prostu takie same jak dla innych dzieci, więc nie ma tego wyróżnika żadnego.

Słyszeliśmy o tym głośno, było w mediach kilka lat temu, ale nie w naszych szkołach, nie w pajacykowych szkołach.

Ale dlaczego w ogóle wciąż potrzebujemy Pajacyka, skoro jakby są te instytucje publiczne, które powinny te posiłki dofinansowywać dla tych dzieci, które potrzebują?

Mamy w Pajacyku bardzo różne rodziny i nie zawsze one są otwarte na to, żeby taki wniosek złożyć.

Natomiast w Pajacyku my jesteśmy bardzo elastyczni.

Wtedy taki pedagog szkolny, na przykład, który najczęściej wypełnia wnioski do Pajacyka, może powiedzieć, że kurczę, no trzeba wesprzeć tą rodzinę i wtedy my ufamy pracownikom szkoły, którzy zbierają jakiś wywiad i na tej podstawie możemy przyjąć takie dziecko, niezależnie od tego, jakie dochody mają rodzice.

I my mamy bardzo dużo dzieci w ramach programu Pajacyk, które właśnie otrzymują od nas posiłki, bo nie załapały się na próg innego programu.

Natomiast też część, nie wszystkie, ale część dzieci pajacykowych, jak my to nazywamy, nasze dzieci pajacykowe, no to też pochodzą z rodzin z różnymi problemami opiekuńczo-wychowawczymi.

Na pewno jak ten program 500+, na początku został wprowadzony, to nawet do ankiety ewaluacyjnej Pajacyka wprowadziliśmy takie pytanie, żeby się właśnie dowiedzieć, czy jaki to ma wpływ na dzieci i czy to jakoś realnie wpłynęło na ich sytuację.

Natomiast tak jak już trochę wspomniałam wcześniej, często w programie Pajacyk są dzieci też z rodzin z problemami opiekuńczo-wychowawczymi, które może nie do końca sobie radzą z takim zarządzaniem pieniędzmi czy też w ogóle z takim wychowywaniem dzieci.

I oczywiście też dostawaliśmy takie sygnały, że nagle w takim domu, w którym jest ubóstwo i dziecko korzysta z pajacyka, nie wiem, pojawiła się duża plazma na ścianie.

Przede wszystkim w Pajacyku są szkoły podstawowe.

Bo Pajacyk działa tam do osiemnastego roku życia.

Ja zdałam sobie sprawę z tego dopiero jak zaczęłam koordynować właśnie Pajacyka Żywnościowego.

Więc to też pewnie jeszcze o tym może będziemy mówić, ale mamy takie zakusy edukacyjne w Pajacyku, zarówno jeśli chodzi o program żywieniowy, jak i pomocy psychospołecznej, żeby trochę bardziej rozwijać ten temat edukacyjny, edukację żywieniowej i psychospołecznej.

Kto finansuje program Pajacyk?

Na pewno są to wciąż wpłaty indywidualne, czyli wpłaty od osób fizycznych, wpłaty od firm, które od lat współpracują z Pajacykiem i mamy takich wiernych towarzyszy, że tak powiem, wśród dużych firm polskich, międzynarodowych, które rok rocznie wpłacają nam spore sumy pieniędzy.

Ale też 1,5% podatku, to też częściowo można przekazać na Pajacyka.

Więc to jest bardzo różnie, ale głównie Pajacyka finansują firmy i osoby fizyczne.

Wspomniałaś właśnie o tym, że po eskalacji wojny w Ukrainie program Pajacyk się rozszerzył.

Program Pajacyk rozszerzył się wcześniej, bo już w 2021 roku.

Generalnie, jak był tylko Pajacyk żywieniowy, no to wspomniałam już o ankietach ewaluacyjnych i o takich rozmowach, które prowadziliśmy z nauczycielami, bo cały czas staramy się być w kontakcie.

Dzieci i młodzieży i w ogóle całego społeczeństwa, czyli mam na myśli tutaj eskalację wojny w Ukrainie, na co również Pajacyk odpowiedział.

Mówimy, że to są dwie odsłony Pajacyka.

Tak, czyli konkursy, bo może też warto to powiedzieć, że żeby skorzystała szkoła z Pajacyka, to my rozpisujemy tzw.

Więc Pajacyk Żywieniowy ma swoje konkursy na rok szkolny, wakacje i ferie, to jest oddzielna rzecz, a pomoc psychospołeczna ma też swój oddzielny konkurs, który jest tylko i wyłącznie na te działania pomocy psychospołecznej.

Wszystkie aktualne informacje na temat obecnie trwających naborów, przyszłych naborów są zawsze publikowane na stronie Pajacyka i w naszych social mediach.

My chcemy wiedzieć, dlaczego konkretny Jaś Kowalski ma otrzymać posiłek darmowy z Pajacyka.

A Pajacyk Psychospołeczny, i to wydaje mi się trzeba podkreślić, on też oferuje wsparcie dla osób dorosłych, dla prawnych opiekunów dzieci.

I my na przykład właśnie z Pajacykiem finansowaliśmy te działania dla tych osób spoza.

Z tego co wiem, to Pajacyk też odpowiada na potrzeby powodziowe.

Tak, tak, jedna nasza szkoła zaczęła realizację wsparcia żywnościowego, natomiast tam był problem taki, że w wyniku zalania szkoła nie miała miejsca na jadalnię, no więc sfinansowaliśmy tej szkole nie jadalnię, ale kontener, gdzie znajduje się jadalnia i dzieciaki właśnie korzystają ze wsparcia żywnościowego Pajacykowego.

Otrzymywałyśmy, bo mamy zweminizowaną grupę koordynatorek Pajacyka, informacje jeszcze w styczniu, w lutym, że dzieci boją się deszczu, są zaniepokojone.

Ja bym też jeszcze dodała, że w związku z powodzią w Kłodzku powstało takie tymczasowe biuro PACH w ogóle, bo oprócz tego, że tam działa Pajacyk, to działają też nasze programy inne skierowane do właśnie społeczności, która ucierpiała w powodzi.

Którzy się spotykają też z innymi ludźmi, są w różnych gremiach, ale też po prostu z mieszkańcami się spotykają, więc staramy się monitorować na bieżąco jak wygląda sytuacja, w razie czego będziemy po prostu też reagować razem z programem Pajacyk.

Wsparcie stricte finansowe i Pajacyk żywnościowy i psychospołeczny.

Jakie są wasze obawy, marzenia, ambicje z programem Pajacyk?

Ja mam marzenie, żeby rozwinąć bardzo ten aspekt edukacyjny pajacykowy i bardzo bym chciała wprowadzić bardzo silny element edukacji żywnościowej poprzez wprowadzenie różnego typu szkoleń, webinarów, tego typu rzeczy.

Na tym mi tutaj bardzo zależy, żeby ten aspekt edukacyjny Pajacyk też miał bardzo, bardzo silnie rozwinięty.

O ile jeszcze w tym Pajacyku żywieniowym, to powiedzmy, że większość potrzeb, które do nas są zgłaszane, jesteśmy w stanie zabezpieczyć.

Natomiast jeśli chodzi o Pajacyka psychospołecznego, on jest dość nowym programem, to też trochę się rozwija, no to potrzeby są tak ogromne i tak rosną.

Program Pajacyk, no to na pewno to idzie na Pajacyka i my się wtedy w Pajacyku cieszymy, bo jak jest na Pajacyk, to znaczy, że możemy wydać albo na żywienie, albo na pomoc psychospołeczną wedle tego, jak uznamy, gdzie mamy większą potrzebę.

A Pajacyk się szczyci też trochę tym, że jest takim programem, który dba o dzieci przez 365 dni w roku i że jest na tyle elastyczny, że właśnie jest w stanie reagować na bieżące potrzeby.

Więc zachęcam do wpłat na Pajacyka ogólnie.

Brzuch Pajacyka wiecznie żywy.