Mentionsy

To Bardziej Skomplikowane
To Bardziej Skomplikowane
22.10.2025 18:00

#30 - Czarne dziury: Co o nich wiemy i jak badamy? | dr Maciej Wielgus

Czarne dziury to niewątpliwie jedne z najbardziej tajemniczych i fascynujących obiektów w naszym Wszechświecie. Okazuje się, że nie tylko istnieją, w co początkowo wątpił nawet Einstein, ale odgrywają kluczową rolę w formowaniu się galaktyk i wpływają na ich losy. Dziś wiemy już z dużą pewnością, że czarne dziury istnieją, a w 2019 roku udało się uzyskać pierwszy obraz jednej z nich. Jednak mimo rosnącej wiedzy wciąż pozostają jedną z największych zagadek kosmosu. W dzisiejszym odcinku miałem przyjemność porozmawiać z dr. Maciejem Wielgusem zarówno o teoretycznych próbach zrozumienia czarnych dziur, jak i o eksperymentach, które pomagają weryfikować różne hipotezy. -------- dr Maciej Wielgus jest astronomem zajmującym się fizyką czarnych dziur, zwłaszcza obserwacjami w paśmie radiowym, akrecją i emisją dżetów. Pracował zarówno w Polsce jak i w czołowych ośrodkach na świecie, m.in. na Harvardzie oraz w Instytucie Maxa Plancka a obecnie w Instytucie Astrofizyki w Andaluzji. Jest także członkiem zespołu Event Horizon Telescope, gdzie odegrał istotną rolę w projekcie, który doprowadził do uzyskania pierwszego obrazu czarnej dziury. Poza tym aktywnie popularyzuje naukę. Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Maciej_Wielgus --------- Rozdziały: Wstęp Czym są czarne dziury? Horyzont zdarzeń Przesunięcie ku czerwieni Osobliwość Paradoks informacyjny i promieniowanie Hawkinga Wpływ czarnych dziur na galaktyki (akrecja i dżety) Pierwotne czarne dziury Przyszłość badań Jak przetwarzane są dane Uzyskanie obrazu czarnej dziury --------- Znajdziesz mnie także na Instagramie: https://www.instagram.com/to.bardziej.skomplikowane/

Rozdziały (11)

1. Wstęp
2. Czym są czarne dziury?
3. Horyzont zdarzeń
4. Przesunięcie ku czerwieni
5. Osobliwość
6. Paradoks informacyjny i promieniowanie Hawkinga
7. Wpływ czarnych dziur na galaktyki (akrecja i dżety)
8. Pierwotne czarne dziury
9. Przyszłość badań
10. Jak przetwarzane są dane
11. Uzyskanie obrazu czarnej dziury

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 12 wyników dla "Hawkinga"

Pełen problem pojawia się wtedy, kiedy dołączamy do tego promieniowanie Hawkinga.

Promieniowanie Hawkinga to jest taki efekt, który został wyprowadzony w taki trochę mieszany sposób.

Promieniowanie termalne, promieniowanie Hawkinga nie zawiera tej informacji.

Są pomysły, że może jednak promieniowanie Hawkinga niesie informacje przez plątanie kwantowe.

Po prostu na ten moment trzeba zawiesić osąd i zobaczymy, co z tego wyjdzie na tej zasadzie, ale to rozumiem też, że duży problem jest tutaj pomiarowy, że bardzo ciężko jest uzyskać jakieś informacje, bo na przykład to promieniowanie Hawkinga, o którym mówiłeś, ono jest tak słabe, że nie ma żadnych szans, żeby cokolwiek zmierzyć i sprawdzić, czy ono faktycznie istnieje, że to jest twór teoretyczny, a nie doświadczalnie weryfikowalny.

Ciekawa rzecz do wspomnienia jest to, jak bardzo słabe jest promieniowanie Hawkinga.

że tak naprawdę żadna czarna dziura we wszechświecie, z tych, o których wiemy, które mają rozsądne rozmiary, w tym momencie nie paruje w sensie Hawkinga, dlatego że wszyscy kąpiemy się w promieniowaniu tła, w kosmicznym promieniowaniu tła, w relikcie wielkiego wybuchu.

Gdyby Hawking miał, jeśli promieniowanie Hawkinga działa tak, jak przewidują równania, no to taka czarna dziura powinna wyparować bardzo szybko, bo dla malutkiej czarnej dziury promieniowanie Hawkinga ma dużą temperaturę, więc ona powinna nie pochłonąć naszej planety, tylko powinna...

Przed chwilą tłumaczyliśmy, że nikt absolutnie nie może opuścić czarnej dziury, może promieniowanie Hawkinga, ale promieniowanie Hawkinga jest zupełnie energetycznie nieistotne.

Jedno to jest promieniowanie Hawkinga, o którym już mówiliśmy, bo takie małe, primordialne czarne dziury, dla nich temperatura Hawkinga byłaby dostatecznie duża, żeby one parowały.

Czyli jeśli twierdzenia Hawkinga, rachunki Hawkinga są poprawne, to nie ma primordialnych czarnych dziur lżejszych niż 10 do 15 gram.

Twierdzenie Hawkinga o tym, że powierzchnia czarnej dziury w wyniku interakcji