Mentionsy
Tłoczone z danych
Tłoczone z danych
19.02.2026 04:30

Złotówka od rządu, trzy od biznesu: jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce?

Jak zrobić efekt kuli śniegowej w nauce w Polsce? Odpowiedzi szukają Joanną Tyrowicz (GRAPE) i Łukasz Woźny (SGH) w rozmowie z Anna Korzekwą-Józefowicz z Narodowego Centrum Nauki. Zapraszamy do posłuchania!

Dlaczego w Polsce prywatne finansowanie badań podstawowych niemal nie istnieje? Jak pod tym względem wyglądamy na tle innych krajów o podobnym poziomie rozwoju? W jaki sposób efekt ciepłego blasku (warm glow) wpływa na motywację darczyńców i czy bycie mecenasem nauki może być elementem budowania marki pracodawcy?

Dlaczego budowanie nowych struktur badawczych obok skostniałych instytucji publicznych może być najskuteczniejszą drogą do zmiany całego systemu nauki w Polsce? Jakie korzyści podatkowe mogą skłonić polskiego przedsiębiorcę do sfinansowania naukowca zamiast po prostu zapłacenia podatku?

Jakie wnioski płyną z danych z Japonii i Korei dotyczących tzw. efektu mnożnikowego, w którym każda złotówka wydana przez państwo na badania jest wielokrotnie refinansowana przez sektor prywatny? W jaki sposób zagraniczne modele, takie jak fundowanie katedr przez firmy w USA czy finansowanie prestiżowych ośrodków badawczych przez organizacje pracodawców w Szwecji, wpływają na rozwój tamtejszej nauki? Co polski przedsiębiorca może zyskać, patrząc na swój biznes okiem naukowca, i dlaczego taka perspektywa bywa dla prezesów firm zaskakująca oraz odkrywcza?

Jakie bariery utrudniają dziś współpracę nauki z biznesem w Polsce? Dlaczego polskie biura prawne na uczelniach bywają większą barierą dla darczyńców niż brak funduszy w samym biznesie?W jaki sposób stworzenie niezależnych ścieżek finansowania obok instytucji publicznych mogłoby zdynamizować rozwój najzdolniejszych polskich badaczy?

Dlaczego finansowanie konkretnych stanowisk dla doktorantów może być dla firm najprostszym i najbardziej efektywnym sposobem na wspieranie przełomowych badań? Czy bycie mecenasem nauki może stać się dla polskich liderów biznesu nowym standardem aspiracyjnym, podobnym do wspierania sztuki czy sportu? W jaki sposób mechanizm „magic call”, znany z uczelni takich jak Stanford, kształtuje postawy absolwentów i ich poczucie obowiązku wspierania macierzystych jednostek?

 

Gościni: Joanna Tyrowicz

Joanna Tyrowicz jest współzałożycielką GRAPE, profesorką nauk ekonomicznych, związaną z Uniwersytetem Warszawskim. W latach 2007-2017 pracowała w Instytucie Ekonomicznym Narodowego Banku Polskiego, specjalizując się w zagadnieniach dotyczących rynku pracy i gospodarstw domowych. W kadencji 2022-2028 członkini Rady Polityki Pieniężnej. Fulbright Scholar (Columbia University) oraz Mellon Fellow (w Netherlands Institute for Advanced Studies), gościła także w IAAEU w Trewirze oraz w IOS w Regensburgu.

 

Gość: Łukasz Woźny

Łukasz Woźny jest profesorem zwyczajnym w SGH w Warszawie. Odbył staże badawcze m.in. w Belgii (Louvain-la-Neuve), USA (Pheonix), Wielkiej Brytanii (Oxford, Glasgow). Jego zainteresowania naukowe obejmują m.in.: dynamiczne (stochastyczne) modele równowagi ogólnej, równowaga rekursywna, niespójność czasowa decyzji, optymalne kontrakty (m.in. projektowanie wynagrodzeń), strategiczne interakcje decyzyjne w IO, gry stochastyczne oraz duże gry. Publikuje m.in. w Journal of Economic Theory, Theoretical Economics, Economic Theory, Games and Economic Behavior, Journal of Economic Dynamics and Control, International Journal of Game Theory, Journal of Mathematical Economics. Był stypendysta Komisji Europejskiej, Fundacji Fulbrighta, MNiSW. Otrzymał nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wysoko ocenione osiągnięcia będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego. Finalista Nagród Naukowych tygodnika Polityka 2017. Był gościem odcinka podcastu GRAPE | Tłoczone z danych o tym, dlaczego rzucamy palenie dopiero od jutra.

Narodowego Centrum Nauki Łukasz Woźny GRAPE unijnych Joanna Tyrowicz Group for Research in Applied Economics Kennetha Arowa Keplera Kopernika Kurtuazji Kwiastka NC AI Narodowego Centrum Nauki Uniwersytecie Warszawskim

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 19 wyników dla "NC"

Już za chwilę, już za momencik wracamy z całkiem nowym sezonem naszego podcastu, a w tej przerwie zapraszamy do zupełnie niestandardowego odcinka.

Jest pracownikiem Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, współpracuje też z GRAPE, a jego badania koncentrują się wokół zastosowań teorii gier w ekonomii.

Tak naprawdę dopiero w momencie, kiedy ekonomia przestała być służalcza w stosunku do na przykład optymalizacji przemysłowej, jak szybciej, lepiej, coś bardziej efektywniej wyprodukować, dopiero wtedy nastąpił jakieś niewyobrażalne przyspieszenie.

W momencie, kiedy fizyka przestała optymalizować, co lepiej, jakie tam połączyć procesy, żeby coś wyprodukować szybciej i może na potrzeby też przemysłu zbrojeniowego,

Takich donatorów, fundatorów, prawda, to są imienia jakieś znowu albo jakieś tam się pojawia słynne nazwisko francuskiej rodziny, która, nie wiem, produkuje szaliki, torebki i tak dalej.

Nasze Politechniki potrafią bardzo dużo środków uzyskać, także od firm prywatnych, które finansują badania, widząc w tym jakiś bardziej albo dalszy cel, który mogłyby skomercjalizować, ale ich ingerencja jest naprawdę niewielka, w tym sensie, że osoby, które tam znam, które tam pracują, w ich mniemaniu oni zajmują się w zasadzie działalnością badawczą w stu procentach.

Czyli ja znam jakieś pojedyncze przykłady, to nie jest tak, że tego w ogóle nie ma.

Ci naukowcy jak robią naukę, to mają też zazwyczaj wystarczająco dużo dopowiedzenia na temat jakichś drobnych kwestii, które są w tym momencie tematem debaty publicznej, czy procesu legislacyjnego, czy czegoś, więc są pożyteczni jako eksperci w poszczególnych obszarach.

Zanim to rozwiniemy, jednak powiem tak, NCN od lat walczy o to zwiększenie finansowania badań podstawowych.

Pan profesor nawet, pamiętam, występował na konferencji, której celem było między innymi dotarcie do decydentów w tej sprawie.

Mamy też ogromny potencjał przyciągania młodych naukowców.

Taką rzeczą, którą można by spróbować, jeżeli potencjalni sponsorzy nas słuchają, to możemy im zaproponować, to jest na przykład sfinansowanie jednego, dwóch, trzech stanowisk dla doktorantów.

Oczywiście nie oceniać kogoś preferencje, czy woli inwestować w A czy w B, ale wydaje mi się, że to jest coś, z czym można się przebić do osób.

No te pieniądze się nie rozejdą, że będzie mógł rozliczyć jakąś formę rezultatów, że nie zostanie, nie wiem, potraktowany nieelegancko, bo akurat ktoś jest zbyt zajęty albo ma zbyt wysoko ego, żeby się pochylić nad taką propozycją.

Ja bym powiedziała, że można zajrzeć na listę laureatów projektów NC, no to już jest pierwsza taka dobra lista, na którą się można kierować, bo jednak te projekty otrzymują osoby oceniane przez ekspertów właśnie zagranicznych, więc to już jest jakaś dobra pierwsza lista selekcji.

I te kompetencje są ze sobą komplementarne.

Byli zazwyczaj głęboko zdumieni tym, jak wiele mogą się dowiedzieć o sobie i o swoim biznesie, kiedy nie patrzą na to z perspektywy konsultantów, albo ludzi z własnym doświadczeniem, albo nawet konkurencji, tylko naukowca, który ma zupełnie inne szkiełko i oko.

Które może nie bezpośrednio, ale w jakimś średnim horyzoncie czasu pozwalą też to skomercjalizować.

Informacje o działalności Narodowego Centrum Nauki znajdziesz na stronie ncn.gov.pl i w naszych mediach społecznościowych.

Ostatnie odcinki