Mentionsy
106# AI w trzech odsłonach. O człowieku, o sobie i praktycznie [BIBLIOTECHA]
W pierwszym odcinku 2025 r. i zarazem pierwszej w tym roku "Bibliotece" omawiamy książki o sztucznej inteligencji, które ukazały się w Polsce jeszcze w 2024 roku i które są niezłym podsumowaniem ostatnich 12 miesięcy i zarazem punktem wyjścia do tego, jak AI będzie się dalej rozwijać, zmieniać świat i człowieka. Dziś wybrałyśmy trzy książki od niezwykle ciekawych postaci świata nauki: - "Moje światy sztuczne i realne. Jak narodziła się AI najnowszej generacji" Fei-Fei Li, przekład Wojciech Pędzich, konsultacja merytoryczna dr Łukasz Chomątek, Wydawnictwo Prześwity - "Osobliwość coraz bliżej. Kiedy połączymy się z AI" Ray Kurzwei, tłumaczenie Tomasz Lanczewski, wyd. Grupa Wydawnicza Relacja - "Przenikanie umysłów", Aleksandra Przegalińska, Tamilla Triantoro, Tłumaczenie: model GPT "Tłumacz angielsko-polski. AI english->polish->en" (GPT-4), model Claude (3.5 Sonnet), Wydawnictwo AI Books by Campus AI Na skróty: Książka Fei Fei Li, naukowczyni znanej z nacisku na rolę człowieka w tworzeniu AI i ze skandalu z jej udziałem, gdy pracowała w Google. Książka Raymonda Kurzweila, który jest najbardziej znanym propagatorem idei transhumanizmu i twórcą terminu "osobliwości technologicznej". Książka duetu Aleksandra Przegalińskiej - czyli najbardziej rozpoznawalnej polskiej naukowczyni specjalizującej się w AI - i Tamilli Triantoro, badaczki specjalizującej się w analizach współpracy człowieka z AI. Odcinki "Techstorii", o których wspominamy: Odc. 39 o transhumanizmie https://open.spotify.com/episode/40FqO5C7Q960mTLn7pzume Odc. 42 o tym, kto jest kim w świecie AI https://open.spotify.com/episode/1m8g2iHtME0PbI7l7puN3s Odc. 71 o tym, jak drony i AI są stosowane na wojnie https://open.spotify.com/episode/0lcvOja7KXVDXSl2t7rw5B
Szukaj w treści odcinka
ale które są niezłym podsumowaniem tych ostatnich 12 miesięcy i zarazem też punktem wyjścia do tego, jak AI będzie się dalej rozwijać, jak zmieniać świat, zmieniać człowieka.
I w końcu będzie to książka duetu Aleksandry Przegalińskiej, czyli najbardziej rozpoznawalnej polskiej naukowczyni, która specjalizuje się w AI oraz Tamili Triantoro, czyli badaczki specjalizującej się w analizach współpracy człowieka ze sztuczną inteligencją.
Jak narodziła się AI najnowszej generacji.
Myśmy o niej już raz mówiły w jednym z poprzednich odcinków, tym poświęconym ludziom, którzy nam ustawiają AI.
W 2006 roku skupiła się na pracach nad AI, czyli niemal 20 lat temu, a gdy większość naukowców koncentrowała się na modelach i algorytmach, to Li uznała, że nie mniej ważne jest stworzenie odpowiednio dużej i różnorodnej bazy danych do trenowania tych algorytmów.
No właśnie, dobrze, że mówisz o tej konstrukcji, bo ona na początku może razić, wiem, że ciebie raziła na początku czytania, ale po jakimś czasie można się przyzwyczaić.
To nie jest też podręcznik wiedzy o AI.
Ona, jak opisuję, od małego wykazywała zainteresowanie nauką, szczególnie fizyką.
I właśnie o tym razem z opisaniem tych kolejnych kroków w pracach nad AI w książce jest całkiem sporo.
Tak, bo ona równie skromnie podchodzi do być może najciekawszego aspektu swojej biografii, czyli pracy dla Google'a i powrotu na Stanford, który nastąpił później, bo ona się stała znana z tego, jak silnie podkreślała poczucie obowiązku, które zarówno naukowcy, jak i przedsiębiorcy pracujący nad AI mają wobec całej ludzkości.
Ja wtedy byłam na wyjeździe dziennikarskim w Google i była jedną z osób, którą nam przedstawiano właśnie jako taką sławę de facto ściągniętą tutaj przez Google ze Stanfordu, żeby pracowała nad rozwojem AI i jeszcze taką bardzo naukowczynię, która mocno się skupiała właśnie na kwestiach etyki, kwestii człowieka.
Tak, czyli jesteśmy już w wiośnie 2018 roku i okazuje się, że Google nawiązał współpracę z Pentagonem i to była współpraca, która dotyczyła tworzenia algorytmów AI na potrzeby, amerykańskie media wtedy pisały o tym, że na potrzeby robotów zabójców.
Natomiast konkretnie chodziło o projekt MAVEN, który skupiał się między innymi na tym, żeby wykorzystywać AI w poprawie celności ataków dronów.
szczególnie w obliczu wojny w Ukrainie, czy Izraela z Hamasem w Palestynie, o czym mamy też odcinki tam nawet, przecież są nazywane wręcz obydwa te konflikty laboratoriami AI, wojnami dronowymi, tak?
Natomiast sam fakt tego, że naukowczyni, która tak podkreśla wagę etyki w badaniach nad AI, już wiedziała w ogóle o tej współpracy, to był i jest szokiem.
Wiedziała, bo wtedy też wycikły maile, które ona wysyłała do swoich przełożonych menadżerów w Google, w których nie tylko pisała,
tak jakby wskazywała na kontrowersyjność tej współpracy, to co więcej, jeszcze tak z entuzjazmem jednak podchodziła do współdziałania z Pentagonem i doradzała zarządowi, jak ma publicznie komunikować ten wojskowy projekt, żeby właśnie uważali, żeby nie podkreślać, że tam jest AI, bo to się może źle kojarzyć.
Szczególnie, tak jak mówiłyśmy już kilka razy, że ona przecież jednak była taka bardzo mocno tam skoncentrowana na człowieku, podkręca się ręce, etyczność tej AI i tak dalej.
No i ja się bardzo rozczarowałam, bo Faith Ely całkiem odpuszcza te wydarzenia.
Ona na przykład wspomina o napięciach pomiędzy interesami uniwersytetów, a interesami film prywatnych, które rozwijają dzisiaj AI, ale w ogóle tego tematu nie zgłębia.
Polowanie trwało na najbardziej jawnym poziomie, gdy giganci technologiczni starali się rozwijać wewnętrzne zespoły AI, obiecując...
Buduje startup, który nazywa się World Labs, który wykorzystuje takie ludzko podobne przetwarzanie danych wizualnych, żeby uczynić AI zdolną do zaawansowanego rozumowania.
Chodzi o książkę Osobliwość coraz bliżej, kiedy połączymy się z AI.
Kurzwal jest jedną z tych osób, jednym z tych futurologów, myślicieli, którzy systematycznie skracają swoje prognozy, jeżeli chodzi o moment przewyższenia przez AI ludzkich możliwości.
Po prostu on dzisiaj osadza całą tę swoją narrację w kontekście eksplozji AI, którą wspólnie z państwem od początku tutaj obserwujemy.
Właśnie, że ja mam tutaj takie poczucie, że to tak jak przy Faith Aidy, jak już nawiązujemy, że to nie jest tylko książka, nie chciałam, żeby to zabrzmiało, że to jest tylko książka, to nie jest książka kogoś, kto obserwuje, to są książki ludzi, którzy siedzą w środku pewnych badań, pewnych procesów i ich wnioski są też wnioskami, które zakładają te dalsze rozwoje, również dlatego, że pewnie jakby nie było kursu, wyliczy na to po prostu, że się będzie kręciło.
Kurzwoj zresztą odświeża tamte przewidywania, ubiera je w takie nowe szatki, często powtarza czat GPT, leki stworzone przez AI i podaje przykłady właśnie z ostatnich dziesięciu lat.
Mam poczucie, że jeżeli chce się być świadomym tego, jakie trwają najważniejsze dyskusje dotyczące właśnie rozwoju AI, wspomnianej osobliwości, ale nie tylko, no to książki i w ogóle myśli Kurzweila są takim basiciem.
To jest książka wydana przez wydawnictwo AI Books by Campus AI, a przetłumaczona przez model GPT.
Tłumacz angielsko-polski AI, English, Polish, EN, GPT-4, model Cloud,
Ludzie posiadają intuicje, emocje i bogate doświadczenia życiowe, podczas gdy AI oferuje ogromną moc obliczeniową, rozpoznawanie wzorów oraz zdolność do przetwarzania i generowania treści na dużą skalę.
Wykorzystując atuty zarówno ludzkich twórców, jak i narzędzi AI, możemy osiągnąć synergię, która wynosi proces twórczy na nieosiągalny dotąd poziom.
To nie jest aż taki poziom zagłębienia się w tematykę, że czytelnik nie jest w stanie, taki zainteresowany się sztuczną inteligencją czytelnik nie jest w stanie przez tą książkę przejść.
Albo inaczej, autorki uważają, że no skoro AI już tutaj jest, no to lepiej ją wykorzystywać na swoją korzyść, nauczyć się nowych możliwości, które potem można przekuć na przykład do rozwijania biznesu, niż uciekać, zamykać oczy i ignorować te straszne technologie.
No i jednym z mechanizmów tej współpracującej AI, w ogóle podoba mi się ten termin współpracująca AI, ma być według nich wykluwanie się nowych zawodów, czyli zawodów albo takich kompetencji.
I to są dosyć ciekawe wizje, bo one wymieniają konkretne specjalizacje i ja jestem sobie w stanie wyobrazić każdą z tych specjalizacji naprawdę tak praktycznie właśnie jako ludzi, którzy są zatrudniani, na przykład jako kuratorzy treści wspomaganych przez AI.
Albo innym z takich zawodów miałby być strateg miejskich AI i według autorek on miałby być odpowiedzialny za projektowanie miast gotowych na przyszłość z wykorzystaniem spostrzeżeń sztucznej inteligencji do przewidywania ruchów ludności, zużycia zasobów i wpływu na środowisko.
Albo kolejny zawód, etnografowie finansowych AI.
One wskazują też, że może powstać zawód taki jak audytorzy przejrzystości AI.
Ich celem byłoby objaśnianie modeli AI szerszej opinii publicznej.
Jakby nie było, audytorzy przejrzystości AI, to mam wrażenie, że będą potrzebni już zaraz tutaj, bo ogromna część z tego, co się dzieje właśnie ze sztuczną inteligencją, pozostawia nas mało świadomymi tego, skąd się zadziało to, co się wypluło.
Pierwsze z brzegu, firmy mediowe mogą wprowadzić AI do pisania takich spersonalizowanych podsumowań dnia dla różnych typów czytelników, czyli tym, którzy są zainteresowani bardziej polityką, będzie więcej o polityce, tym, którzy są zainteresowani bardziej sportem, zdrowiem, kulturą, będzie więcej o tych typach treści, albo jak platformy e-commerce mogą stosować...
AI na przykład do generowania zdjęć produktów, znowu w zależności od upodobań osoby, która patrzy, czyli ta sama lampa mogłaby być pokazana we wnętrzu takim boho, albo w takim nowoczesnym, w zależności od tego, jakie tam masz kukisy i historię przeglądania.
Ale ponieważ obie autorki są naukowczyniami, to też z naukowej strony podchodzą do tego, co powtarza obecnie właściwie każdy marketingowiec, każdy taki AI coach z Linkedina.
Wykorzystanie AI w pracy może poprawić naszą produktywność.
takie wrażenie, że one do tego podchodzą trochę aż z za bardzo naukowej strony, bo sugerują na przykład, by samodzielnie wyszkolić własnych mini-asystentów AI, którzy będą ekspertami w konkretnych zadaniach, a nie będą udzielać ogólnych odpowiedzi, których tam może udzielić czat GPT czy CLOD.
To mi się też rzuciło w oczy, że ja to już widzę, jak po przeczytaniu tej książki właściciele sklepów, albo fryzjerzy, albo nauczyciele po prostu siadają do trenowania takich własnych minimodeli AI.
I podobnie jest z AI, że to nie chodzi o to, że wygenerować sobie ilustrację jakąś tam, to pewnie każdy przedsiębiorca będzie umiał, ale faktycznie stworzyć chatbota AI, który by pomagał w zarządzaniu np.
Trzeba, wiesz, przekazać mu wszystkie dane, zadbać o to, żeby te dane, jeżeli bazujemy na chatbocie dużej firmy, na przykład takiej jak OpenAI, to żeby te dane...
może niekoniecznie trafiły do OpenAI.
I to może być bardzo pomocne dla osób, które dopiero zaczynają przygodę z AI.
Od takich, jak należy świadomie wybrać platformę AI, czy pobawić się dostępnymi modelami, jak wybrać ten, który będzie nam służyć troszkę lepiej, przez to chociażby... Właśnie, jak się nie zniechęcać, kiedy prompty nie dają nam oczekiwanych rezultatów.
Po podpowiedź, żeby sprawdzić, co nam wypluje AI.
Natomiast robi się jeszcze ciekawiej, kiedy autorki pokazują możliwości AI dla konkretnych zastosowań wśród konkretnych użytkowników.
I na przykład, jak rodzic może zastosować AI do uczenia dziecka, ale jednocześnie do ogarniania domu.
Bo autorki jako przykład takiego sukcesu danego mariażu sztucznej inteligencji z innowacją wskazują Campus AI, czyli wydawcę tej książki.
I na podstawie tych badań stworzyła serię kursów uczących współpracy z AI.
No i sama Przegalińska jest mocno zaangażowana w rozwój i szkolenia w kampusie AI.
Na pewno dla osób, które chcą zacząć przygodę z AI, ale nie wiedzą jak.
AI for Dummies.
Zobacz, to prawda, w ogóle o technologiach jest dużo więcej książek niż 2-3 lata temu i to jest ciekawe zjawisko, ale jest też taki praktyczny aspekt, bo w książce Faye Fading, którą wydało wydawnictwo Prześwity, skorzystano z AI, zaszytego w Adobe Firefly, wykorzystano tą sztuczną inteligencję do wygenerowania ilustracji okładkowej.
No to to jest pierwsze takie spostrzeżenie, że AI coraz częściej jest wykorzystywana do współtworzenia książek, no bo tutaj została stworzona do ilustracji okładkowej, a w przypadku przenikania umysłów przy Galińskiej i Triantoro, tak jak już mówiłyśmy, została ta książka przetłumaczona po prostu z angielskiego na polski za pomocą ChatGPT w wersji czwartej.
I to nie jest coś w tym takiego spójnego, że to jest książka o praktycznych zastosowaniach AI i w praktyczny sposób zostało zastosowane AI, aczkolwiek można mieć co do tego mieszane uczucia, no bo ja rozumiem, że ktoś to jeszcze przeczytał po tym, kiedy czat GPT dokonał tłumaczenia.
To jest w ogóle bardzo ciekawy temat, jeżeli chodzi o wykorzystanie AI i w pracy wydawniczej, i w pracy tłumaczy.
Ja mam jeszcze jedną refleksję po dzisiejszych lekturach książek, że zobacz, mamy trzy książki o sztucznej inteligencji, a mam wrażenie, że i tak nie wyczerpują wszystkich pytań, jakie mamy wokół AI.
Absolutnie nie, więc jeżeli państwo sądzili, że to jest ostatni raz, kiedy omawiamy książki dotyczące AI w naszym cyklu Biblioteka, to absolutnie nie.
No i może wydawcy jacyś zobaczą i się zainspirują.
No i oczywiście zaczepiacie nas w mediach społecznościowych na naszym własnym Instagramie, no i piszcie na maila.
Piszcie też, jakie wy książki czytacie o technologiach albo dookoła technologii, bo może się z czymś zainspirujemy.
Ostatnie odcinki
-
152# Chwycą za twarz big techy czy własnych oby...
17.02.2026 17:00
-
151# Szara eminencja: nowe warstwy sprawy Saule
10.02.2026 17:00
-
150# Czy AI zabierze nam sztukę? Ten odcinek na...
03.02.2026 17:00
-
149# Czy w sprawie Saule wszyscy kłamią? I czy ...
27.01.2026 17:00
-
148# Historia Saule, której nie znacie. Pierwsz...
20.01.2026 17:00
-
147# Podwodne kable, jeden z najsłabszych punkt...
13.01.2026 17:00
-
146# Prawdziwa twarz Billa Gatesa | AI oczami D...
23.12.2025 17:00
-
145# Polska krajem "importerów" z Chin. Tajemni...
16.12.2025 17:00
-
144# Tak rośnie moda na gniew | Alarm w OpenAI ...
09.12.2025 17:00
-
143# Szalony rozwój czy martwy internet? Co nap...
02.12.2025 17:00