Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
Techstorie - rozmowy o technologiach
06.05.2025 16:00

123# Przedwyborcze pranie mózgów. Tu uczciwi nie mają szans?

Na zewnątrz wszystko wydaje się w porządku. Nikt nikogo nie wtrąca do więzień. Ludzie się bogacą. Na ulicach pokój. A jednak pod powierzchnią coś jest nie tak. Niektórzy piszą o tym zjawisku "cyfrowy populizm". Oczko wyżej są "Spin dyktatorzy". A na szczycie "Koncern autokracja". To wbrew pozorom jak najbardziej temat technologiczny, bo to właśnie serwisy społecznościowe, AI i technologie nadzoru wykorzystywane są do wpływania na opinie społeczne. A to ważne - zwłaszcza przed wyborami. Dlatego w tym, drugim odcinku naszego minicyklu o kampaniach wpływu, dalej sprawdzamy, jak próbowano osłabić demokrację, państwowość i wybory w Mołdawii i Rumunii. A przede wszystkim: czy zaobserwowane tam metody można zastosować także w Polsce. GOŚCINIE PODCASTU: Ionela Ciolan, researcherka ds. bezpieczeństwa w think-tanku Wilfried Martens Centre for European Studies w Brukseli Taisia Haritonova z National Democratic Institute w Mołdawii Tatiana Cojocari, specjalistka ds. polityki zagranicznej Rosji oraz dezinformacji w organizacji WatchDog w Mołdawii Elena Calistru z Funky Citizens, rumuńskiej organizacji pozarządowej, która zajmuje się walką z dezinformacją. Diana Fimilion założyła rumuńską organizację Forum Apulum zajmują się polityką, technologiami i demokracją w kontekście ludzi młodych NA SKRÓTY: Wprowadzenie Sytuacja po wyborach Serwisy społecznościowe Odpowiedzialność platform Wnioski dla Polski Wybory w Polsce Cyfrowy populizm ŹRÓDŁA: "Spin dyktatorzy. Nowe oblicze tyranii w XXI wieku", Sergei Guriev, Daniel Treisman, Wyd. Szczeliny, 2023, "Koncern. Autokracja", Anne Applebaum, Wyd. Agora, 2025, O niezadowoleniu Rumunów: https://www.romania-insider.com/ires-survey-scrapping-elections-jan-2025 O finiszu wyborów w Rumunii: https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2025-04-24/wybory-dla-wybranych-rumunia-na-finiszu-kampanii-prezydenckiej O cheapfejkach: https://euvsdisinfo.eu/russian-experiments-with-disinformation-in-moldova/ O dezinformacji napędzanej AI: https://www.politico.eu/article/moldova-fights-free-from-russia-ai-power-disinformation-machine-maia-sandu/ O cyfrowym populizmie: https://www.politico.eu/article/moldova-fights-free-from-russia-ai-power-disinformation-machine-maia-sandu/ O tworzeniu relacji z wyborcami: https://www.iwm.at/publication/iwmpost-article/digital-governance-between-populism-and-technocracy

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "TikTok"

Po raz pierwszy poproszono TikToka o usunięcie części materiałów kampanijnych dla niego, ponieważ nie były oznaczone dopiero 10 dni później.

Dodatkowo Komisja Europejska sprawdza, czy algorytm TikToka podbijał te polityczne treści i czy platforma faktycznie zwalczała polityczne kampanie wpływu.

W przypadku Rumunii niemal natychmiast po wyborach rozlała się po świecie bardzo mocno spłaszczająca całą sytuację wieść, że ohoho, TikTok wybrał im prezydenta.

I na Telegramie, i na Facebooku, i TikToku, i co bardzo ciekawe, w pirackich serwisach wideo oraz w telewizji, takiej klasycznej, naziemnej telewizji.

No więc tenże aktor na TikToku przed wyborami miał w pewnym nagraniu wzywać do balenia urzędującej prezydentki Mai Sandu.

I o ile w Mołdawii działania operacji wpływu działy się wszędzie, gdzie to możliwe, od Telegrama przez Facebooka po wspomniane serwisy pirackie, tak w Rumunii akcja koncentrowała się na TikToku.

Na 19 milionów mieszkańców konta na TikToku ma blisko 9 milionów osób.

A dodatkowo TikTok jest bardzo popularny wśród rumuńskiej diaspory, a ta, podobnie jak w przypadku Moldawii, jest naprawdę ogromna.

Więc to, że działania polityczne bardziej koncentrowały się właśnie na TikToku, to było po prostu wypadkową popularności tego serwisu.

Co więcej, jak tłumaczyła nam Elena Calistru z Funky Citizens, w Rumunii TikTok wcale nie jest używany tylko przez najmłodszych, jak mogłoby nam się wydawać.

TikTok w Rumunii to nie tylko domena młodych ludzi.

Trudno jednoznacznie wyjaśnić, dlaczego TikTok stał się tak popularny, ale ważne jest to, że w przeciwieństwie do wielu innych krajów, w Rumunii z platformy aktywnie korzysta także starsze pokolenie.

Choć również są obecni na TikToku, to nie wyróżniają się na tle średniej globalnej.

Elena pracuje w Funky Citizens, czyli organizacji, która zajmuje się między innymi fact-checkingiem i jest oficjalnym partnerem TikToka w Rumunii, więc miała spory wgląd w to, co się na tej platformie działo.

Za to, jak zapowiadałyśmy, możemy troszeczkę więcej powiedzieć o tym, co sam TikTok twierdzi, że zrobił w ramach kontroli działań politycznych.

Z raportu jaki ta platforma opublikowała w marcu, czyli 4 miesiące po odwołanych wyborach, wynika, że w 2024 roku TikTok usunął 6 sieci typu CIO, Covered Influence Operations, czyli po prostu operacji wpływu, które były wycelowane w rumuńskich odbiorców i były związane z kampanią wyborczą.

Ta sieć ewidentnie wspierała partie Aour i Georgescu i dodatkowo TikTok podaje, że usunął 959 kont, które podszywały się pod kandydatów, 93 tysiące fałszywych kont i ponad 2 miliony 300 tysięcy fałszywych obserwujących.

Ale to nie wszystkie działania TikToka, bo ten raportuje, że skasował też 2743 reklamy polityczne w ciągu czterech tygodni kampanii, tych ostatnich czterech tygodni, a łącznie w drugiej połowie 2024 roku takich zdjętych reklam politycznych, treści politycznych było ponad 10 tysięcy.

TikTok jednak wciąż nie ujawnił, czy te reklamy polityczne, które pojawiały się na platformie, miały opłacone zasięgi.

Dla porównania, w drugiej połowie tego samego, 2024 roku, w Niemczech i we Francji, czyli w dużo większych rynkach, TikTok usunął też 10 tysięcy reklam, łącznie.

Zgodnie z ustaleniami między innymi dziennikarzy rumuńskiego serwisu G4 Media, większość kont w tej wielkiej sieci skasowanej przez TikToka miała, uwaga, tureckiej IP, a zakładano je przy użyciu adresów e-mail pochodzących od dostawców z Rosji.

Przy czym, jak podkreśla Elena Calistru, choć faktycznie te działania na TikToku były najbardziej skoncentrowane, to nie tylko na tej jednej platformie wszystko się działo.

Jednak opierając się na własnej wiedzy i obserwacjach, nie uważam, by TikTok jako platforma celowo faworyzował Georgescu.

Uważam natomiast, że TikTok nie posiadał wystarczających mechanizmów, by zapobiec wykorzystaniu algorytmu platformy do sztucznego promowania danego kandydata.

Czy faktycznie algorytm TikToka tak bardzo wspierał tego konkretnego kandydata?